Newsy

ehr-1476525_640.png

W ramach tzw. Polskiego Ładu ustawodawca wprowadzi w najbliższych miesiącach liczne zmiany podatkowe, które dotyczą również praktycznych aspektów prowadzenia działalności leczniczej w formie indywidualnych lub grupowych praktyk i podmiotów leczniczych. Jedną z nich jest wprowadzenie obowiązku przyjmowania przez przedsiębiorców płatności bezgotówkowych.

Zmiany od 1 stycznia 2022r.

Z początkiem roku wszyscy przedsiębiorcy, w tym również lekarze i lekarze dentyści, będą musieli umożliwić klientom płatności w formie bezgotówkowej (nowy art.19a ust. 1 Prawa przedsiębiorców). Ustawa wskazuje, iż płatność taka może być dokonywana przy użyciu dowolnego instrumentu płatniczego. Nie oznacza to zatem, że każdy z lekarzy i lekarzy dentystów przyjmujących pacjentów komercyjnie – a zatem używający kas fiskalnych – jest zobowiązany do posiadania terminala płatniczego do przyjmowania płatności przy użyciu kart płatniczych. Pojęcie „instrumentu płatniczego” jest zdecydowanie szersze i obejmuje swoim zakresem również takie formy płatności jak przelew na rachunek bankowy, przelew na numer telefonu, przelew typu BLIK, płatność zbliżeniową itp. Za wystarczające zatem należy uznać zapewnienie pacjentom co najmniej możliwości płatności za usługi w formie przelewu na rachunek bankowy lekarza/lekarza dentysty. Pozostałe formy płatności bezgotówkowych miałyby w tej sytuacji charakter fakultatywny (dobrowolny).

zmiany od 1 lipca 2022r.

Dalej idące zmiany są przewidywane od połowy roku 2022r. Zgodnie bowiem z art. 19a ust. 3 Prawa przedsiębiorców, każdy podatnik korzystający z kas fiskalnych on-line będzie zobowiązany zapewnić współpracę takiej kasy fiskalnej z terminalem płatniczym. W tym miejscu pojawia się zatem istotna wątpliwość co do konieczności posiadania przez podatników terminala płatniczego, jeżeli korzystają z kasy fiskalnej on-line. To właśnie takie kasy są co do zasady wykorzystywane w indywidualnych działalnościach gospodarczych lekarzy i lekarzy dentystów. Na obecnym etapie Ministerstwo Finansów nie zajęło stanowiska, czy przedsiębiorcy którzy nie korzystali przed dniem 1 lipca 2022r. z terminali płatniczych będą musieli je zakupić, czy też jedynie kasa fiskalna on-line powinna umożliwiać korzystanie w przyszłości z takiego terminala. Przedsiębiorcom, którzy nie chcą obecnie korzystać z terminali płatniczych dla pacjentów, pozostaje zatem wstrzymać się z ostateczna decyzją o ich instalacji do połowy 2022r., a w międzyczasie umożliwić pacjentom dokonywanie płatności bezgotówkowych w innej formie.

Podstawa prawna.
Ustawa z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021r., poz. 2105)

adw. Damian Konieczny


Depositphotos_230387252_s-2019.jpg

W ostatnich miesiącach Minister Zdrowia już dwukrotnie zmieniał polecenie skierowane do Prezesa NFZ, którego celem jest wypłata dodatków dla osób wykonujących zawody medyczne z tytułu pracy z pacjentami z podejrzeniem lub zakażeniem SARS-CoV-2. Zmiany te można podzielić na dwa okresy:

od 1 czerwca 2021r. do 31 października 2021r.

We wskazanym okresie dodatek COVID-19 przysługuje wyłącznie osobom zatrudnionym w szpitalach II poziomu zabezpieczenia, które w jednostkach organizacyjnych podmiotów leczniczych (oddziałach)  zapewniają łóżka dla pacjentów z podejrzeniem oraz z potwierdzonym zakażeniem SARS-CoV-2. W pierwszej kolejności należy zatem zweryfikować, czy i w jakim okresie szpital w którym lekarz udziela świadczeń zdrowotnych znajdował się na II poziomie zabezpieczenia COVID-19.

Dla przykładu decyzje Wojewody Pomorskiego w tym zakresie dostępne są na stronie internetowej:

https://www.gdansk.uw.gov.pl/akty-prawne-i-dokumenty-dotyczace-zapobiegania-przeciwdzialania-i-zwalczania-covid-19

 

Dopiero w wypadku ustalenia, iż w tym okresie dany szpital posiadał łóżka II poziomu zabezpieczenia, dopuszczalna jest ocena zaangażowania poszczególnych członków personelu medycznego w udzielanie świadczeń w stosunku do pacjentów podejrzanych lub zakażonych SARS-CoV-2. Jeżeli w szpitalu nie znajdowały się łóżka II poziomu zabezpieczenia, to brak jest podstaw do wypłaty jakichkolwiek dodatków covidowych za ten okres, nawet jeżeli w szpitalu tym pojawiła się liczna grupa pacjentów zakażonych lub jedynie podejrzanych o zakażenie. Dodatki nie przysługują zatem lekarzom zatrudnionym w szpitalach I i III poziomu zabezpieczenia.

Od dnia 1 czerwca 2021r. istotny jest zarówno poziom zabezpieczenia danego szpitala, jak również kwestia obsługi konkretnych łóżek przyporządkowanych do II poziomu zabezpieczenia. Jedynie bowiem udzielanie świadczeń pacjentom w obrębie takich łóżek stanowi podstawę do żądania dodatku covidowego.  Nie ma zatem żadnego znaczenia fakt opieki nad pacjentem z podejrzeniem lub zakażeniem SARS-CoV-2 w okresie 1 czerwca – 31 października 2021r., jeżeli pacjent taki nie znajdował się w jednostce organizacyjnej szpitala, w której umiejscowiono łóżka II poziomu zabezpieczenia.

W całym tym okresie utrzymano zasadę, iż świadczenia w odniesieniu do pacjentów na łóżkach II poziomu zabezpieczenia nie mogą mieć charakteru incydentalnego. Utrzymano również zasadę, że dodatek ten nie może być obliczany proporcjonalnie do wysokości wynagrodzenia miesięcznego (nie dotyczy to jednak sytuacji, gdy w trakcie trwania miesiąca kalendarzowego łóżka II poziomu zostały zlikwidowane). W takim wypadku dodatek powinien być wyjątkowo liczony proporcjonalnie do okresu obsługi tych łóżek.

Jednocześnie należy podkreślić, że nowelizacja polecenia Ministra Zdrowia wprowadziła ograniczenie czasowe w rozliczaniu przez szpitale dodatków z NFZ. Dodatki za okres do 30 września 2021r. mogły być sprawozdawane i rozliczane wyłącznie do 15 listopada 2021r. Oznacza to, że szpitale nie są po tej dacie uprawnione do otrzymania z NFZ środków na wypłatę dodatków covidowych, które nie zostały wcześniej sprawozdane (do 15 listopada 2021r.). W tej sytuacji kierowanie przez lekarzy żądań zgłoszenia przez szpitale ich danych do NFZ w zakresie dodatków covidowych za okres od początku pandemii do dnia 30 września 2021r. należy uznać za bezprzedmiotowe, gdyż po dniu 15 listopada 2021r. korekty sprawozdań są niedopuszczalne.

od 1 listopada 2021r.

Dodatek covidowy wynosi 100% wynagrodzenia, które wynika z umowy o pracę lub z umowy cywilnoprawnej, należnego za każdą godzinę pracy – a nie tak jak poprzednio w wysokości pełnego miesięcznego wynagrodzenia pracownika. Utrzymano jednocześnie kryteria uprawniające do dodatku:

  1. wykonywanie zawodu medycznego,
  2. uczestniczenie w udzielaniu świadczeń zdrowotnych w bezpośrednim kontakcie z pacjentami z podejrzeniem lub z zakażeniem wirusem SARS-CoV-2
  3. praca w oddziałach, w których placówka medyczna zapewnia łóżka dla pacjentów z podejrzeniem oraz z potwierdzonym zakażeniem SARS-CoV-2 (II poziom zabezpieczenia covidowego).

Maksymalna miesięczna kwota dodatku nadal nie może przekroczyć 15 tys. zł.

Do otrzymania dodatku istotne jest zatem uczestniczenie w udzielaniu świadczeń w zakresie łóżek II poziomu zabezpieczenia, w tym również dla celów badań diagnostycznych i konsultacji (przy założeniu bezpośredniego kontaktu z pacjentem). Dodatek przysługuje już od pierwszej pełnej godziny udzielania takich świadczeń. Dodatek nie przysługuje natomiast w wypadku sprawowania opieki nad pacjentem podejrzanym lub zakażonym SARS-CoV-2, a znajdującym się w innym oddziale szpitala niż ten, w którym umiejscowiono łóżka II poziomu zabezpieczenia covidowego.

Minister wprowadził również dodatkowe ograniczenia czasowe w zakresie sprawozdawczości. Szpital ma bowiem maksymalnie 2 miesiące na sprawozdanie wszystkich osób uprawnionych do dodatków COVID-19 za dany miesiąc. Po upływie tego okresu środki wynikające z korekt sprawozdań nie będą przez NFZ wypłacane.

adw. Damian Konieczny


attention-303861_640.png

W momencie uchylenia stanu epidemii przez Ministra Zdrowia wygaśnie warunkowe prawo wykonywania zawodu. Oznacza to, że każdy lekarz z warunkowym prawem nie będzie mógł już wykonywać zawodu lekarza / lekarza dentysty. Warunkowe prawo  uprawnia bowiem do wykonywania zawodu lekarza wyłącznie w okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii – tak stanowi art. 7 ust. 9 ustawy z dn. 05.12.1996r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty.

Powyższe oznacza. że z systemu zniknie kilkuset lekarzy, którzy udzielali świadczeń w ramach warunkowego prawa wykonywania zawodu. 

Warunkowe prawo wykonywania zawodu wygasa także w innych sytuacjach:

  1. gdy lekarz uzyska prawo wykonywania zawodu lekarza / lekarza dentystę na terytorium RP na innej podstawie (m.in. po nostryfikacji dyplomu uzyskanego poza UE, zaliczeniu LEW/LDEW, zdaniu egzaminu z języka polskiego);
  2. gdy zostanie wydana przez Ministra Zdrowia decyzja o cofnięciu zgody (gdy Min. Zdrowia uzyska wiarygodne informacje, że udzielanie świadczeń zdrowotnych przez danego lekarza lub lekarza dentystę stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia pacjentów)
  3. skreślenia z listy członków okręgowej izby lekarskiej (m.in. na skutek pozbawienia lekarza prawa wykonywania zawodu przez sąd lekarski);
  4. gdy upłynie okres czasu, na jaki prawo zostało wydane (warunkowe prawo wykonywania zawodu lekarza / lekarza dentysty może zostać przyznane na czas określony albo na czas nieokreślony – nie dłuższy niż 5 lat od dnia jego wydania przez okręgową radę lekarską);
  5. w razie ubezwłasnowolnienia całkowitego albo częściowego lekarza / lekarza dentysty (na mocy orzeczenia sądu powszechnego – gdy uzna, że danej osobie potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw (np. z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego, pijaństwa lub narkomanii albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych lub też gdy dana osoba nie jest w stanie kierować swym postępowaniem);
  6. gdy lekarz / lekarz dentysta złoży oświadczenia o zrzeczeniu się tego prawa (najpierw okręgowa rada lekarska weryfikuje, czy oświadczenie zostało złożone przez konkretnego lekarza);
  7. śmierci lekarza albo lekarza dentysty (m.in. po wpływie do okręgowej izby lekarskiej odpisu skróconego aktu zgonu danego lekarza).

Przypomnieć trzeba, że zarobkowe udzielanie świadczeń zdrowotnych polegających na rozpoznawaniu chorób oraz ich leczeniu po wygaśnięciu ww. warunkowego prawa może stanowić przestępstwo z art. 58 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty z dnia 05 grudnia 1996r., za które grozi kara grzywny, kara ograniczenia wolności albo kara pozbawienia wolności do roku.

Warto także wskazać, że w razie wyrządzenia szkody będącej następstwem udzielania świadczeń zdrowotnych albo niezgodnego z prawem zaniechania udzielania świadczeń zdrowotnych przez ww. lekarza po wygaśnięciu ww. warunkowego prawa, zakład ubezpieczeń będzie mógł odmówić wypłaty odszkodowania, czy zadośćuczynienia na podstawie § 2 ust. 2 pkt. 1 Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej podmiotu wykonującego działalność leczniczą z dnia 29 kwietnia 2019 r. Zgodnie z treścią ww. przepisu ubezpieczenie OC nie obejmuje szkód wyrządzonych przez podmiot wykonujący działalność leczniczą po pozbawieniu lub w okresie zawieszenia prawa do prowadzenia działalności leczniczej. W takiej sytuacji odszkodowanie, czy zadośćuczynienie musiałby zapłacić podmiot leczniczy z własnych środków.

Karol Kolankiewicz

———————————————————————
Karol Kolankiewicz jest adwokatem – członkiem Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku (od 2008r.); specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym; autor licznych publikacji z zakresu prawa medycznego, współautor „Komentarza do Kodeksu Etyki Lekarskiej” (2021) oraz podręcznika „Prawo medyczne dla lekarzy. Wybrane zagadnienia prawne” (2021)


Karol-Kolankiewicz-ISPOZ.jpg

Zagadnienia związane z wymianą/udostępnianiem danych w dobie epidemii – granice interesu publicznego i interesu osoby fizycznej  omawiać będą eksperci z ISPOZ  Karol Kolankiewicz i Anna Karkut.

Konferencję organizuje Wielkopolska Izba Lekarska w Poznaniu w dniu 27 października 2021r.

Zachęcam do zapisywania się -> Formularz zgłoszeniowy  znajduje się tutaj  

 

adw. Karol Kolankiewicz 

 

———————————

Karol Kolankiewicz adwokat, od 2008 roku nieprzerwanie świadczy pomoc prawną dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Gdańsku; specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym i ochroną danych osobowych, jak również w sprawach karnych, odszkodowawczych oraz związanych z ochroną dóbr osobistych; prowadzi szkolenia z zakresu prawa medycznego, karnego oraz z zakresu ochrony danych medycznych; autor licznych publikacji z zakresu prawa medycznego; współautor „Komentarza do Kodeksu Etyki Lekarskiej” (2021) oraz podręcznika „Prawo medyczne dla lekarzy. Wybrane zagadnienia” (2021)


Depositphotos_341358818_s-2019.jpg

Brak przeszkolenia po ponad 5-letniej przerwie wykonywania zawodu lekarza to zły pomysł.

Ustawa z dnia 27 listopada 2020r. wprowadziła art. 10 ust. 3a ustawy z dnia 5 grudnia 1996r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty w następującym brzmieniu:

      3a. W okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii lekarze, o których mowa w ust. 3,
są zwolnieni z odbycia przeszkolenia, pod warunkiem, że przez pierwsze trzy miesiące wykonywania zawodu udzielają świadczeń zdrowotnych pod nadzorem odpowiednio lekarza albo lekarza dentysty posiadającego specjalizację II stopnia lub tytuł specjalisty”.

brak okresu przejściowego

            Powyższa zmiana weszła w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia (ustawa została opublikowana w Dzienniku Ustaw w dniu 30 grudnia 2020r.), zatem obowiązuje od dnia 31 grudnia 2020r.

Powyższa ustawa nie zawiera przepisu „przejściowego”, który wskazywałby jak należy postępować wobec lekarzy, wobec których podjęta została już uchwała o obowiązku odbycia przeszkolenia po ponad 5 letniej przerwie. Zauważyć należy, że cały czas obowiązuje przepis art. 10 ust. 3 ww. ustawy o zawodach lekarza w następującym brzmieniu:

            „3. Lekarz posiadający prawo wykonywania zawodu,
który nie wykonuje go przez okres dłuższy niż 5 lat, a zamierza podjąć jego wykonywanie,
ma obowiązek zawiadomienia o tym właściwej okręgowej rady lekarskiej i odbycia przeszkolenia”.

 

          fundamentalne wątpliwości 

  Wskazać trzeba, że powyższa zmiana budzi fundamentalne z punktu widzenia sprawowania przez samorząd lekarski pieczy nad prawidłowym wykonywaniem zawodu oraz bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów, w szczególności kluczowe wątpliwości budzi:

  1. wprowadzenie możliwości, aby lekarz (w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii) miał możliwość udzielania świadczeń zdrowotnych bez odbycia przeszkolenianiezależnie od długości przerwy, czy posiadanego wcześniej doświadczenia (lub braku doświadczenia w zawodzie) lub specjalizacji (lub  braku specjalizacji).

Przepis ten dopuszcza zatem udzielanie świadczeń zdrowotnych (oczywiście z poniżej opisanymi zastrzeżeniami) każdemu lekarzowi:

–          nawet po ponad 10, 15 czy 20-letniej przerwie (lub dłuższej);

–          który po odbyciu stażu podyplomowego i przyznaniu mu prawa wykonywania zawodu, w ogóle zawodu nie wykonywał (albo wykonywał go w bardzo krótkim okresie czasu).

  1. wprowadzenia tego przepisu nie uzasadnia aktualnie obowiązujący stan epidemii. Nie zawarto w przepisie konieczności udzielania świadczeń zdrowotnych w związku z COVID-19, zatem chodzi tu o udzielanie świadczeń w dowolnym zakresie.

Przepis powinien zostać co najmniej doprecyzowany, np. poprzez wskazanie:

–          że lekarz po ponad 5-letniej przerwie musi odbyć choćby najkrótsze przeszkolenie z ewentualnym dodatkiem, że okres przeszkolenia nie może być dłuższy niż 2, czy 3 miesiące;

–          że udzielanie świadczeń zdrowotnych w tym trybie dotyczy jedynie szczególnych sytuacji, np. gdy zachodzi konieczność natychmiastowego udzielenia pomocy;

–          że udzielanie świadczeń zdrowotnych jest uzasadnione brakiem kadry medycznej w danej placówce, który uniemożliwia udzielania świadczeń zdrowotnych (do czasu jej „uzupełnienia”).

  1. użycie w omawianym przepisie zwrotu, że lekarze „są zwolnieni z odbycia przeszkolenia” oznacza, że samorząd lekarski zostaje pozbawiony możliwości ingerencji -> przepis jest stanowczy i nie pozostawia okręgowej radzie lekarskiej możliwości np. odmowy wyrażenia zgody.

Tym samym pozbawiono albo co najmniej istotnie ograniczono możliwość weryfikacji posiadanej przez lekarza w dacie „powrotu” wiedzy i doświadczenia.

W konsekwencji nie można wykluczyć jako uzasadnionej interpretacji prawnej przepisu po zmianie, że lekarz może obecnie ma jedynie zawiadomić okręgową radę lekarską o tym, że zamierza podjąć wykonywanie zawodu po ponad 5-letniej przerwie, a 3 miesiące później ponownie zawiadomić, że przez okres 3 miesięcy udzielał świadczeń zdrowotnych pod nadzorem lekarza specjalisty w związku z czym obowiązek przeszkolenia go już nie obowiązuje.

  1. powyższe zwolnienie z odbycia przeszkolenia odbywa się jednak „pod warunkiem”:
  • obowiązuje jedynie „w okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii”;

            Przepis utraci swoją moc w momencie uchylenia ww. stanu epidemii i stanu zagrożenia epidemicznego. Nie będą mogli z tego przepisu „skorzystać” lekarze po ogłoszeniu ustania ww. stanów epidemii / zagrożenia epidemiologicznego.

  • przez pierwsze trzy miesiące wykonywania zawodu lekarz musi udzielać świadczeń zdrowotnych;

Nie ustalono od jakiej daty rozpoczyna bieg powyższy termin, jednak przyjąć można, że nie wcześniej niż od daty zawiadomienia okręgowej rady lekarskiej przez lekarza o zamiarze powrotu ze wskazaniem woli spełnienia pozostałych przesłanek (udzielania świadczeń zdrowotnych pod nadzorem).

Nie zawarto w omawianym przepisie konieczności udzielania świadczeń zdrowotnych w związku z COVID-19, zatem dopuszczalne będzie udzielanie świadczeń w dowolnym zakresie.

Przyjąć należy, że w sytuacji, gdy lekarz „odbędzie” mniej niż 3 miesiące „pracy” albo gdy w tzw. międzyczasie zostanie uchylony stan epidemii, zaktualizuje się przepis „zwykły art. 10 ust. 3 ww. ustawy o zawodach lekarza -> wówczas taki lekarz będzie musiał odbyć stosowne przeszkolenie w zakresie wyznaczonym mu przez okręgową radę lekarską (na zasadach z art. 10 ust. 3 ww. ustawy o zawodach lekarza).

  •         udzielanie świadczeń zdrowotnych musi odbywać się pod nadzorem
    lekarza albo lekarza dentysty posiadającego specjalizację II stopnia lub tytuł specjalisty;

Tak skonstruowany zapis nie daje gwarancji jakości, czy bezpieczeństwa pacjentom -> nie określono jak nadzór ma wyglądać. Brak wskazań co powinien zrobić lekarz nadzorujący, np. gdy stwierdzi, że wykonywanie przez lekarza po ponad 5-letniej przerwie zagraża bezpieczeństwu pacjentów, czy grozi wyrządzeniem niepowetowanej szkody.

Przyjąć jednak należy, że ww. lek. specjalista – nadzorca będzie ponosił odpowiedzialność za ewentualne błędy / szkody wyrządzone pacjentom podczas udzielania świadczeń przez nadzorowanego lekarza.

podsumowanie

            W ocenie opiniującego zwolnienie z obowiązku odbycia przeszkolenia „zaktualizuje się” ostatecznie po potwierdzeniu przez samorząd lekarski faktu udzielania świadczeń zdrowotnych przez lekarza po ponad 5-letniej przerwie przez okres 3 miesięcy pod nadzorem lekarza specjalisty.

Nie zostały zmienione dotychczasowe zasady podjęcia pracy po ponad 5-letniej przerwie, tzn. lekarz nadal ma obowiązek zawiadomienia o zamiarze okręgowej rady lekarskiej i odbycia przeszkolenia, chyba, że zamierza skorzystać z omawianej zmiany. W konsekwencji okręgowa rada lekarska powinna jak dotychczas ocenić konieczność odbycia przeszkolenia (w tym zakres i czas trwania), które zostają jedynie zawieszone pod warunkiem wprowadzonym omawianym przepisem art. 10 ust. 3a (wprowadzenie dodatkowego punktu w uchwale).

Omawiany przepis nie uchylił fundamentalnej roli samorządu lekarskiego –> nadal konstytucyjnym i ustawowym zadaniem samorządu lekarskiego jest przecież „sprawowanie pieczy nad należytym i sumiennym wykonywaniem zawodu lekarza” (art. 5 pkt. 2 ustawy z dnia 02 grudnia 2009r o izbach lekarskich) „w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony” (art. 17 ust. 1 Konstytucji z 1997r., art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 02 grudnia 2009r o izbach lekarskich).

Mając powyższe na  względzie samorząd lekarski powinien mieć i ma możliwość:

–         zweryfikowania, czy ww. lekarz specjalista będzie sprawował nadzór (np. poprzez domaganie się przedłożenia oświadczenia od lekarza specjalisty o objęciu nadzorem lekarza po ponad 5-letniej przerwie + informacji w sytuacji zaprzestania sprawowania nadzoru);

–          zasad sprawowania nadzoru (np. poprzez zażądanie przedstawienia umowy o udzielanie świadczeń w części dot. nadzoru, czy wskazania zasad postępowania w sytuacji np. choroby lekarza nadzorującego);

–          faktu odbycia 3-miesięcznej pracy pod nadzorem zamiast szkolenia (np. poprzez domaganie się stosownego zaświadczenia);

–          zapoznania się z oceną lekarza nadzorującego co do pracy lekarza po ponad 5-letniej przerwie po upływie ww. 3 miesięcy pracy (np. poprzez zażądanie przedstawienia recenzji, sprawozdania z nadzoru itp.).

Na koniec wskazać trzeba, że samorząd lekarski nie może wprost odmówić stosowania omawianego przepisu art. 10 ust. 3a co najmniej z dwóch względów:

  1. samorząd zawodowy lekarzy jest wprawdzie niezależny w wykonywaniu swoich zadań -> podlega jednak przepisom prawa (art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 02 grudnia 2009r o izbach lekarskich);
  2. nie może skutecznie i bezpośrednio powoływać się na sprzeczność ww. przepisu z Konstytucją RP -> przepis korzysta bowiem z tzw. domniemania legalności, a sprzeczność ww. przepisu z konkretnym przepisem Konstytucji RP może stwierdzić jedynie Trybunał Konstytucyjny (art. 188 pkt. 1 Konstytucji RP).

W tym zakresie kompetencję posiada Naczelna Rada Lekarska, która może złożyć do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o zbadanie zgodności z Konstytucją ww. przepisu wprowadzonego do ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. 

Karol Kolankiewicz

———————————————————————

Karol Kolankiewicz jest adwokatem – członkiem Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku (od 2008r.); specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym; autor licznych publikacji z zakresu prawa medycznego zamieszczanych m.in. w czasopismach i portalach: ”Gazeta Lekarska”, „Pomorski Magazyn Lekarski”, „Puls Medycyny”, „Rynek Zdrowia”, „Medical Tribune”, w serwisie „Prawo i Zdrowie”, „Serwis ZOZ” i „Rejestracja w praktyce”;

od 2009r. nieprzerwanie prowadzi szkolenia z zakresu prawa medycznego i ochrony danych osobowych, m.in. dla Naczelnej Izby Lekarskiej (2013-14, 2020-2021),  Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi (2021), czy Uniwersytetu Morskiego w Gdyni (2018); współautor „Komentarza do Kodeksu Etyki Lekarskiej” (2021)

 


1.jpg

Można w procesie domagać się od Dyrekcji zapłaty dodatku COVID-owego,
jeżeli nie zostanie zapłacony dobrowolnie lub w zaniżonej wysokości.

Przypomnieć trzeba, że lekarze i pielęgniarki powinni uzyskać od podmiotu leczniczego dodatek COVID, jeżeli udzielają świadczeń w podmiotach zobowiązanych do realizacji świadczeń opieki zdrowotnej w związku z walką z COVID-19. Uprawnienie przysługuje medykom zatrudnionym (na umowie o pracę, na kontrakcie) w szpitalach II i III poziomu zabezpieczenia „COVID-owego”, którzy uczestniczą w udzielaniu świadczeń zdrowotnych i mają bezpośredni kontakt z pacjentami z podejrzeniem / z zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 +tym którzy wykonują swój zawód w SOR lub izbach przyjęć, zespołach ratownictwa medycznego – pod warunkiem, że osoby te nie zostały skierowane do pracy przy zwalczaniu epidemii na podstawie decyzji wojewody lub ministra zdrowia.

Wynika to z polecenia Ministra Zdrowia z dnia 1 listopada 2020r. wydanego Prezesowi NFZ, aby przekazał podmiotom leczniczym dodatkowe środki finansowe w tym celu.

wysokość dodatku

Wysokość świadczenia dodatkowego wynosi 100% wynagrodzenia brutto uprawnionej do dodatku COVID osoby, przy czym nie może więcej niż 15 000 zł. Wysokość dodatku COVID jest uzależniona jedynie od wysokości miesięcznego wynagrodzenia danej osoby – polecenie Ministra Zdrowia nie przewiduje żadnych innych kryteriów przy obliczaniu jego wysokości, np. minimalnej liczby godzin pracy z pacjentem zakażonym, przebywania w kombinezonie ochronnym, czy ilości „obsłużonych” pacjentów.

Dyrekcja placówki nie może kwoty dodatku COVID dowolnie obniżać. Polecenie Min. Zdrowia dopuszcza jedynie proporcjonalne obniżenie kwoty dodatku za dany miesiąc, tzn. gdy dana osoba będzie wykonywać pracę przez niepełny miesiąc, np. gdy będzie na urlopie, zwolnieniu lekarskim, czy zostanie objęta kwarantanną lub izolacją. Można zatem przyjąć, że jeżeli dana osoba była przez 3 dni w danym miesiącu przebywała na zwolnieniu lekarskim, to dodatek COVID ulega obniżeniu o 3/30 wynagrodzenia za dany miesiąc. Dla przykładu jeżeli wynagrodzenie brutto za miesiąc marzec 2021r. wynosiło 6 000 zł, to uprawniony medyk powinien otrzymać kwotę 5 400 zł z tytułu dodatku COVID (6000 zł – 600 zł) . Placówka oczywiście powinna wypłacić ww. kwotę po odliczeniu odpowiednych „narzutów” publicznoprawnych (składki na ZUS, zaliczka na podatek)

Nie ma także podstaw prawnych domagania się przez dyrekcje szpitali sporządzania przez poszczególnych uprawnionych lekarzy i pielęgniarki (także przez ordynatorów, czy pielęgniarki oddziałowe) list / wykazu czasu poświęconego na pacjentów COVID-owych, czy spędzonych w kombinezonie ochronnym, itp.

brak zgłoszenia uprawnionego do NFZ to czyn bezprawny

Warunkiem otrzymania dodatku jest uprzednie zgłoszenie danej osoby uprawionej do oddziału wojewódzkiego NFZ przez kierownika / dyrektora  podmiotu leczniczego. Jeżeli dyrektor / kierownik nie zgłasza danej osoby do NFZ pomimo uprawnienia takiej osoby do otrzymania dodatku COVID dopuszcza się czynu bezprawnego. Przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 415 k.c. odpowiedzialność za szkodę ponosi ten, kto ją wyrządził ze swojej winy. Z kolei osoba prawna jest obowiązana do naprawienia szkody wyrządzonej z winy jej organu (art. 416 k.c.). Wina z kolei łączy się z koniecznym wystąpieniem dwóch jej elementów: obiektywnego, czyli bezprawności zachowania i subiektywnego, zakładającego podstawy do postawienia zarzutu z punktu widzenia powinności i możliwości przewidywania szkody oraz przeciwdziałania jej wystąpieniu. Podstawą do postawienia zarzutu jest natomiast zły zamiar (świadomość lub chęć wyrządzenia szkody) lub niedbalstwo (niedołożenie należytej staranności, jaka jest w danych okolicznościach wymagana dla właściwego zachowania).

W prawie cywilnym bezprawność jest rozumiana szeroko jako sprzeczność z szeroko rozumianym porządkiem prawnym. Można zatem przyjąć, że z bezprawnością mamy do czynienia na skutek złamania reguł postępowania określonych nie tylko przez normy prawne (np. ustawy, rozporządzenia), ale też zasady współżycia społecznego, czy dobre obyczaje. Bezprawne może być zatem zachowanie, przez które sprawca szkody nie zastosował się do określonego nakazu, czy postąpił wbrew zakazowi wynikającemu z przepisów prawa, ale też kiedy jego zachowanie, choć nie narusza żadnej normy prawnej, to jednak przekracza potrzebę ostrożności wymaganą przez zasady współżycia czy dobre obyczaje. Bezprawność  jest efektem ogólnego, normatywnego zakazu, skutecznego erga omnes, niewyrządzania sobie nawzajem szkody. Brak zgłoszenia do NFZ uprawnionej osoby do dodatku COVID, stanowi w sposób oczywisty złamanie takich właśnie reguł i stanowi czyn bezprawny.

Powyższa szkoda po stronie uprawnionego do dodatku COVID nie powstałaby, gdyby objęte określoną powinnością (wynikającą z ww. polecenia Min. Zdrowia) zachowanie, tzn. gdyby zgłoszenie do NFZ zostało wykonane. Oczywiście dodatek taki nie należy się, jeżeli praca danego medyka na SOR lub kontakt z pacjentami chorymi lub zakażonymi na COVID miały charakter jedynie incydentalny, czy przypadkowy.

Konsekwencją będzie wysokie prawdopodobieństwo poniesienia przez daną placówkę odpowiedzialności cywilnej za wyrządzoną uprawnionemu lekarzowi, czy pielęgniarce szkodę. Szkodą będzie kwota, której uprawniony lekarz, czy pielęgniarka nie uzyskali z tytułu dodatku COVID. Skutkiem orzeczenia sądu może być nie tylko nakazanie wypłaty należnych środków, ale także poniesienie kosztów takiego postępowania, w tym kosztów i opłat sądowych (np. przy kwocie ponad 10 000 złotych do 15 000 złotych – opłata sądowa to 750, zaś przy kwocie 25 0000 zł opłata wyniesie już 1 250 złotych), czy kosztów adwokata lub radcy prawnego, jeżeli będzie występował będzie w imieniu osoby uprawnionej (np. np. przy kwocie ponad 10 000 złotych do 50 000 złotych – minimalne wynagrodzenie to 3 600 złotych).

zgłoszenie roszczenia

W celu uzyskania ww. kwoty dodatku COVID uprawniony lekarz czy pielęgniarka powinien sam obliczyć w jakiej wysokości dodatek powinien otrzymać za dany miesiąc, odjąć od tego kwotę za okres, kiedy w danym miesiącu nie pracował – obliczoną proporcjonalnie (patrz wyżej). Następnie należy wezwać pisemnie (np. listem poleconym, wręczając w sekretariacie szpitala za potwierdzeniem odbioru) dyrekcję danej placówki do zapłaty konkretnej kwoty i uprzedzić, że brak zapłaty w określnym w ww. piśmie terminie (np. w ciągu 7 dni), spowoduje wystąpienie na drogę postępowania sądowego.

Kolejnym krokiem jest złożenie pozwu do sądu powszechnego – jeżeli nie nastąpi zapłata. W pozwie (w formie pisemnej) należy przywołać okoliczności i dowody wykonywani, która uzasadniają przyznanie dodatku (np. to że dany szpital jest szpitalem odpowiedniego poziomu zabezpieczenia COVID-owego, zaświadczenie o zarobkach za dany miesiąc, umowę o pracę lub kontrakt, który wykaże pracę np. na SOR, zakres obowiązków, dane konkretnych świadków), należy także wykazać, że dokładnie określona kwota nam się należy.

Karol Kolankiewicz

——————————
Karol Kolankiewicz jest adwokatem – członkiem Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku; od 2008 roku nieprzerwanie świadczy pomoc prawną dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Gdańsku; specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym; autor licznych publikacji z zakresu prawa medycznego zamieszczanych m.in. w czasopismach i portalach: ”Gazeta Lekarska”, „Pomorski Magazyn Lekarski”, „Puls Medycyny”, „Rynek Zdrowia”, „Medical Tribune”, w serwisie „Prawo i Zdrowie” Wydawnictwa Wolters Kluwer Polska, czy w „Serwis ZOZ” i „Rejestracja w praktyce”; od 2009r. nieprzerwanie prowadzi szkolenia z zakresu prawa medycznego dla lekarzy stażystów i dla lekarzy w trakcie szkolenia specjalizacyjnego, odpowiedzialności karnej i zawodowej lekarzy, ale także ochrony danych osobowych, czy ochrony zdrowia psychicznego, w tym m.in. dla okręgowych izb lekarskich w Gdańsku, Szczecinie, Lublinie, Tarnowie i Krakowie, ale także dla Naczelnej Izby Lekarskiej (2013-14, 2020-2021), Uniwersytetu Morskiego w Gdyni (2018), Wyższej Szkoły Bankowej w Gdańsku (2011), czy Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Sopocie (2011)


ISPOZ 2017. Wszystkie prawa zastrzeżone.