Newsy

978-83-8246-270-8_.jpg

Jest już dostępny w sprzedaży podręcznik „Prawo medyczne dla lekarzy. Wybrane zagadnienia”, który jest wyjątkowy – w jego treści  zawarto bowiem m.in.:

  • odrębny rozdział opisujący prawa lekarzy, w tym informacje jak skutecznie chronić swoją cześć i godność (także w internecie), co nabiera szczególnego znaczenia w kontekście relacji z tzw. trudnym pacjentem;
  • praktyczne uwagi odnoszące się do relacji lekarzy z przedstawicielami mediów;
  • odrębny rozdział zawierający próbę udzielenia odpowiedzi na pytanie jaką drogę wybrać po zakończonym stażu podyplomowym;
  • pod koniec wybranych rozdziałów zamieszczone zostały praktyczne „komentarze” doświadczonych lekarzy, co pozwala na dodatkowe spojrzenie i analizę omawianych treści także z „lekarskiego” punktu widzenia.

 

Publikacja z praktycznego punktu widzenia oczywiście przybliża najbardziej istotne kwestie, związane z wykonywaniem zawodu lekarza w Polsce, w tym m.in. dotyczące:

  • zasad prowadzenia dokumentacji medycznej,
  • praw pacjenta i lekarza,
  • tajemnicy lekarskiej,
  • odpowiedzialności karnej, cywilnej i zawodowej.

Autorzy to nasi liderzy – adw. Karol Kolankiewicz, Anna Karkut i adw. Krzysztof Izdebski, którzy od lat współpracują z szeroko rozumianym środowiskiem lekarskim -> to pozwoliło na wybranie tematów, które najczęściej pojawiają się w związku z wykonywaniem zawodu lekarza i często bywają źródłem problemów dla medyka.

Więcej informacji : https://www.profinfo.pl/sklep/prawo-medyczne-dla-lekarzy-wybrane-zagadnienia,153413.html

 

Karol Kolankiewicz 

———————————————————————
Karol Kolankiewicz jest adwokatem – członkiem Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku (od 2008r.); specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym; autor licznych publikacji z zakresu prawa medycznego zamieszczanych m.in. w czasopismach i portalach: ”Gazeta Lekarska”, „Pomorski Magazyn Lekarski”, „Puls Medycyny”, „Rynek Zdrowia”, „Medical Tribune”, w serwisie „Prawo i Zdrowie”, „Serwis ZOZ” i „Rejestracja w praktyce”; od 2009r. nieprzerwanie prowadzi szkolenia z zakresu prawa medycznego i ochrony danych osobowych, m.in. dla Naczelnej Izby Lekarskiej (2013-14, 2020-2021), Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi (2021), czy Uniwersytetu Morskiego w Gdyni (2018); współautor „Komentarza do Kodeksu Etyki Lekarskiej” (2021)


Depositphotos_224573896_s-2019.jpg

To już trzeci z cyklu skrypt „PRAKTYCZNIE O PRAWIE KARNYM” dla lekarzy.

Tym razem staraliśmy się odpowiedzieć na następujące pytania związane z przesłuchaniem lekarza jako świadka:

  • Czy jako lekarz mogę odmówić zeznań?
  • Kiedy mogę odmówić odpowiedzi na pytanie ?
  • Kto jest dla mnie „osobą najbliższą”?
  • Składanie zeznań a tajemnica lekarska ?
  • Czy wezwanie na przesłuchanie może być przekazane telefonicznie lub mailowo?
  • Czy muszę iść na przesłuchanie jeśli w tym dniu mam dyżur w szpitalu ?
  • Co mi grozi jeśli nie stawię się na przesłuchanie bez usprawiedliwienia ?
  • Czy mogę na przesłuchanie przyjść z prawnikiem ?
  • Jaki mam wpływ na treść moich zeznań w protokole ?

Mamy nadzieję, że także to opracowanie okaże się przydatne >> do pobrania poniżej >>

ISPOZ dla medyków o prawie karnym skrypt 3-2020

 

Krzysztof Izdebski              Karol Kolankiewicz
adwokat                               adwokat

———-

Krzysztof Izdebski jest adwokatem – członkiem Okręgowej Izby Adwokackiej w Toruniu; absolwent Wydziału Prawa i Administracji UMK w Toruniu; współzałożyciel Instytutu; specjalizuje się w tematyce związanej z prawem medycznym; od 2010r. – Rzecznik Praw Lekarza przy Kujawsko-Pomorskiej Okręgowej Izbie Lekarskiej w Toruniu, gdzie zajmuje się poradnictwem prawnym, skierowanym do lekarzy; prowadzi wykłady z zakresu prawa medycznego, skierowane do lekarzy, lekarzy stażystów oraz szkolenia dla sędziów okręgowego sądu lekarskiego z zakresu procedury stosowanej w postępowaniu przed sądami lekarskimi; autor licznych publikacji z zakresu prawa medycznego m.in. dla Medical Tribune, Manager ZOZ, Meritum, Wydawnictwa Po Dyplomie

Karol Kolankiewicz jest adwokatem – członkiem Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku; współzałożyciel Instytutu; od 2008 roku nieprzerwanie świadczy pomoc prawną dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Gdańsku; świadczy także usługi doradztwa prawnego dla podmiotów leczniczych; specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym i ochroną danych osobowych, jak również w sprawach karnych, odszkodowawczych oraz związanych z ochroną dóbr osobistych; prowadzi szkolenia z zakresu prawa medycznego, karnego oraz z zakresu ochrony danych medycznych; autor licznych publikacji z zakresu prawa medycznego m.in. dla Pomorskiego Magazynu Lekarskiego, Wydawnictwa Wolters Kluwer Polska, czy Wydawnictwa Wiedza i Praktyka.


Depositphotos_187970408_s-2019.jpg

Postanowiliśmy podjąć się stworzenia praktycznego poradnika dot. prawa karnego > jak lekarz może lub musi się zachować w sytuacji, gdy przybywają do niego policjanci.

Bezpośrednią motywacją były dla nas coraz liczniejsze doniesienia mediów o „posłańcach sprawiedliwości” do szpitali i domów pomocy społecznej, którzy mają zbadać, czy doszło do rażącego naruszenia bezpieczeństwa wielu osób.

W pierwszej części (w przygotowaniu są kolejne opracowania) staraliśmy się w przystępny sposób odpowiedzieć na następujące pytania:

  • Jak upewnić się, że przyszła do nas policja ?
  • Czy mogę wnieść skargę na niewłaściwe zachowanie policjanta?
  • Jak zachować się wobec rozpytywania przez Policję?
  • Czy policjant może mnie zatrzymać ?
  • Jakie ma prawa osoba zatrzymana przez Policję?
  • Czy mam obowiązek wypełniania poleceń policjanta?
  • Czy policjant ma prawo dostępu do dokumentacji medycznej ?

Należy pamiętać, że opracowanie ma wyłącznie charakter informacyjny i edukacyjny > nie stanowi doradztwa prawnego ani opinii prawnej. Mamy jednak nadzieję, że nasze opracowanie okaże się przydatne > do pobrania poniżej

ISPOZ praktycznie o prawie karnym dla lekarzy 1-2020

Krzysztof Izdebski                    Karol Kolankiewicz
adwokat                                     adwokat

———-

Krzysztof Izdebski jest adwokatem – członkiem Okręgowej Izby Adwokackiej w Toruniu; absolwent Wydziału Prawa i Administracji UMK w Toruniu; współzałożyciel Instytutu; specjalizuje się w tematyce związanej z prawem medycznym; od 2010r. – Rzecznik Praw Lekarza przy Kujawsko-Pomorskiej Okręgowej Izbie Lekarskiej w Toruniu, gdzie zajmuje się poradnictwem prawnym, skierowanym do lekarzy; prowadzi wykłady z zakresu prawa medycznego, skierowane do lekarzy, lekarzy stażystów oraz szkolenia dla sędziów okręgowego sądu lekarskiego z zakresu procedury stosowanej w postępowaniu przed sądami lekarskimi; autor licznych publikacji z zakresu prawa medycznego m.in. dla Medical Tribune, Manager ZOZ, Meritum, Wydawnictwa Po Dyplomie

Karol Kolankiewicz jest adwokatem – członkiem Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku; współzałożyciel Instytutu; od 2008 roku nieprzerwanie świadczy pomoc prawną dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Gdańsku; świadczy także usługi doradztwa prawnego dla podmiotów leczniczych; specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym i ochroną danych osobowych, jak również w sprawach karnych, odszkodowawczych oraz związanych z ochroną dóbr osobistych; prowadzi szkolenia z zakresu prawa medycznego, karnego oraz z zakresu ochrony danych medycznych; autor licznych publikacji z zakresu prawa medycznego m.in. dla Pomorskiego Magazynu Lekarskiego, Wydawnictwa Wolters Kluwer Polska, czy Wydawnictwa Wiedza i Praktyka.


heart-health-1-1200x744.jpg

W art. 199 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) zawarto bezwzględny zakaz dowodowy – złożone wobec biegłego albo wobec lekarza udzielającego pomocy medycznej oświadczenia oskarżonego, dotyczące zarzucanego mu czynu, nie mogą stanowić dowodu w późniejszym postępowaniu karnym

Szczególny charakter tego przepisu polega na tym, że nie jest możliwe zwolnienie przez sąd z tajemnicy lekarskiej w takim zakresie, w którym lekarz mógłby ujawnić treść i okoliczności oświadczeń złożonych jemu przez oskarżonego w związku z udzielaniem pomocy medycznej. Cytowany przepis obejmuje zakazem dowodowym wszelkie oświadczenia oskarżonego składane wobec lekarza udzielającego pomocy medycznej, dotyczące zarzucanego mu czynu, a więc niezależnie od ich treści. W tym zakresie lekarz nie może zostać zwolniony z tajemnicy lekarskiej na podstawie art. 180 § 2 k.p.k. Oświadczenie złożone wobec lekarza nie może stanowić dowodu także wówczas, gdy złożone zostało przed formalnym postawieniem sprawcy w stan podejrzenia (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2018r. sygn. akt V KK 230/07).


prisoner-296515_640.png

Ostatnim z wyjątków od obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej, jakie zostaną omówione w ramach tej serii jest legalizacja ujawnienia tajemnicy udzielona przez samą osobę zainteresowaną.

Zwolnienie z tajemnicy lekarskiej może nastąpić w sytuacji, gdy pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy wyraża zgodę na ujawnienie tajemnicy (art. 40 ust. 2 pkt. 4 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty – dalej u.z.l.; art. 14 ust. 2 pkt. 3 ustawy o prawach pacjenta – dalej u.p.p.). Wyrażona zgoda musi być poprzedzona informacją o mogących powstać dla pacjenta niekorzystnych skutkach jej ujawnienia. Również i w tym przypadku przepisy ustawy odwołały się do Kodeksu Etyki Lekarskiej, w którego art. 25 przewidziana została możliwość zwolnienia lekarza z zachowania tajemnicy, gdy pacjent wyrazi na to zgodę.

Powyższe przepisy będą miały zastosowanie w sytuacji, gdy czyn zabroniony nie będzie należał do kręgu wymienionego w art. 240 k.k., natomiast okoliczności wzbudzą w lekarzu silne przekonanie o konieczności podjęcia działań w danej sprawie. W tym przypadku to jednak sam pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy udzielają lekarzowi wyraźnej zgody na złożenie zawiadomienia wobec organów ścigania. W licznych bowiem przypadkach osoby te mogą nie być w stanie samodzielnie złożyć zawiadomienia, m.in. nazbyt obawiając się osoby sprawcy (np. matka wyraża zgodę na zawiadomienie przez lekarza policji o fizycznym znęcaniu się przez jej męża nad ich wspólnym dzieckiem – art. 207 k.k). Pacjent (lub jego przedstawiciel ustawowy) mają także prawo do określenia zakresu w jakim tajemnica w tym przypadku może zostać ujawniona (art. 40 ust. 2a zd. 2 u.z.l.).

Zawsze jednak lekarz powinien zadbać o to, by dysponować wyraźną zgodą od ww. osób, a ponadto by wyraźnie poinformować o możliwych negatywnych skutkach ujawnienia tajemnicy. Dla własnej ochrony, na wypadek pojawienia się pod adresem lekarza ewentualnych zastrzeżeń co do nieuprawnionego ujawnienia tajemnicy lekarskiej, zgodę od pacjenta można odebrać na piśmie.

Zawiadomienie może dotyczyć jedynie przestępstw ściganych z urzędu. Posiadając zatem zgodę pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego, lekarz będzie mógł zawiadomić policję m.in. o takich czynach jak bójka i pobicie (art. 158 §1 kk.)., czy rozbój (art. 280 k.k.). Ponadto, w obecnym stanie prawnym, lekarz, posiadając zgodę wyżej wymienionych, będzie mógł również zawiadomić o każdym przypadku przestępstwa zgwałcenia (art. 197 §1 i 2 k.k.), które obecnie ścigane jest z urzędu (do roku 2014 ścigane jedynie na wniosek pokrzywdzonego).

Nadal jednak lekarz nie będzie miał skutecznej możliwości zawiadomienia o tych przestępstwach, którego wymagają działania pokrzywdzonego, w tym m.in. naruszenie nietykalności cielesnej (art. 217 k.k. – ściganie odbywa się jedynie z oskarżenia prywatnego), spowodowanie lekkiego uszczerbku na zdrowiu (art. 157 § 2 i 3 k.k. – ścigane z oskarżenia prywatnego lub na wniosek), narażenie człowieka na zarażenie wirusem HIV, chorobą weneryczną lub zakaźną, ciężką chorobą nieuleczalną lub realnie zagrażającą życiu (art. 161 k.k. – ścigane jedynie na wniosek pokrzywdzonego).

Mając na uwadze wszystkie dotychczasowe opracowania, można zauważyć, że istnieją okoliczności, w których lekarz nie tylko będzie mógł, ale wręcz będzie zobowiązany do złożenia zawiadomienia o wiadomym mu czynie zabronionym. Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa można złożyć na policji lub w prokuraturze, zarówno ustnie jak i na piśmie.

Należy jednak pamiętać, że z ujawnieniem tajemnicy lekarskiej w nieprawidłowy, niezgodny z omówionymi normami sposób, może łączyć się odpowiedzialność prawna:
– odpowiedzialność karna – m.in. za czyn z art. 266 k.k. przewidujący sankcję za ujawnianie informacji powziętej w związku z wykonywaną funkcją, wykonywaną pracą, działalnością),
– na gruncie cywilnym, m.in. na podstawie art. 23 i 24 kodeksu cywilnego – za naruszenie dóbr osobistych pacjenta, o którym informacje ujawniono);
– ponadto lekarz może zostać pociągnięty także do odpowiedzialności zawodowej na podstawie art. 53 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich – za naruszenie zasad etyki lekarskiej oraz przepisów związanych z wykonywaniem zawodu lekarza.
W każdym więc przypadku należy z dużą rozwagą podchodzić do sytuacji naruszenia tajemnicy lekarskiej, by zarówno dążyć do właściwego zabezpieczenie interesów osób, które wymagają pomocy, ale jednocześnie baczyć by nie narazić siebie na ewentualne konsekwencje prawne.

adwokat Marta Mykietyn-Rojek


arrow-24916_640.png

W artykule zawarto kontynuację rozważań dot. wyjątków od obowiązku zasady zachowania przez lekarzy tajemnicy zawodowej w kontekście zawiadomienia organów ścigania o możliwości popełnienia przestępstwa.

niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia

Kolejny wyjątek (uregulowany w art. 40 ust. 2 pkt. 3 u.z.l. i odpowiadającym mu art. 14 ust. 2 pkt. 2 u.p.p.) wprowadza zwolnienie lekarza z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej, gdy jej zachowanie mogłoby stanowić niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia pacjenta lub innych osób.

Przepis ten otwiera  dla lekarzy możliwość nie stosowania się do obowiązku zachowania tajemnicy lekarskiej, w tym złożenia zawiadomienia o przestępstwie, także w razie posiadania wiedzy o podejrzeniu popełnienia czynów zabronionych ściganych z urzędu, ale innych niż wymienione w art. 240 k.k. (była mowa o tym szerzej w poprzednim artykule), w sytuacji, gdy w ocenie lekarza zachodzi realne niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia pacjenta lub innych osób.

zasady etyki 

Przywołane przepisy w pewnym zakresie korespondują z Kodeksem Etyki Lekarskiej (KEL), chociaż istnieją między nimi także pewne rozbieżności. W art. 25 KEL wskazano na możliwość zwolnienia lekarza z zachowania tajemnicy, jeśli zachowanie tajemnicy w sposób istotny zagraża zdrowiu lub życiu pacjenta lub innych osób. Zauważalną od razu różnicą po zestawieniu ww. przepisów jest bardziej rygorystyczne określenie KEL – wskazujące na konieczność zagrażania ww. wartościom „w istotny sposób”, a ponadto w sytuacji już istniejącego zagrożenia, a nie tylko takiej możliwości. Tymczasem, przepisy ustaw nie wymagają by zagrożenie stało się na tyle poważne, by „zagrażało istotnie” zdrowiu i życiu, a ponadto wystarczające dla zawiadomienia jest istnienie „możliwości niebezpieczeństwa”.

W kontekście ww. przepisów należy także wskazać na art. 27 KEL, który daje lekarzowi prawo do ujawnienia tajemnicy w każdej sytuacji, gdy zauważone zostaną przez niego fakty zagrożenia zdrowia lub życia w wyniku łamania praw człowieka. Przepisy deontologiczne w pewnej mierze różnią się więc od przywołanych przepisów ustawowych. Warto jednak mieć je na względzie, nie tylko z powodu ewentualnej możliwości pojawienia się odpowiedzialności dyscyplinarnej, ale również dlatego, że mogą być pomocne przy wyznaczaniu kierunków interpretacyjnych przepisów ustawowych.

gdy sprzeciw 

Zawiadomienie w tym przypadku lekarz może złożyć niezależnie od woli i wiedzy samego pacjenta, a nawet wobec jego wyraźnego sprzeciwu. Dlatego też, do takiego rozwiązania lekarze powinni sięgać dopiero w sytuacjach wyjątkowych, gdy nie będzie możliwości powiadomienia organów ścigania w inny sposób, czy też przez inne osoby. W literaturze prawniczej mówi się o uzyskaniu przez lekarza „racjonalnego przekonania”, że pacjent lub inne osoby same nie będą miały możliwości zapewnienia sobie lub innej osobie właściwej ochrony prawnej. Dla przykładu, pacjent (np. krzywdzona osoba dorosła) lub przedstawiciel ustawowy pacjenta (np. rodzic krzywdzonego dziecka) nie podejmie odpowiednich kroków, bo jest małżonkiem sprawcy lub mieszka ze sprawcą. Mogą również wystąpić takie sytuacje, gdy pacjentem jest dziecko, a krzywdzącym jego przedstawiciel ustawowy (rodzic). Istnieje więc ryzyko, że dziecko-pacjent nie uzyska właściwej ochrony, gdyż jego opiekun jest sprawcą czynu. Przywołane przykłady mogą dotyczyć np. popełnienia czynu z art. 207 k.k. polegającego na znęcaniu się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą, w szczególności, gdy jest ono połączone ze stosowaniem szczególnego okrucieństwa lub jego następstwem jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie.

wiedza od pacjenta – sprawcy

Również w przypadku tego wyjątku pojawiają się rozważania na temat możliwości złożenia przez lekarza zawiadomienia o czynie zabronionym w razie powzięcia tej wiedzy od pacjenta – sprawcy czynu przestępnego, gdy zachodzi realne niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia innych osób. Katalog czynów, o których może być mowa, wykracza wprawdzie poza art. 240 k.k. (chociaż niejednokrotnie zdarza się kumulacja wyjątków art. 40 ust. 2 pkt. 1 i 3 u.z.l.), jednakże za dopuszczalnością zawiadomienia organów ścigania w omawianej sytuacji przemawiają szczególe okoliczności polegające na niebezpieczeństwie grożącym istotnym wartościom (życiu i zdrowiu).

W omawianych tu sytuacjach, lekarzowi powinna przyświecać zasada wyboru większej wartości, jaką jest życie lub zdrowie pacjenta lub innych osób. Niebezpieczeństwo uzasadniające uchylenie tajemnicy lekarskiej, o którym mowa w tym przepisie, musi być jednak realne, a nie tylko hipotetycznie.

adwokat Marta Mykietyn-Rojek


ISPOZ 2017. Wszystkie prawa zastrzeżone.