Newsy

attention-303861_640.png

Z dniem 5 marca 2026 r. dalszemu ograniczeniu uległy uprawnienia do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla osób posiadających status UKR. Nowe zasady nie dotyczą oczywiście osób, które posiadają tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego (jako ubezpieczeni albo zgłoszeni członkowie rodziny osoby ubezpieczonej). Oni nadal będą traktowane jak wszyscy inni ubezpieczeni pacjenci. Koszty świadczeń opieki zdrowotnej dla osób ze statusem UKR, ale bez ubezpieczenia, będą rozliczane ze świadczeniodawcami przez Narodowy Fundusz Zdrowia, a finansowane z dotacji celowej z budżetu państwa.

  

podział grup pacjentów ze statusem UKR

 

Grupa pacjentów Zakres świadczeń Wymagany dokument
Pacjenci ze statusem UKR ubezpieczeni Pełen zakres świadczeń dokument potwierdzający tożsamość i numer PESEL + weryfikacja w systemie e-WUŚ
art. 112c ust. 1 ustawy dokument potwierdzający tożsamość i numer PESEL ze statusem UKR / weryfikacja w systemie e-WUŚ (ze statusem UKR)
ofiary tortur, gwałtu (bez względu na wiek) – kod tytułu „BT” Uprawnienie do świadczeń jak osoba ubezpieczona, z wyjątkiem:·         leczenia uzdrowiskowego,

·         rehabilitacji uzdrowiskowej,

·         leczenia niepłodności,

·         zabiegów endoprotezoplastyki,

·         zabiegów usunięcia zaćmy,

·         podania produktów leczniczych w ramach programów polityki zdrowotnej

+ zaświadczenie wydane przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców potwierdzające okoliczność
do ukończenia 18. roku życia – kod tytułu „BD” nie dotyczy
posiadają zaświadczenie o zamieszkiwaniu w ośrodku zbiorowego zakwaterowania (bez względu na wiek) – kod tytułu „BZ” + zaświadczenie o zamieszkiwaniu w ośrodku zbiorowego zakwaterowania
w okresie ciąży, porodu lub połogu (bez względu na wiek) – kod tytułu „BC” + dokument potwierdzający ciążę lub połóg
art. 112c ust. 2 ustawy
osoby, które odniosły obrażenia w wyniku działań wojennych, którzy zostali przetransportowani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej – kod tytułu „TX” j. w. + zabiegi endoprotezoplastyki + dokument wystawiony przez MZ potwierdzający prawo do świadczeń opieki na tej podstawie
art. 112c ust. 3 ustawy
inne osoby objęte ochroną czasową ze statusem UKR w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego – kod tytułu „BRM” tylko w odniesieniu do nagłego zagrożenia zdrowotnego nie dotyczy

 

przepis przejściowy

Obywatel Ukrainy, który przed dniem 5 marca 2026 r. znajdował się w trakcie leczenia szpitalnego jest uprawniony do kontynuacji tego leczenia, aż do zakończenia hospitalizacji, jednak nie dłużej niż do dnia 4 marca 2027 r. Wskazany przepis nie obejmuje żadnych innych sytuacji, w tym leczenia o charakterze powtarzającym się (np. programy lekowe, chemioterapia, radioterapia, dializoterapia).

 

konieczne dokumenty

Rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadziło jednocześnie dodatkowy obowiązek dla świadczeniodawców udzielających świadczeń na rzecz nieubezpieczonych osób ze statusem UKR. Muszą oni bowiem sporządzać kopie lub odpisy dokumentów potwierdzających prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Dla każdego dokumentu wskazano jednocześnie dodatkowe dane, które będą sprawozdawane do NFZ (np. data wystawienia). Ponadto dla każdej kategorii takich pacjentów wprowadzono odrębne kody tytułów ubezpieczenia sprawozdawane do NFZ (kody wskazano również w tabeli). W ramach ogólnych warunków umów wprowadzono również odpowiedzialność świadczeniodawcy za umieszczenie błędnych lub niekompletnych danych, co potencjalnie może wiązać się z koniecznością zwrotu do NFZ wynagrodzenia otrzymywanego za takich pacjentów. Przy czym dokumenty rozliczeniowe dotyczące świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w okresie od dnia 5 marca 2026 r. do dnia 5 maja 2026 r. osobom wymienionym w art. 112c ust. 1 ustawy, świadczeniodawca składa NFZ nie wcześniej niż po upływie trzech miesięcy od dnia udzielenia tego świadczenia.

rezygnacja z oświadczeń

Z dniem 5 marca 2026 r. uchylono również wzory oświadczeń o prawie do bezpłatnych świadczeń opieki zdrowotnej, które składały osoby uprawnione ze statusem UKR w wypadku negatywnej weryfikacji w systemie e-WUŚ. Z tym dniem prawo do bezpłatnego otrzymania świadczenia zachowają wyłącznie osoby, które wykażą posiadanie uprawnień za pomocy wskazanych wyżej dokumentów. Ich brak będzie równoznaczny z brakiem uprawnienia do bezpłatnych świadczeń.

 

Źródła prawa:

– Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r., poz.  203),

– Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 lutego 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wzorów oświadczeń o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2026 r., poz. 251),

– Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2026 r., poz. 257)

– Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 3 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zakresu niezbędnych informacji przetwarzanych przez świadczeniodawców, szczegółowego sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom zobowiązanym do finansowania świadczeń ze środków publicznych (Dz.U. z 2026 r., poz. 270)

 

adw. Damian Konieczny

artykuł został pierwotnie opublikowany na stronie Izby Lekarskiej w Gdańsku  

IMG_0505_pp.jpg

Sąd Najwyższy w najnowszym orzeczeniu z 24 października 2025 r. uznał, że polskie sądy lekarskie mogą przejmować do wykonania obce wyroki obejmujące zakazy wykonywania zawodu.

W rozpoznawanej sprawie, Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej zwrócił się do Okręgowego Sądu Lekarskiego Dolnośląskiej Izby Lekarskiej o wydanie postanowienia dotyczącego dopuszczalności przejęcia orzeczenia do wykonania w Rzeczypospolitej Polskiej, określenia kwalifikacji prawnej popełnionych czynów według prawa polskiego oraz kary podlegającej wykonaniu. Dotyczyło to lekarza skazanego wyrokiem karnym na terenie Królestwa Danii, które obejmowało zakaz wykonywania zawodu. Sąd potwierdził dopuszczalność takiego przejęcia do wykonania, a tym samym uznał, że zakaz ten może obowiązywać również w Polsce. Stanowisko to potwierdził następnie także Naczelny Sąd Lekarski. Sądy te uznały, że dopuszczalne jest stosowanie w postępowaniu zawodowym również przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących przejęcia obcych orzeczeń do wykonania w Polsce. Sąd Najwyższy również stwierdził, że takie działania sądów lekarskich są w pełni dopuszczalne.

Przejęcie orzeczenia do wykonania nie oznacza ponownego skazania lekarza za ten sam czyn, lecz jedynie rozciągnięcie skutków zagranicznego orzeczenia na teren Polski. Sąd lekarski nie bada zatem ponownie sprawy, lecz jedynie weryfikuje, czy nie zachodzą ustawowe przeszkody w przejęciu takiego orzeczenia. Co ważniejsze w świetle orzeczenia Sądu Najwyższego, nie ma potrzeby dla tych celów angażować sądów powszechnych i za wystarczające należy uznać przejęcie do wykonania przez sąd lekarski. Ponadto, zdaniem Sądu Najwyższego, przejmowane mogą być zarówno orzeczenia dyscyplinarne, jak i orzeczenia karne.

Należy w tym zakresie pamiętać, że kraje Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Szwajcaria, Norwegia, Islandia i Lichtenstein) korzystają z systemu IMI (System Wymiany Informacji na Rynku Wewnętrznym), w którym zamieszczane są m.in. informacje o zakazach i ograniczeniach w wykonywaniu zawodu lekarza i lekarza dentysty, które zostały orzeczone na terenie tych państw.

 

adw. Damian Konieczny

Podstawa prawna
Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

artykuł został pierwotnie opublikowany na stronie Izby Lekarskiej w Gdańsku  

pexels-jakubzerdzicki-16139628-1.jpg

Wielkimi krokami zbliża się początek korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur przez wielu lekarzy i lekarzy dentystów prowadzących działalność gospodarczą.

 

kto i od kiedy?

Z punktu widzenia przedsiębiorców ważne są dwie daty: 1 lutego 2026 r. i 1 kwietnia 2026 r.

Pierwsza z nich będzie istotna dla lekarzy i lekarzy dentystów rozliczających się przy użyciu skali podatkowej lub podatku liniowego. Tacy przedsiębiorcy odliczają bowiem od uzyskiwanych z działalności gospodarczej przychodów, koszty jej prowadzenia. Od 1 lutego 2026 r. przedsiębiorcy będą musieli pobierać z KSeF wystawione za pośrednictwem tego systemu faktury kosztowe (np. faktury za raty leasingowe, paliwo, usługi telekomunikacyjne i informatyczne itp.). Faktury podatkowe wystawiane przez największych podatników będą bowiem znajdować się wyłącznie w KSeF już od tej daty. Nie będą Państwo w takiej sytuacji otrzymywali faktur kosztowych w formie papierowej lub mailowej. Będzie można je pobierać wyłącznie w formie elektronicznej za pośrednictwem KSeF.

Od 1 kwietnia 2026 r. obowiązkowi wystawiania faktur za pośrednictwem KSeF podlegać będą wszyscy podatnicy będący przedsiębiorcami, w tym również zwolnieni z podatku VAT z uwagi na skalę obrotu, zwolnieni z podatku VAT z uwagi na rodzaj wykonywanej działalności (co najczęściej ma miejsce w wypadku lekarzy i lekarzy dentystów udzielających jedynie świadczeń zdrowotnych) oraz podatnicy opodatkowani ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Od tego dnia każda Państwa sprzedaż na rzecz innego przedsiębiorcy, SPZOZ-u, NFZ lub organu publicznego musi zostać zafakturowana z użyciem KSeF.

Co do zasady przez KSeF nie będzie natomiast przechodziła sprzedaż usług bezpośrednio na rzecz pacjentów, czyli wtedy gdy wystawiają Państwo paragon fiskalny. Pacjent może co prawda – zgodnie z obowiązującymi przepisami – zgłosić żądanie wystawienia faktury, dla której został już wystawiony paragon w ciągu 3 miesięcy, ale Ministerstwo Finansów wskazało, że taka faktura może, ale nie musi być wystawiona z użyciem KSeF. Ostateczna decyzja w tym zakresie należy do Państwa jako sprzedawcy usługi.

 

zwolnienie z KSeF

Czasowo, do 31 grudnia 2026 r., z obowiązku wystawiania faktur za pośrednictwem KSeF zwolnieni zostali:

  • podatnicy, u których łączna wartość sprzedaży wraz z podatkiem udokumentowana fakturami w danym miesiącu będzie mniejsza lub równa 10.000 zł,
  • podatnicy w zakresie wystawianych przez nich faktur przy użyciu kas rejestrujących, w tym paragonów fiskalnych z NIP nabywcy do 450 zł uznanych za faktury.

Zwolnienie kwotowe nie będzie miało zastosowania od pierwszej faktury, która przekroczy limit. Taka faktura oraz wszystkie następne muszą być już wystawione poprzez KSeF, bez względu na przyszłe obroty podatnika.

 

jak wystawiać?

 

Faktury sprzedaży można wystawiać bezpośrednio w KSeF albo połączyć system z programem fakturowym (poprzez wgranie wygenerowanego przez siebie tokena do oprogramowania do fakturowania). Proszę pamiętać, że obowiązek wystawiania faktur za pośrednictwem KSeF spoczywa na przedsiębiorcy, a nie biurze rachunkowym. Jeżeli chcą Państwo, aby biuro świadczyło usługi z tym związane, konieczne będzie ustalenie wzajemnych zasad współpracy oraz zawarcie ewentualnego aneksu do umowy na usługi księgowe.

 

faktury KSeF

Datą otrzymania faktury zakupowej będzie data nadania przez system numeru KSEF. Na przelewach trzeba będzie wpisywać numer KSEF faktury, którą Państwo opłacają.

W wypadku wystawianych przez Państwa faktur należy pamiętać, że faktura zatwierdzona w KSeF nie może już być usunięta ani poprawiona. Wszelkie błędy będą poprawiane poprzez faktury korygujące.

Bliższe Informacje dotyczące systemu KSeF znajdują Państwo na oficjalnej stronie https://ksef.podatki.gov.pl/.

W przestrzeni medialnej pojawiają się w ostatnim czasie informacje o możliwości przesunięcia wejścia w życie KSeF, ale na obecnym etapie nie znajdują żadnego potwierdzenia i obowiązki związane z KSeF najpewniej wejdą w życie w zakładanym terminie.

 

adw. Damian Konieczny

artykuł został pierwotnie opublikowany na stronie Izby Lekarskiej w Gdańsku  

 


flaga-ukraina-polska-fot-unian-970x542-1.jpg

Z dniem 30 września 2025 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, która ograniczyła prawa obywateli Ukrainy nie posiadających ubezpieczenia zdrowotnego do bezpłatnych świadczeń opieki zdrowotnej.

osoby dorosłe.

W wyniku zmian obywatele Ukrainy utracili prawo do bezpłatnego:

  • leczenia uzdrowiskowego i rehabilitacji uzdrowiskowej;
  • podania produktów leczniczych w ramach programów polityki zdrowotnej;
  • świadczeń w ramach programów zdrowotnych;
  • rehabilitacji leczniczej;
  • leczenia stomatologicznego;
  • programów lekowych;
  • ratunkowego dostępu do technologii lekowych;
  • świadczeń opieki zdrowotnej polegających na przeszczepianiu lub zastosowaniu u ludzi komórek, w tym komórek krwiotwórczych szpiku, krwi obwodowej oraz krwi pępowinowej, tkanek i narządów pochodzących od żywego dawcy lub ze zwłok,
  • zabiegów endoprotezoplastyki i usunięcia zaćmy;
  • leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych dostępnych w aptece na receptę, objętych refundacją;
  • zaopatrzenia w wyroby medyczne, na zlecenie osoby uprawnionej oraz ich naprawy.

W celu weryfikacji takich pacjentów w systemie e-WUŚ wprowadzono dodatkowy status „UKR-DOROSŁY”.

 

Zachowane zostało prawo takich pacjentów m.in. do:

  •  leczenia szpitalnego (z ograniczeniami wskazanymi powyżej,
  • opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień,
  • świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej,
  • podstawowej opieki zdrowotnej,
  • ambulatoryjnej opieki specjalistycznej,
  • opieki paliatywnej i hospicyjnej.

Osobom z takim statusem należy wystawiać recepty na leki i zlecenia na wyroby medyczne o charakterze pełnopłatnym.

Jednocześnie OIL w Gdańsku zwróciła się do NFZ o sprecyzowanie, czy wyłączenie możliwości refundacji dotyczy również leków, które przysługują także osobom nieubezpieczonym (np. osobom z zaburzeniami psychicznymi). Do momentu zajęcia w tym przedmiocie stanowiska przez NFZ nie zalecamy wystawiania żadnych recept refundowanych na rzecz osób ze statusem „UKR-DOROSŁY”.

dzieci

Zdecydowanie mniejsze ograniczenia dotknęły osoby, które nie ukończyły 18. roku życia. Nie mogą one bowiem korzystać jedynie z:

  • leczenia uzdrowiskowego i rehabilitacji uzdrowiskowej;
  • podania produktów leczniczych w ramach programów polityki zdrowotnej.

W celu weryfikacji takich pacjentów w systemie e-WUŚ wprowadzono dodatkowy status „UKR-DZIECKO”.

Osoby nieletnie zachowują takie samo prawo dostępu do świadczeń również po osiągnięciu 18. roku życia, jeżeli stanowi to kontynuację rozpoczętego wcześniej leczenia.

 

osoby ubezpieczone

Obywatele Ukrainy posiadający tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego (obowiązkowego lub dobrowolnego) będą nadal korzystać ze świadczeń – tak jak wszyscy inni ubezpieczeni.

Uprawnienia wynikające z ubezpieczenia nie są bowiem uzależnione od posiadanego obywatelstwa.

Nowe ograniczenia dotyczą zatem w zasadzie wyłącznie osób niepracujących lub nie zgłoszonych do ubezpieczenia jako członkowie rodziny osoby ubezpieczonej.

 

przepisy przejściowe

Nowych zasad dostępu do świadczeń nie stosuje się do świadczeń opieki zdrowotnej, których udzielanie obywatelom Ukrainy rozpoczęło się przed dniem 30 września 2025 r., aż do zakończenia ich udzielania.

 

adw. Damian Konieczny

Podstawa prawna
Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

artykuł został pierwotnie opublikowany na stronie Izby Lekarskiej w Gdańsku  

 


pexels-tima-miroshnichenko-6266302-1200x800.jpg

Lekarze, którzy skorzystali z możliwości otrzymania wyższego wynagrodzenia w ramach rezydentury, w zamian za pracę na rzecz publicznej służby zdrowia coraz częściej mierzą się z problemem prawidłowego liczenia dni swojej pracy na poczet odpracowania bonu. W związku z tym Okręgowa Izba Lekarska w Gdańsku zwróciła się do Ministerstwa Zdrowia o zajęcie stanowiska w sprawie nieprawidłowości w tym zakresie.

zobowiązanie w ramach bonu

Z art. 16j ust. 2b ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty wynika, że osoba odbywająca szkolenie specjalizacyjne w trybie rezydenckim może zobowiązać się, że będzie wykonywać zawód na terytorium Polski i udzielać świadczeń w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia przez okres łącznie 2 lat. Zobowiązanie to musi zostać zrealizowane w okresie 5 lat po zakończeniu szkolenia specjalizacyjnego. Nie ma w tym zakresie znaczenia, kiedy ostatecznie lekarz uzyska tytuł specjalisty w danej dziedzinie. Co istotne świadczenia w ramach NFZ powinny być wykonywane co najmniej w wymiarze równoważnika jednego etatu. W zamian za to rezydent otrzymuje miesięczne wynagrodzenie zasadnicze wyższe o 700 zł (w wypadku dziedzin priorytetowych) albo 600 zł (w wypadku pozostałych dziedzin).

krótszy okres pobierania bonu

Ustawodawca wprowadził ważne rozwiązanie dla osób, które decydują się na korzystanie z bonu dopiero w trakcie trwającego już szkolenia. W takim wypadku, zgodnie z art. 16j ust. 2g ustawy, dwuletni okres wykonywania zawodu ulega proporcjonalnemu skróceniu. Przykładowo zatem, rezydent w dziedzinie okulistyki, który będzie korzystał z bonu przez 2 lata (z 4 lat specjalizacji w tej dziedzinie), powinien odpracować tylko 1 rok, a nie 2 lata. Przepisy przewidują, że to wojewoda, który potwierdził zakończenie szkolenia specjalizacyjnego, powinien zawiadomić lekarza na piśmie jak długo powinno trwać odpracowanie bonu w konkretnym przypadku. Co ważne, ewentualne okresy wydłużające szkolenie specjalizacyjne (np. urlopy macierzyńskie, wychowawcze, zwolnienia chorobowe), nawet jeżeli wiążą się ze zwiększeniem świadczeń z tego tytułu, nie powodują wydłużenia okresu odpracowania bonu.


pexels-ishu-784043-7364871-1200x800.jpg

Nowy wzór skierowania

Nowelizacja rozporządzenia przewiduje wprowadzenie nowego wzoru skierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową. W porównaniu z dotychczasowym, obligatoryjne będzie podanie przez lekarza kierującego trybu, w jakim mają być realizowane świadczenia opieki zdrowotnej z zakresu lecznictwa uzdrowiskowego – stacjonarnie czy ambulatoryjnie. Brak takiej informacji może skutkować odrzucenie skierowania w NFZ.

Dodatkowo, w celu uniknięcia dotychczasowych problemów z uzasadnianiem skierowań na leczenie uzdrowiskowe we wzorze wprowadzono możliwość zaznaczenia uzasadnienia z katalogu, np.:

  • uzupełnienie leczenia ambulatoryjnego,
  • kontynuacja leczenia szpitalnego / rekonwalescencja poszpitalna,
  • kontynuacja rehabilitacji szpitalnej,
  • poprawa sprawności ruchowej,
  • poprawa wydolności krążeniowej / zmniejszenie ryzyka sercowo-naczyniowego,
  • poprawa wydolności oddechowej.

Jeżeli w danych okolicznościach przykładowe uzasadnienia będą niewystarczające nadal pozostawiono pole otwarte na wpisanie ewentualnych innych okoliczności.

Kto może akceptować skierowanie w NFZ?

Nowelizacja rozszerzyła również znacząco katalog specjalizacji lekarzy, którzy dokonują akceptacji skierowania na leczenie uzdrowiskowe w ramach NFZ. Oprócz dotychczasowych lekarzy specjalistów w dziedzinie balneologii i medycyny fizykalnej lub rehabilitacji medycznej dodano dużą grupę lekarzy o innych specjalnościach:

  • choroby wewnętrzne,
  • medycyna rodzinna,
  • reumatologia,
  • ortopedia,
    pod warunkiem, że ukończyli kurs z zakresu podstaw balneologii.

Od kiedy?

Zmiany wejdą w życie z dniem 1 lipca 2025 r., ale skierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową wystawione przed tą datą zachowują swoją ważność i są potwierdzane w NFZ na dotychczasowych zasadach. Nie ma potrzeby ich ponownego wystawiania na nowych wzorach albo uzupełniania już wystawionych.

adw. Damian Konieczny

Podstawa prawna
-Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 10 czerwca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie kierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową (Dz.U. z 2025 r. poz. 772)

artykuł został pierwotnie opublikowany na stronie Izby Lekarskiej w Gdańsku  

 


ISPOZ 2017. Wszystkie prawa zastrzeżone.