przychodnia – ISPOZ

Prezydent RP – pomimo wątpliwości zgłaszanych przez samorząd lekarski – ostatecznie zdecydował o podpisaniu nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, która zakłada możliwość gromadzenia przez Agencję Oceny Technologicznej Medycznych i Taryfikacji oraz Ministra Zdrowia danych dotyczących wynagrodzeń poszczególnych lekarzy pracujących w ramach NFZ. Dodatkowo w ostatnim czasie weszły w życie przepisy dotyczące Centralnego Rejestru Umów, które również rozszerzają obowiązki informacyjne o wynagrodzeniach w niektórych podmiotach.
Dotychczasowe przepisy.

Na podstawie obowiązujących już wcześniej przepisów AOTMiT oraz Minister Zdrowia mogli gromadzić zanonimizowane dane o wysokości poszczególnych składowych wynagrodzenia i wymiarze zatrudnienia lekarza oraz kosztach jego zatrudnienia ponoszonych przez świadczeniodawcę. Przekazywane przez świadczeniodawców dane nie pozwalały jednak na ich przypisanie do określonej osoby.

jak będzie po zmianach

W wyniku wejścia w życie nowelizacji AOTMiT oraz Minister Zdrowia będą mogli gromadzić dane o wysokości poszczególnych składowych wynagrodzenia i wymiarze zatrudnienia poszczególnych lekarzy, którzy będą identyfikowani po numerze prawa wykonywania zawodu. Przekazywanie danych będzie się odbywało bez zgody i wiedzy lekarzy.

dodatkowe uprawnienia Ministra

Przy okazji nowelizacji przewidziano również zmiany w ustawie o działalności leczniczej, które nadają nowe uprawnienia Ministrowi Zdrowia. Będzie on bowiem mógł wystąpić z wnioskiem do dowolnego podmiotu wykonującego działalność leczniczą – publicznego, prywatnego, mającego i nie mającego umowy na świadczenia z NFZ – o przekazanie szczegółowych danych dotyczących zatrudnionego personelu. Dane te będą obejmować m.in.

1) liczbę osób zatrudnionych,

2) dane osoby zatrudnionej:

numer prawa wykonywania zawodu,
informację o wysokości wynagrodzenia, w tym wynagrodzenia zasadniczego, stawek godzinowych, jeżeli dotyczy, oraz dodatków,
wymiar czasu pracy,
zajmowane stanowisko,
formę zatrudnienia.

Centralny Rejestr Umów

Kolejnym narzędziem, które może pośrednio zwiększyć jawność wynagrodzeń lekarzy jest wprowadzenie z dniem 1 lipca 2026 r. obowiązku prowadzenia przez jednostki sektora finansów publicznych, w tym niektóre podmioty lecznicze, Centralnego Rejestru Umów (CRU). Obowiązek ten dotyczy na obecnym etapie m.in. samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, ale już nie podmiotów leczniczych prowadzonych w formie spółek kapitałowych. Przy czym w przestrzeni medialnej pojawiają się jednoznaczne deklaracje, aby CRU obejmował wszystkich świadczeniodawców.

W ramach nowych przepisów na stronie internetowej https://rejestrumow.gov.pl/ publikowane będą informacje o zawartych przez SPZOZ-y umowach na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (tzw. umowach kontraktowych) oraz innych umowach cywilnoprawnych (np. umowach zlecenie lub o dzieło). W ramach CRU publikowane będą m.in. dane o:

nazwie przedsiębiorcy, REGON, NIP i adres siedziby albo adres wykonywania działalności gospodarczej albo imieniu i nazwisku osoby fizycznej,
długości trwania umowy,
usługach objętych umową,
łącznej wartości umowy (wskazana w umowie wartość maksymalna albo łączna wysokość środków, które podmiot zamierza przeznaczyć na realizację umowy w całym jej okresie).

Ujawnieniu w CRU nie podlegają natomiast informacje dotyczące zawartych umów o pracę.

wejście w życie

Ustawa wejdzie w życie po 14 dniach od jej ogłoszenia, co oznacza że prawdopodobnie przepisy będą obowiązywać już w sierpniu 2026 r.

Podstawa prawna.

– ustawa z dnia 19 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej;

– rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 30 marca 2026 r. w sprawie Centralnego Rejestru Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych (Dz.U. z 2026 r., poz. 440)

adw. Damian Konieczny

artykuł został pierwotnie opublikowany na stronie Izby Lekarskiej w Gdańsku

Z dniem 8 lipca 2026 r. zaczęły obowiązywać przepisy znacząco rozszerzające kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w zakresie weryfikacji prawidłowości przyjętej formy zatrudnienia. W założeniach zmiana miała dotyczyć wszystkich gałęzi gospodarki, niemniej jednak w wypadku lekarzy i lekarzy dentystów stosowanie umów cywilnoprawnych jest nad wyraz rozpowszechnione. Stąd pojawiają się wątpliwości dotyczące stosowania nowych przepisów w aktualnych realiach systemu ochrony zdrowia.

Od wielu lat kontrakty zawierane przez lekarzy i lekarzy dentystów stanowią jeden z podstawowych modeli współpracy pomiędzy lekarzami a podmiotami leczniczymi – zarówno publicznymi, jak i niepublicznymi. Takie rozwiązanie zapewnia obu stronom większą elastyczność, często umożliwia udzielanie świadczeń w kilku placówkach, a dodatkowo może wiązać się z wymiernymi korzyściami w zakresie zobowiązań publicznoprawnych. Sam fakt powszechności zawierania kontraktów nie oznacza jednak, że taka forma współpracy nie może zostać zakwestionowana.

dotychczasowe rozwiązania

W dotychczasowym stanie prawnym ustalenie istnienia pomiędzy stronami umowy stosunku pracy w miejsce teoretycznie zawartej umowy kontraktowej było również możliwe, ale wyłącznie na drodze postępowania sądowego. Najczęściej mieliśmy z nimi do czynienia w wypadku pozwów samych lekarzy, którzy chcieli wykazać, że zawarta umowa kontraktowa miała charakter pozorny, gdyż była w istocie umową o pracę. Powództwa w tym zakresie składały również czasem organy inspekcji pracy, jak również Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Dotyczyło to jednak zazwyczaj sytuacji, gdy lekarz posiadał już zawartą z podmiotem leczniczym umowę o pracę, a dodatkowo zawierał z tym samym podmiotem umowę kontraktową. W takim wypadku może bowiem dochodzić do znacznego zaniżania zobowiązań w zakresie składek ZUS lub podatków.

co zmieni się od 8 lipca 2026 r.?

Najważniejszą zmianą jest przyznanie Państwowej Inspekcji Pracy nowych instrumentów umożliwiających szybsze i skuteczniejsze eliminowanie pozornych umów cywilnoprawnych. W ramach prowadzonych czynności kontrolnych, inspektor będzie uprawniony do wydania pisemnego polecenia usunięcia naruszeń prawa poprzez zastąpienie umowy cywilnoprawnej umową o pracę. Oczywiście może mieć to miejsce wyłącznie, w wypadku, gdy zebrany w toku czynności kontrolnych materiał dowodowy wskazuje, że w stosunku prawnym łączącym strony dominują cechy stosunku pracy. Dopiero, gdy strony nie zdecydują się na zawarcie umowy o pracę, pomimo polecenia, organy PIP będą uprawnione do wszczęcia postępowania i ewentualnego wydania decyzji stwierdzającej istnienie stosunku pracy. Stroną takiego postępowania będzie zarówno podmiot zatrudniający, jak sam zatrudniony. Na szczęście w wypadku wydania decyzji, datą zawarcia umowy o pracę będzie jednak dopiero data wydania decyzji, a nie data pierwotnego zawarcia umowy pomiędzy stronami. Co ciekawe, jeżeli inspektor nie wyda decyzji, to nadal będzie uprawniony do wniesienia powództwa do sądu o ustalenie istnienia stosunku pracy.

skutki decyzji

Dość specyficzne rozwiązanie prawne przewidziano w zakresie skutków wydanej decyzji. Decyzja już od dnia jej wydania wywołuje bowiem skutki prawne, jakie wiążą się ze stwierdzeniem istnienia stosunku pracy, na gruncie przepisów prawa pracy, prawa podatkowego, ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego oraz obowiązkowych wpłat na PPK. Pomimo tego, decyzja taka jest wykonalna dopiero z dniem upływu terminu na wniesienie odwołania (7 dni) albo z dniem prawomocnego rozpoznania odwołania przez sąd pracy. Oznacza to, że w wypadku negatywnego rozstrzygnięcia odwołania konieczne będzie dokonanie korekt podatkowych i składkowych wstecznie, od momentu wydania decyzji PIP.

współpraca PIP – ZUS

Znaczącemu rozszerzeniu na gruncie nowych przepisów uległ również zakres współpracy pomiędzy inspekcją pracy a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Inspekcja będzie mogła bowiem żądać od ZUS wszelkich danych, które będą niezbędne dla realizacji swoich zadań. ZUS będzie natomiast przez PIP informowany o ustalonych podczas kontroli danych osób wykonujących pracę w rozumieniu Kodeksu pracy. Konsekwencją takiej wymiany informacji może być łatwiejsze ustalanie wielości umów pomiędzy tymi samymi stronami, a nadto ustalanie zaległych składek ZUS wynikających z istnienia pomiędzy stronami stosunku pracy.

nowe interpretacje indywidualne

Kolejnym nowym rozwiązaniem jest możliwość wystąpienia przez podmiot zatrudniający do inspekcji pracy o wydanie pisemnej interpretacji indywidualnej ustalającej, czy przedstawiony we wniosku stosunek prawny stanowi w istocie stosunek pracy, czy nie. Inspekcja powinna wydać taką interpretację w terminie 30 dni, zaś sam wniosek jest obciążony opłatą w wysokości 40 zł. Interpretacja indywidualna nie jest wiążąca dla wnioskodawcy, ale nie może on być obciążony sankcjami administracyjnymi, finansowymi lub karami w zakresie, w jakim zastosował się do uzyskanej interpretacji indywidualnej.

specyfika kontraktów lekarskich

Lekarze i lekarze dentyści jako osoby wykonujące wolny zawód, posiadają daleko idącą samodzielność zawodową. Często świadczeń udzielają równocześnie dla kilku podmiotów leczniczych. Dodatkowo przepisy prawa wprost przewidują możliwość zawierania pomiędzy podmiotami leczniczymi, a lekarzami i lekarzami dentystami umów kontraktowych. Wynika to wprost z ustawy o działalności leczniczej, która przewiduje m.in. zawieranie umów kontraktowych przez podmioty publiczne z podmiotami wykonującymi działalność leczniczą, a zatem również indywidualnymi praktykami w trybie konkursu ofert. Nadto jednym z podstawowych rodzajów praktyki indywidualnej jest praktyka wyłącznie w zakładzie leczniczym na podstawie umowy z podmiotem leczniczym prowadzącym ten zakład. Tego rodzaju okoliczności mogą przemawiać za utrzymaniem charakteru cywilnoprawnego współpracy przy wielu dotychczasowych umowach kontraktowych. Niemniej jednak, praktyka stosowania nowych przepisów dopiero czeka na ukształtowanie, zarówno poprzez decyzje PIP, jak i orzecznictwo sądowe.

Podstawa prawna.

– ustawa z dnia 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r., poz. 473)

adw. Damian Konieczny

artykuł został pierwotnie opublikowany na stronie Izby Lekarskiej w Gdańsku

Z dniem 14 kwietnia 2026 r. weszła w życie nowelizacja rozporządzenia Ministra Zdrowia, które regulowało skład obligatoryjnego zestawu przeciwwstrząsowego, który powinna posiadać praktyka lekarska i dentystyczna.

różne rodzaje zestawów

Najważniejszą wprowadzoną zmianą jest podzielenie zestawów w zależności od rodzaju udzielanych świadczeń zdrowotnych. Dotychczas dla wszystkich praktyk lekarskich, dentystycznych i podmiotów leczniczych przewidywano jednolity skład zestawu. Obecnie podzielono je na 5 rodzajów przeznaczonych do:

ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych udzielanych w miejscu pobytu pacjenta (np. praktyk wyjazdowych),
ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych z zakresu stomatologii,
ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych udzielanych w pomieszczeniach zakładu leczniczego,
stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych innych niż szpitalne (np. hospicja, ZOL, ZPO),
stacjonarnych i całodobowych świadczeń szpitalnych.

Dzięki tej zmianie dostosowano skład zestawów do rzeczywistych potrzeb przy udzielaniu określonych świadczeń.

mniej leków

Dotychczasowy zestaw przeciwwstrząsowy składał się aż z 20 produktów leczniczych i 4 płynów infuzyjnych. Po zmianach będzie to w zależności od rodzaju działalności łącznie tylko między 9 a 15 elementów. Zachowano w nim podstawowe leki podawane w stanach zagrożenia zdrowotnego np. adrenalina, hydrokortyzon, glukoza. Zrezygnowano natomiast m.in. z amiodaronu i lidokainy. Należy zwrócić uwagę, że do składu zestawu dla potrzeb stomatologii oraz ambulatoryjnych świadczeń stacjonarnych dodano tlen medyczny, który nie był dotychczas w ogóle przewidziany.

spis produktów dla poszczególnych rodzajów działalności.

świadczenia w miejscu pobytu pacjenta

Lp. Produkt leczniczy/Płyn infuzyjny
1 Adrenalinum 1 mg/ml lub 300 μg/0,3 ml, lub 150 μg/0,3 ml, lub 1 mg/10 ml – roztwór do wstrzykiwań
2 Aqua pro injectione – rozpuszczalnik do sporządzania leków parenteralnych
3 Captoprilum 12,5 mg lub 25 mg – tabletki
4 Glyceroli trinitras 0,4 mg/dawkę – aerozol podjęzykowy
5 Glucosum 20 % lub 40 % – roztwór do wstrzykiwań
6 Hydrocortisonum hemisuccinatum – proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji lub odpowiedniki terapeutyczne
7 Natrii chloridum 0,9 % –rozpuszczalnik do sporządzania leków parenteralnych lub roztwór do infuzji
8 Glucosum 5 % lub 10 % – roztwór do infuzji
9 Natrii chloridum 0,9 % – roztwór do infuzji

świadczenia zdrowotne z zakresu stomatologii

Lp. Produkt leczniczy/Płyn infuzyjny
1 Adrenalinum 1 mg/ml lub 300 μg/0,3 ml, lub 150 μg/0,3 ml, lub 1 mg/10 ml – roztwór do wstrzykiwań
2 Aqua pro injectione – rozpuszczalnik do sporządzania leków parenteralnych
3 Captoprilum 12,5 mg lub 25 mg – tabletki
4 Furosemidum 10 mg/ml – roztwór do wstrzykiwań
5 Glyceroli trinitras 0,4 mg/dawkę – aerozol podjęzykowy
6 Glucosum 20 % lub 40 % – roztwór do wstrzykiwań
7 Natrii chloridum 0,9 % –rozpuszczalnik do sporządzania leków parenteralnych lub roztwór do infuzji
8 Oxygenium
9 Glucosum 5 % lub 10 % – roztwór do infuzji
10 Natrii chloridum 0,9 % – roztwór do infuzji

ambulatoryjne świadczenia zdrowotne udzielane w pomieszczeniach zakładu leczniczego

Lp. Produkt leczniczy/Płyn infuzyjny
1 Adrenalinum 1 mg/ml lub 300 μg/0,3 ml, lub 150 μg/0,3 ml, lub 1 mg/10 ml – roztwór do wstrzykiwań
2 Aqua pro injectione – rozpuszczalnik do sporządzania leków parenteralnych
3 Atropini sulfas 1 mg/ml – roztwór do wstrzykiwań
4 Captoprilum 12,5 mg lub 25 mg – tabletki
5 Clonazepamum 1 mg/ml – roztwór do wstrzykiwań
6 Furosemidum 10 mg/ml – roztwór do wstrzykiwań
7 Glyceroli trinitras 0,4 mg/dawkę – aerozol podjęzykowy
8 Glucosum 20 % lub 40 % – roztwór do wstrzykiwań
9 Hydrocortisonum hemisuccinatum – proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji lub odpowiedniki terapeutyczne
10 Ketoprofenum 50 mg/ml – roztwór do wstrzykiwań
11 Natrii chloridum 0,9 % –rozpuszczalnik do sporządzania leków parenteralnych lub roztwór do infuzji
12 Oxygenium
13 Salbutamolum 0,5 mg/ml – roztwór do wstrzykiwań lub 1 mg/ml – roztwór do nebulizacji
14 Glucosum 5 % lub 10 % – roztwór do infuzji
15 Natrii chloridum 0,9 % – roztwór do infuzji

Produkty lecznicze wchodzące w skład dotychczasowych zestawów przeciwwstrząsowych, mogą być nadal stosowane do wyczerpania zapasów, chyba że wcześniej upłynął termin ich ważności. Nowe elementy powinny być przez Państwa natomiast niezwłocznie zakupione.

Podstawa prawna:

– Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu produktów leczniczych, które mogą być doraźnie dostarczane w związku z udzielanym świadczeniem zdrowotnym, oraz wykazu produktów leczniczych wchodzących w skład zestawów przeciwwstrząsowych, ratujących życie (Dz.U. z 2026 r., poz. 429)

adw. Damian Konieczny

artykuł został pierwotnie opublikowany na stronie Izby Lekarskiej w Gdańsku

Część lekarzy kończących staż podyplomowy oraz będących w trakcie lub pod koniec specjalizacji zastanawia się nad otwarciem własnej indywidualnej praktyki lekarskiej. Inna część lekarzy otrzymuje „ofertę” zmiany formy współpracy poprzez odejście od umowy o pracę i przejście na tzw. kontrakt (co wymaga założenia własnej praktyki). Jeszcze ina część lekarzy planuje się rozwinąć albo połączyć siły i w 2-3 osoby planuje założyć własną przychodnię (podmiot leczniczy).

czy lekarz musi być przedsiębiorcą ?

Podjęcie decyzji o wyborze którejkolwiek z ww. form oznacza rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej (lub „wejście” na inny jej poziom na skutek przekształcenia w przychodnię). Prowadzenie praktyki lekarskiej czy przychodni oznacza bowiem prowadzenie działalności leczniczej w rozumieniu przepisów ustawy z 15.04.2011r. o działalności leczniczej, a sama „działalność lecznicza” to szczególny rodzaj działalności gospodarczej. Skutkiem tego jest to, że lekarz staje się przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów. To z kolei oznacza konieczność spełnienia ogólnych wymogów tak jak każdy inny „zwykły” przedsiębiorca + dodatkowych wymogów dotyczących tylko podmiotów wykonujących działalność leczniczą.

W tym zakresie od razu narzucają się podstawowe wątpliwości i pytania:

czym różni się prowadzenie praktyki lekarskiej od podmiotu leczniczego ?
gdzie można zarejestrować praktykę lekarską czy podmiot leczniczy ?
jakie warunki muszę spełnić przy rejestracji ?
jakie wymogi muszę spełniać podczas prowadzenia działalności, w tym np. dot. pomieszczeń czy leków ?

najważniejsze obowiązki w świetle przepisów

Status przedsiębiorcy oznacza konieczność umiejętnego stosowania licznych przepisów, które nakładają określone obowiązki prawne i jednocześnie przewidują dokuczliwe sankcje za ich nieprzestrzeganie – warto wskazać w szczególności na następujące:

poszanowanie praw pacjenta / świadczeniobiorcy przez cały personel;
zasady postępowania z lekami;
obowiązki i ograniczenia pracodawcy związane z zatrudnianiem pracowników, w tym mi.in. związanie z autonomią zawodową lekarzy czy pielęgniarek, uprawnieniami związanymi z rodzicielstwem, czy obowiązek poinformowania pracowników o określonych zmianach w toku działalności;
ochrona danych medycznych, w tym podczas pracy w systemach informatycznych, na komputerach i laptopach, a także w dokumentacji medycznej;
dodatkowe obowiązki przy kontrakcie z NFZ, w tym obowiązek używania dedykowanego portalu Świadczeniodawcy, przekazanie określonych informacji świadczeniobiorcom, listy oczekujących, właściwe prowadzenie rejestracji, weryfikacja uprawnień pacjentów do świadczeń zdrowotnych, do leków refundowanych oraz do świadczeń poza kolejnością;
niezbędne procedury wewnętrzne, w tym regulamin organizacyjny, informacja o prawach pacjenta, procedura ochrony małoletnich, wewnętrzna procedura rozpatrywania skarg i wniosków pacjentów, a także polityka ochrony danych osobowych;
inne obowiązki, w tym dot. podatków, składek i współpracy z ZUS, a także związane z odpadami, czy statystyką publiczną.

Z przepisów wynikają także pewne ograniczenia prawne przy prowadzeniu działalności, m.in. obowiązek ratowania życia, zakaz prowadzenia uciążliwej działalności towarzyszącej, zakaz reklamowania się, czy system refundacji leków.
Przepisy określają także nieliczne uprawnienia po stronie lekarza-przedsiębiorcy.

potężne instytucje w systemie ochrony zdrowia

Do tego wszystkiego nie trzeba nikogo przekonywać, że w naszym systemie ochrony zdrowia niezwykle istotną rolę pełnią potężne instytucje, które dzięki posiadanym uprawnieniom wywierają bezpośredni wpływ na pracę lekarzy i przychodni. Minister Zdrowia, NFZ, Rzecznik Praw Pacjenta, ZUS, wojewoda i izba lekarska to tylko najważniejsze z nich.
Każda z ww. instytucji w określonej sytuacji może przeprowadzić kontrolę prywatnej praktyki i przychodni, a w razie stwierdzenia poważnych uchybień wydać stosowne zalecenia. Z kolei niezastosowanie się do takich zaleceń może oznaczać poważne konsekwencje:

karę finansową, np. do 500 000 zł w przypadku braku realizacji decyzji Rzecznika Praw Pacjenta o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów, czy
karę umowną do 2% kwoty kontraktu z NFZ m.in. w przypadku udzielania świadczeń w sposób lub w warunkach nieodpowiadających określonym wymogom
zakaz prowadzenia ww. działalności przez okres 3 lat i wykreślenie z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą, m.in. w przypadku stwierdzenia rażącego naruszenia warunków wymaganych do wykonywania danej działalności.
czasowy zakaz wystawiania zwolnień lekarskich do 12 miesięcy;

Powyższa analiza ma z natury rzeczy jedynie pokazać z czym lekarz musi się liczyć, zanim postanowi otworzyć praktykę lub przychodni.

adw. Karol Kolankiewicz

artykuł został pierwotnie opublikowany na stronie Okręgowej Izby Lekarskiej w Gdańsku

————————-
Karol Kolankiewicz, adwokat; specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym, prawem karnym i ochroną danych osobowych. Od 2009r. prowadzi szkolenia z zakresu prawa medycznego m. in. dla Ośrodka Kształcenia NIL;

Współautor praktycznych publikacji m.in.:

„Obowiązkowe informacje dla pacjenta – WZORY PISM z praktycznym omówieniem” (2025)

„Jak bezpiecznie udostępniać dokumentację medyczną” (2024),

„Prawo medyczne dla lekarzy. Wybrane zagadnienia” (2021),

Gdy pacjent wzywa do zapłaty – jak się bronić przed roszczeniami? (2024)

Ekspert – autor ponad 20 praktycznych kursów e-learningow’ych dla Receptanaprawo.pl, w tym:

„Jakie informacje dla pacjenta ma obowiązek zamieścić placówka medyczna„, „Rejestracja medyczna – jakość usług i bezpieczeństwo pacjenta„, „Lekarz wobec agresji – ochrona w prawie karnym”, „5 najczęstszych błędów personelu w toku realizacji kontraktu z NFZ„, „Teleporada – jak unikać błędów przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych?”, „Kiedy lekarz może odstąpić od leczenia?”, czy „Rejestracja medyczna – podstawowe obowiązki i zadania„

Z dniem 5 marca 2026 r. dalszemu ograniczeniu uległy uprawnienia do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla osób posiadających status UKR. Nowe zasady nie dotyczą oczywiście osób, które posiadają tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego (jako ubezpieczeni albo zgłoszeni członkowie rodziny osoby ubezpieczonej). Oni nadal będą traktowane jak wszyscy inni ubezpieczeni pacjenci. Koszty świadczeń opieki zdrowotnej dla osób ze statusem UKR, ale bez ubezpieczenia, będą rozliczane ze świadczeniodawcami przez Narodowy Fundusz Zdrowia, a finansowane z dotacji celowej z budżetu państwa.

podział grup pacjentów ze statusem UKR

Grupa pacjentów	Zakres świadczeń	Wymagany dokument
Pacjenci ze statusem UKR ubezpieczeni	Pełen zakres świadczeń	dokument potwierdzający tożsamość i numer PESEL + weryfikacja w systemie e-WUŚ
art. 112c ust. 1 ustawy		dokument potwierdzający tożsamość i numer PESEL ze statusem UKR / weryfikacja w systemie e-WUŚ (ze statusem UKR)
ofiary tortur, gwałtu (bez względu na wiek) – kod tytułu „BT”	Uprawnienie do świadczeń jak osoba ubezpieczona, z wyjątkiem:· leczenia uzdrowiskowego, · rehabilitacji uzdrowiskowej, · leczenia niepłodności, · zabiegów endoprotezoplastyki, · zabiegów usunięcia zaćmy, · podania produktów leczniczych w ramach programów polityki zdrowotnej	+ zaświadczenie wydane przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców potwierdzające okoliczność
do ukończenia 18. roku życia – kod tytułu „BD”		nie dotyczy
posiadają zaświadczenie o zamieszkiwaniu w ośrodku zbiorowego zakwaterowania (bez względu na wiek) – kod tytułu „BZ”		+ zaświadczenie o zamieszkiwaniu w ośrodku zbiorowego zakwaterowania
w okresie ciąży, porodu lub połogu (bez względu na wiek) – kod tytułu „BC”		+ dokument potwierdzający ciążę lub połóg
art. 112c ust. 2 ustawy
osoby, które odniosły obrażenia w wyniku działań wojennych, którzy zostali przetransportowani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej – kod tytułu „TX”	j. w. + zabiegi endoprotezoplastyki	+ dokument wystawiony przez MZ potwierdzający prawo do świadczeń opieki na tej podstawie
art. 112c ust. 3 ustawy
inne osoby objęte ochroną czasową ze statusem UKR w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego – kod tytułu „BRM”	tylko w odniesieniu do nagłego zagrożenia zdrowotnego	nie dotyczy

przepis przejściowy

Obywatel Ukrainy, który przed dniem 5 marca 2026 r. znajdował się w trakcie leczenia szpitalnego jest uprawniony do kontynuacji tego leczenia, aż do zakończenia hospitalizacji, jednak nie dłużej niż do dnia 4 marca 2027 r. Wskazany przepis nie obejmuje żadnych innych sytuacji, w tym leczenia o charakterze powtarzającym się (np. programy lekowe, chemioterapia, radioterapia, dializoterapia).

konieczne dokumenty

Rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadziło jednocześnie dodatkowy obowiązek dla świadczeniodawców udzielających świadczeń na rzecz nieubezpieczonych osób ze statusem UKR. Muszą oni bowiem sporządzać kopie lub odpisy dokumentów potwierdzających prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Dla każdego dokumentu wskazano jednocześnie dodatkowe dane, które będą sprawozdawane do NFZ (np. data wystawienia). Ponadto dla każdej kategorii takich pacjentów wprowadzono odrębne kody tytułów ubezpieczenia sprawozdawane do NFZ (kody wskazano również w tabeli). W ramach ogólnych warunków umów wprowadzono również odpowiedzialność świadczeniodawcy za umieszczenie błędnych lub niekompletnych danych, co potencjalnie może wiązać się z koniecznością zwrotu do NFZ wynagrodzenia otrzymywanego za takich pacjentów. Przy czym dokumenty rozliczeniowe dotyczące świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w okresie od dnia 5 marca 2026 r. do dnia 5 maja 2026 r. osobom wymienionym w art. 112c ust. 1 ustawy, świadczeniodawca składa NFZ nie wcześniej niż po upływie trzech miesięcy od dnia udzielenia tego świadczenia.

rezygnacja z oświadczeń

Z dniem 5 marca 2026 r. uchylono również wzory oświadczeń o prawie do bezpłatnych świadczeń opieki zdrowotnej, które składały osoby uprawnione ze statusem UKR w wypadku negatywnej weryfikacji w systemie e-WUŚ. Z tym dniem prawo do bezpłatnego otrzymania świadczenia zachowają wyłącznie osoby, które wykażą posiadanie uprawnień za pomocy wskazanych wyżej dokumentów. Ich brak będzie równoznaczny z brakiem uprawnienia do bezpłatnych świadczeń.

Źródła prawa:

– Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r., poz. 203),

– Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 lutego 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wzorów oświadczeń o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2026 r., poz. 251),

– Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2026 r., poz. 257)

– Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 3 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zakresu niezbędnych informacji przetwarzanych przez świadczeniodawców, szczegółowego sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom zobowiązanym do finansowania świadczeń ze środków publicznych (Dz.U. z 2026 r., poz. 270)

adw. Damian Konieczny

artykuł został pierwotnie opublikowany na stronie Izby Lekarskiej w Gdańsku

Wielkimi krokami zbliża się początek korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur przez wielu lekarzy i lekarzy dentystów prowadzących działalność gospodarczą.

kto i od kiedy?

Z punktu widzenia przedsiębiorców ważne są dwie daty: 1 lutego 2026 r. i 1 kwietnia 2026 r.

Pierwsza z nich będzie istotna dla lekarzy i lekarzy dentystów rozliczających się przy użyciu skali podatkowej lub podatku liniowego. Tacy przedsiębiorcy odliczają bowiem od uzyskiwanych z działalności gospodarczej przychodów, koszty jej prowadzenia. Od 1 lutego 2026 r. przedsiębiorcy będą musieli pobierać z KSeF wystawione za pośrednictwem tego systemu faktury kosztowe (np. faktury za raty leasingowe, paliwo, usługi telekomunikacyjne i informatyczne itp.). Faktury podatkowe wystawiane przez największych podatników będą bowiem znajdować się wyłącznie w KSeF już od tej daty. Nie będą Państwo w takiej sytuacji otrzymywali faktur kosztowych w formie papierowej lub mailowej. Będzie można je pobierać wyłącznie w formie elektronicznej za pośrednictwem KSeF.

Od 1 kwietnia 2026 r. obowiązkowi wystawiania faktur za pośrednictwem KSeF podlegać będą wszyscy podatnicy będący przedsiębiorcami, w tym również zwolnieni z podatku VAT z uwagi na skalę obrotu, zwolnieni z podatku VAT z uwagi na rodzaj wykonywanej działalności (co najczęściej ma miejsce w wypadku lekarzy i lekarzy dentystów udzielających jedynie świadczeń zdrowotnych) oraz podatnicy opodatkowani ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Od tego dnia każda Państwa sprzedaż na rzecz innego przedsiębiorcy, SPZOZ-u, NFZ lub organu publicznego musi zostać zafakturowana z użyciem KSeF.

Co do zasady przez KSeF nie będzie natomiast przechodziła sprzedaż usług bezpośrednio na rzecz pacjentów, czyli wtedy gdy wystawiają Państwo paragon fiskalny. Pacjent może co prawda – zgodnie z obowiązującymi przepisami – zgłosić żądanie wystawienia faktury, dla której został już wystawiony paragon w ciągu 3 miesięcy, ale Ministerstwo Finansów wskazało, że taka faktura może, ale nie musi być wystawiona z użyciem KSeF. Ostateczna decyzja w tym zakresie należy do Państwa jako sprzedawcy usługi.

zwolnienie z KSeF

Czasowo, do 31 grudnia 2026 r., z obowiązku wystawiania faktur za pośrednictwem KSeF zwolnieni zostali:

podatnicy, u których łączna wartość sprzedaży wraz z podatkiem udokumentowana fakturami w danym miesiącu będzie mniejsza lub równa 10.000 zł,
podatnicy w zakresie wystawianych przez nich faktur przy użyciu kas rejestrujących, w tym paragonów fiskalnych z NIP nabywcy do 450 zł uznanych za faktury.

Zwolnienie kwotowe nie będzie miało zastosowania od pierwszej faktury, która przekroczy limit. Taka faktura oraz wszystkie następne muszą być już wystawione poprzez KSeF, bez względu na przyszłe obroty podatnika.

jak wystawiać?

Faktury sprzedaży można wystawiać bezpośrednio w KSeF albo połączyć system z programem fakturowym (poprzez wgranie wygenerowanego przez siebie tokena do oprogramowania do fakturowania). Proszę pamiętać, że obowiązek wystawiania faktur za pośrednictwem KSeF spoczywa na przedsiębiorcy, a nie biurze rachunkowym. Jeżeli chcą Państwo, aby biuro świadczyło usługi z tym związane, konieczne będzie ustalenie wzajemnych zasad współpracy oraz zawarcie ewentualnego aneksu do umowy na usługi księgowe.

faktury KSeF

Datą otrzymania faktury zakupowej będzie data nadania przez system numeru KSEF. Na przelewach trzeba będzie wpisywać numer KSEF faktury, którą Państwo opłacają.

W wypadku wystawianych przez Państwa faktur należy pamiętać, że faktura zatwierdzona w KSeF nie może już być usunięta ani poprawiona. Wszelkie błędy będą poprawiane poprzez faktury korygujące.

Bliższe Informacje dotyczące systemu KSeF znajdują Państwo na oficjalnej stronie https://ksef.podatki.gov.pl/.

W przestrzeni medialnej pojawiają się w ostatnim czasie informacje o możliwości przesunięcia wejścia w życie KSeF, ale na obecnym etapie nie znajdują żadnego potwierdzenia i obowiązki związane z KSeF najpewniej wejdą w życie w zakładanym terminie.

adw. Damian Konieczny

artykuł został pierwotnie opublikowany na stronie Izby Lekarskiej w Gdańsku

Older Posts

Newsy

Większa jawność wynagrodzeń lekarzy

adw. Damian Konieczny

artykuł został pierwotnie opublikowany na stronie Izby Lekarskiej w Gdańsku

Nowe uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy a kontrakty lekarskie

adw. Damian Konieczny

artykuł został pierwotnie opublikowany na stronie Izby Lekarskiej w Gdańsku

Zestawy przeciwwstrząsowe – nowe składy

adw. Damian Konieczny

artykuł został pierwotnie opublikowany na stronie Izby Lekarskiej w Gdańsku

Co warto wiedzieć zanim otworzysz indywidualną praktykę lekarską lub przychodnię?

adw. Karol Kolankiewicz

artykuł został pierwotnie opublikowany na stronie Okręgowej Izby Lekarskiej w Gdańsku

Nowe zasady udzielania świadczeń na rzecz pacjentów ze statusem UKR

artykuł został pierwotnie opublikowany na stronie Izby Lekarskiej w Gdańsku

Kogo i od kiedy będzie dotyczył KSeF?

artykuł został pierwotnie opublikowany na stronie Izby Lekarskiej w Gdańsku

Tagi

Najnowsze artykuły

Obowiązki pracownicze lekarza w trakcie stażu podyplomowego

Lekarz – świadek może iść z pełnomocnikiem na przesłuchanie

Większa jawność wynagrodzeń lekarzy

Szukaj na stronie