Newsy

Depositphotos_230387252_s-2019.jpg

Osoby wykonujące zawód medyczny, w tym lekarze, pielęgniarki, fizjoterapeuci, czy ratownicy medyczni mogą uzyskać od podmiotu leczniczego dodatkowe świadczenia, jeżeli udzielają świadczeń w podmiotach zobowiązanych do realizacji świadczeń opieki zdrowotnej w związku z walką z COVID-19. Wynika to aktualnie z polecenia Ministra Zdrowia z dnia 1 listopada 2020r. – Prezes NFZ ma obowiązek przekazania podmiotom leczniczym dodatkowych środków finansowych w tym celu.

grupy uprawnione 

Uprawnienie do dodatkowego świadczenia pieniężnego obejmuje osoby wykonujące zawód medyczny:

  1. gdy uczestniczą w udzielaniu świadczeń zdrowotnych i mają bezpośredni kontakt z pacjentami z podejrzeniem i z zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 -> w szpitalach II i III poziomu zabezpieczenia COVID-owego;
  2. gdy udzielają świadczeń zdrowotnych -> w ramach izby przyjęć, SOR lub zespołów ratownictwa medycznego;
  3. gdy wykonują czynności diagnostyki laboratoryjnej -> w laboratoriach szpitalnych I, II i III poziomu zabezpieczenia (z którymi NFZ zawarł umowę na wykonywanie testów w kierunku SARS-CoV-2 i zostały wpisane na listę Ministerstwa Zdrowia).

bezpośredni kontakt

Polecenie nie wyjaśnia, jak należy rozumieć powyższy zwrot dot. udzielania świadczeń „w bezpośrednim kontakcie z pacjentami z podejrzeniem lub zakażeniem wirusem SARS-CoV-2”. Pewnego rodzaju podpowiedź została zawarta w piśmie Ministra Zdrowia do Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia 02 lutego 2021r. (https://nil.org.pl/uploaded_files/art_1612447732_mz-do-pan-prof-dr-hab-med-andrzej-matyja-prezes-naczelnej-rady-lekarskiej.pdf).

W piśmie tym wskazano, że „bezpośredni kontakt” z pacjentem z podejrzeniem lub zakażeniem wirusem SARS-CoV-2:

  • powinien być faktyczny, a nie tylko potencjalny,
  • nie powinien mieć charakteru incydentalnego
  • powinien wynikać z faktycznie wykonywanych zadań lub udzielanych świadczeń zdrowotnych na rzecz ww. pacjentów.

Trzeba przyjąć, że „bezpośredni kontakt” z pacjentem COVID-owym mają osoby wykonujące regularnie swoje czynności medyczne w ramach codziennych obowiązków, gdy np. udzielają konsultacji, czy przeprowadzają badanie osób zakażonych lub podejrzanych o zakażenie w izbach przyjęć, czy na SOR.

Potwierdzeniem powyższego jest pismo z Ministerstwa Zdrowia z dnia 18 grudnia 2020r. skierowane do Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy, gdzie wyraźnie wskazano, że polecenie nie wprowadza ograniczenia kręgu osób uprawnionych do świadczenia dodatkowego tylko do personelu zatrudnionego na oddziale szpitali II lub III poziomu zabezpieczenia (https://www.ozzl.org.pl/images/Odpowied%C5%BA_z_Ministerstwa_Zdrowia.pdf).

W zakresie dot. pozostałych grup uprawnionych jest mowa jedynie o udzielaniu świadczeń zdrowotnych w ramach izby przyjęć, SOR lub zespołów ratownictwa medycznego / wykonywaniu czynności diagnostyki laboratoryjnej w tych podmiotach. Polecenie nie nakazuje, aby te dwie grupy osób uprawnionych musiały mieć styczność – „bezpośredni kontakt” z pacjentami zakażonymi lub podejrzanymi o zakażenie na COVID-19.

wysokość dodatku

Wysokość świadczenia dodatkowego wynosi 100% wynagrodzenia danej uprawnionej osoby, przy czym nie może więcej niż 15 000 zł (w poprzedniej wersji polecenia kwota ta miała być równa 50% wynagrodzenia danej osoby oraz nie mogła być wyższa niż 10 000 zł). Świadczenie dodatkowe podlega proporcjonalnemu obniżeniu za dany miesiąc, gdy dana osoba uprawniona będzie świadczyć pracę przez niepełny miesiąc.

Wysokość dodatkowego świadczenia jest uzależniona jedynie od wysokości miesięcznego wynagrodzenia danej uprawnionej osoby – polecenie Ministra Zdrowia nie przewiduje żadnych innych kryteriów przy obliczaniu jego wysokości, np. minimalnej liczby godzin pracy z pacjentem zakażonym, przebywania w kombinezonie ochronnym, czy ilości „obsłużonych” pacjentów. Nie ma także podstaw domagania się przez dyrekcje szpitali sporządzania przez lekarzy listy, czy wykazu czasu poświęconego na pacjentów COVID-owych.

Warunkiem otrzymania dodatku jest uprzednie zgłoszenie danej osoby uprawionej do oddziału wojewódzkiego NFZ przez kierownika podmiotu leczniczego.

Karol Kolankiewicz

adwokat 

——————————-
Karol Kolankiewicz jest adwokatem – członkiem Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku; od 2017r. pełni funkcję Prezesa Instytutu – Specjaliści Prawa Ochrony Zdrowia w Gdyni; od 2008 roku nieprzerwanie świadczy pomoc prawną dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Gdańsku; specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym; prowadzi szkolenia z zakresu prawa medycznego, karnego oraz z zakresu ochrony danych medycznych; autor licznych publikacji z zakresu prawa medycznego m.in. dla Pomorskiego Magazynu Lekarskiego, Wydawnictwa Wolters Kluwer Polska, czy Wydawnictwa Wiedza i Praktyka


injection-1674900_640.png

Od 23 stycznia 2021r. została zmieniona kolejność szczepień przeciwko COVID-19. Utrzymano sposób ustalania kolejności szczepień przeciw COVID-19 polegający na wyliczeniu poszczególnych grup osób w ramach etapu „O” i etapu „I”.

W ramach etapu „O” dodano osoby zatrudnione w placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku.

W ramach etapu I” dodano:

  • pacjentów hospicjum domowego / osoby przebywające w domu pomocy społecznej / osoby przebywające w placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku;
  • osoby urodzone po 1961 r. z następującymi stanami zwiększającymi ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19 (dializowane / z chorobą nowotworową w trakcie leczenia do roku, licząc od dnia ostatniej hospitalizacji do dnia podania pierwszej dawki szczepionki przeciwko COVID-19 / w trakcie przewlekłej wentylacji mechanicznej / po przeszczepieniu komórek, tkanek i narządów);
  • osoby zatrudnione w regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej, w interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym;
  • strażników straży gminnej (miejskiej).

 

W dalszym ciągu w żadnym z etapów nie zostali „uwzględnieni” lekarze, lekarze dentyści, pielęgniarki, położne i fizjoterapeuci -> którzy aktualnie nie są zatrudnieni w jakiejkolwiek placówce leczniczej i nie prowadzą własnych gabinetów.

Poniżej zestawienie obu etapów – z zaznaczonymi zmianami.


doctor-writing.png

Od dnia 8 stycznia 2021r. obowiązującą formą skierowania na świadczenia finansowane ze środków publicznych jest forma elektroniczna tzn. e-skierowanie. Jest to kolejny element Elektronicznej Dokumentacji Medycznej (EDM).

kiedy e-skierowanie

E-skierowanie wystawiane jest na następujące świadczenia:

1. ambulatoryjne świadczenia specjalistyczne (z wyłączeniem porady specjalistycznej – logopedia),

2. badania diagnostyczne:
a) echokardiograficzne płodu
b) endoskopowe przewodu pokarmowego
c) medycyny nuklearnej (również na badania finansowane ze środków innych niż środki publiczne)
d) rezonansu magnetycznego,
e) tomografii komputerowej (również na badania finansowane ze środków innych niż środki publiczne)

3. leczenie szpitalne w szpitalu, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, finansowanych ze środków publicznych


Karol-Kolankiewicz-ISPOZ.jpg

W dniu 20 kwietnia 2020r. Ministerstwo Zdrowia opublikowało na swojej stronie internetowej projekt rozporządzenia z dnia 17 kwietnia 2020r. dot. standardów w zakresie ograniczeń przy udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej pacjentom innym niż z podejrzeniem lub zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 przez osoby wykonujące zawód medyczny mające bezpośredni kontakt z pacjentami z podejrzeniem lub zakażeniem tym wirusem.

Samo założenie zawarte w uzasadnieniu tzn. z uwagi na „potrzebę zapobiegania i zwalczania zakażeń COVID-19” w placówkach bezpośrednio walczących z COVID-19 co do zasady jest niekwestionowane jednak z wielkim prawdopodobieństwem skutkiem wprowadzenia takiej regulacji będzie drastyczne ograniczenie dostępu innych pacjentów niż zarażonych COVID-19 do świadczeń opieki zdrowotnej. Jest „oczywistą oczywistością”, że pacjenci potrzebują pomocy „zwykłych” placówek także w czasie epidemii.

Już wstępna analiza tekstu pokazuje liczne objawy niechlujstwa / zaniedbań, których negatywne skutki są trudne do przewidzenia.

kierownik decyduje gdzie i kiedy może pracować

  1. wykaz stanowisk osób, które mają bezpośredni kontakt z pacjentami z podejrzeniem lub zakażeniem kierownik ‘pomiotu COVID-19” określi samodzielnie > bez obowiązku choćby konsultacji z przedstawicielami pracowników, czy związkami zawodowymi, ale też np. z samorządem terytorialnym, na ternie którego odbędzie się taka „operacja”;
  2. obowiązek powstrzymania się od pracy w innym miejscu poprzedzony będzie jedynie pisemną informacją kierownika „podmiotu COVID-19” doręczoną osobie zobowiązywanej;
  3. pozostawiono „furtę” dot. czasu trwania takiego zakazu w rękach ww. kierowników albowiem ograniczenie może obowiązywać przez czas bliżej nieokreślony tj. do dnia jego odwołania > wystarczające będzie powołanie się na fakt, że „nie ma możliwości określenia dnia końcowego objęcia ograniczeniem”
  4. jedynym ograniczeniem takiego zakazu jest ustanie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii > co oznacza, że może to nastąpić np. w sierpniu, listopadzie 2020r., a nawet w marcu 2021r.;

ułomne uprawnienia osoby „poinformowanej”

  1. można jedynie domniemywać, że wolą Ministra Zdrowia jest, aby pracownik medyczny, który otrzyma taką „informację” nie miał prawa sprzeciwić się „informacji o ograniczeniu”;
  2. osoba „poinformowana” nie ma zapewnionej możliwości odroczenia zakazu w czasie, choćby po to, by mieć szansę zorganizować sobie zastępstwo w innym miejscu;
  3. osoba „poinformowana” w domyśle nie będzie miała prawa nawet się wypowiedzieć  + nie będzie miała wprost uprawnienia do złożenia wniosku do wojewody czy dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ o zgodę na pracę pomimo objęcia jej ograniczeniem;
  4. znajdzie się wraz z innymi osobami w odrębnym wykazie, który otrzyma wojewoda o dyrektor oddziału wojewódzkiego NFZ > zbyt ogólnikowe w kontekście ochrony danych osobowych jest użyte sformułowanie o prawie do przetwarzania danych takiej osoby „w celu zapewnienia dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej oraz zapobiegania i zwalczania COVID-19”
  5. osoba taka może do podmiotu „zwykłego” zwrócić się o urlop bezpłatny i wówczas go uzyska;
  6. przekazanie ww. „informacji” stanowi bliżej nieokreśloną „podstawę do zaprzestania” w okresie w niej wskazanym świadczenia pracy na podstawie innej niż stosunek pracy czy wykonywania zawodu medycznego w formie praktyki zawodowej;
  7. osoba z ograniczeniem uzyskana jedynie rekompensatę finansową > na podstawie polecenia Ministra Zdrowia skierowanego do Prezesa NFZ o przyznanie „podmiotom COVID-19” środków finansowych na dodatkowe świadczenia;
  8. osoba taka będzie składała pisemne oświadczenie o „wysokości wynagrodzenia brutto otrzymanego za miesiąc marzec 2020 r. albo miesiąc poprzedzający miesiąc, w którym nastąpiło objęcie ograniczeniem” > otrzyma nie więcej niż 80% wartości utraconego wynagrodzenia przy czym kwota nie może być wyższa niż 10 000 zł;

zupełnie pominięte „zwykłe” placówki lecznicze

  1. na skutek takiego zakazu zabraknie lekarzy, czy pielęgniarek w podmiotach „zwykłych” i do tego na czas bliżej nieokreślony;
  2. nie ma słowa o tym, aby taka „informacja” miała być doręczona także „zwykłemu” podmiotowi, który jak wskazano wyżej może na czas bliżej nieokreślony „stracić” pracowników medycznych;
  3. nie ma ani słowa o jakichkolwiek rekompensatach dla „zwykłych” podmiotów > nawet w uzasadnieniu do projektu brak próby zrozumienia niezwykle trudnej sytuacji kadrowej, czy finansowej takich podmiotów po wejściu w życie „zakazu” > tym sposobem przerzucono na nie sfinansowanie kosztów takiej „operacji” ;
  4. nie przewidziano możliwości jakiejkolwiek formy odwołania się od „informacji” przez ten inny „zwykły” podmiot;
  5. nie zapewniono tym podmiotom nawet możliwości wyrażenia opinii o natychmiastowym „zabraniu” im pracowników medycznych
  6. „zwykły” podmiot ma jedynie możliwość złożenia wniosku do wojewody albo dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ o zgodę na udzielanie świadczeń zdrowotnych przez osoby objęte ograniczeniem – w przypadkach uzasadnionych koniecznością zapewnienia dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej > brak jednak określenia w jakim czasie ww. podmioty muszą się wypowiedzieć, brak także uprawnienia do odwołania w przypadku decyzji odmownej;
  7. podmiot „zwykły” będzie miał także „uprawnienie” udzielić pracownikowi objętemu ograniczeniem urlopu bezpłatnego na okres wskazany w „informacji” i to na wniosek pracownika;

finansowanie zawarte w „poleceniu”

W tym zakresie podzielić w całości należy stanowisko zawarte w pkt. 9 Stanowiska Nr 41/20/P-VIII Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia 21 kwietnia 2020 r., że „kwestia rekompensaty za utracone zarobki jest na tyle ważna dla ochrony majątkowych interesów personelu medycznego objętego tą regulacją, że powinna zostać włączona do treści rozporządzenia” (https://nil.org.pl/aktualnosci/4730-stanowisko-podjete-przez-pnrl-w-dniu-21-kwietnia-2020-r).

przekroczenie zakresu upoważnienia do wydania rozporządzenia

Wskazać trzeba także, że powyższe rozporządzenie może i powinno zostać zostało wydane z przekroczeniem umocowania Ministra Zdrowia, zawartego w art. 7 d ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych z dnia 2 marca 2020 r.

Przepis ten upoważnia Ministra Zdrowia do określenia, w drodze rozporządzenia, standardów w zakresie ograniczeń przy udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej pacjentom innym niż z podejrzeniem lub zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 przez osoby wykonujące zawód medyczny mające bezpośredni kontakt z pacjentami z podejrzeniem lub zakażeniem tym wirusem, mając na względzie potrzebę zapobiegania i zwalczania zakażeń COVID-19. Przepis ten nie upoważnił Ministra Zdrowia do zakazu pracy w każdym innym podmiocie niż ten który wprost podejmuje walkę z COVID-19.

W tym zakresie np. w razie późniejszego sporu sąd powszechny może uznać, że zachodzi sprzeczność z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP przepisów omawianego projektu rozporządzenia Min. Zdrowia. W takiej sytuacji sąd powszechny ma możliwość niezastosowania w takiej sytuacji przepisu aktu wykonawczego, który pozostaje w sprzeczności z delegacją ustawową (tu: przekracza jej zakres).

wątpliwości konstytucyjne 

Niezależnie od powyższych rozważań, w zakresie dot. ingerencji w działalność gospodarczą, tj. lekarzy i innych pracowników wykonujących swój zawód w formie praktyki oraz ww. pomiotów „zwykłych”, przepisy ustaw i rozporządzeń muszą pozostawać w zgodzie z normami rangi konstytucyjnej. Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 22 Konstytucji RP „ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy […]”.

Wszelkie ograniczenia zasady wolności w prowadzeniu działalności mają charakter wyjątku i muszą być wobec tego rozumiane ściśle > nigdy w sposób rozszerzający. Nie można ich istnienia dorozumiewać czy domniemywać, bądź przyjmować np. w drodze analogii.

Brak jest argumentu, który jednoznacznie wyjaśniałby, dlaczego ww. grupy przedsiębiorców miałyby zostać ograniczone w swym konstytucyjnym prawie prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie przepisów rangi rozporządzenia.

Ograniczenia wolności działalności gospodarczej może być także przyjęte jedynie w czasie stanu klęski żywiołowej (a ten nie został jak dotąd ogłoszony) i tylko w formie ustawy > tak stanowi art. 233 ust. 3 Konstytucji RP.

Na koniec wskazać trzeba, że rozporządzenie ma wejść w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, nie będzie więc żądnego okresu przejściowego, co oznacza, że kiedy zostanie ogłoszone np. wieczorem jednego dnia, już w dniu następnym obowiązuje.

Karol Kolankiewicz
adwokat, Prezes Zarządu ISPOZ

——————————
Karol Kolankiewicz jest adwokatem – członkiem Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku; współzałożyciel Instytutu;
od 2008 roku nieprzerwanie świadczy pomoc prawną dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Gdańsku; świadczy także usługi doradztwa prawnego dla podmiotów leczniczych; specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym i ochroną danych osobowych, jak również w sprawach karnych, odszkodowawczych oraz związanych z ochroną dóbr osobistych; prowadzi szkolenia z zakresu prawa medycznego, karnego oraz z zakresu ochrony danych medycznych; autor licznych publikacji z zakresu prawa medycznego m.in. dla Pomorskiego Magazynu Lekarskiego, Wydawnictwa Wolters Kluwer Polska, czy Wydawnictwa Wiedza i Praktyka.


prescription-4545598_640.jpg

W dniu 14 kwietnia 2020r. opublikowano nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania. Zastępuje ono dotychczasowe rozporządzenie z 9 listopada 2015r. i wprowadza liczne zmiany w tym obszarze.

dokumentacja elektroniczna, ale…

Podstawowym założeniem projektodawców było położenie większego nacisku na prowadzenie dokumentacji medycznej w formie elektronicznej. W związku z wejściem w życie nowego rozporządzenia wszystkie podmioty wykonujące działalność leczniczą powinny wdrożyć dokumentację medyczną w formie elektronicznej, ale z szerokimi wyjątkami:
a) gdy rozporządzenie przewiduje formę papierową (np. książeczka zdrowia dziecka, karta przebiegu ciąży) lub
b) gdy warunki organizacyjno-techniczne uniemożliwiają prowadzenie dokumentacji w postaci elektronicznej (np. brak narzędzi informatycznych służących do jej prowadzenia).


mental-2470926_640.jpg

Świadczenia opieki zdrowotnej, wykonywane w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, są odrębnie finansowane przez NFZ. Katalog świadczeń stanowi Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 32/2020/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 8 marca 2020 r. w sprawie zasad sprawozdawania oraz warunków rozliczania świadczeń opieki zdrowotnej związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19.

Katalog w ciągu miesiąca był kilkukrotnie zmieniany i uzupełniany. Początkowo wykaz ten zawierał jedynie 6 pozycji (1. opłata ryczałtowa za gotowość od transportu sanitarnego; 2. opłata za transport; 3. opłata ryczałtowa za gotowość do udzielania świadczeń; 4. pobyt związany z zapobieganiem i przeciwdziałaniem zakażeniu COVID-19; 5. hospitalizacja związana z leczeniem COVID-19; 6. hospitalizacja związana z leczeniem COVID-19w OAiIT).

Po ostatnich zmianach ww. zarządzenia Prezesa NFZ i samego Zał. nr 1 aktualnie (stan na 09 kwietnia 2020r.) katalog zawiera 24 pozycje, w tym warto zwrócić uwagę na następujące „produkty”:

  • za wykonanie testu na obecność wirusa SARS-CoV-2 > bez obowiązku pobytu lub hospitalizacji pacjenta w podmiocie lub izolatorium;
  • za teleporady lekarza / pielęgniarki za pośrednictwem platformy CSIOZ > odrębnie w dni robocze, odrębnie w dni wolne od pracy;
  • za pobyt pacjenta w izolatorium;
  • za gotowość udzielenia doraźnych świadczeń stomatologicznych w dentobusie;
  • wstępna kwalifikacja typu pretriage > w wydzielonej strefie dla osób z podejrzeniem COVID-19 bez objawów oraz strefie dla osób z podejrzeniem COVID-19 prezentujących objawy infekcji, zorganizowanej w podmiocie leczniczym zgodnie z poleceniem wojewody;

 DO POBRANIA:
– ujednolicony pełny tekst Zarządzenia Nr 32/2020/DSOZ Prezesa NFZ (kolorem czerwonym zaznaczono zmiany)

Zarz. Prezesa NFZ nr 2020_32_DSOZ tekst jedn. na dzień 8 kwietnia 2020 świad COVID-19

– katalog produktów rozliczeniowych (stan ma 8 kwietnia 2020r.).

Załacznik nr 1 do Zarządzenia Prezesa NFZ nr 2020_32_DSOZ

 

Karol Kolankiewicz
adwokat, Prezes Zarządu ISPOZ

————-
autor jest członkiem Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku; współzałożyciel Instytutu; od 2008 roku nieprzerwanie świadczy pomoc prawną dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Gdańsku; świadczy także usługi doradztwa prawnego dla podmiotów leczniczych; specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym i ochroną danych osobowych, jak również w sprawach karnych, odszkodowawczych oraz związanych z ochroną dóbr osobistych; prowadzi szkolenia z zakresu prawa medycznego, karnego oraz z zakresu ochrony danych medycznych; autor licznych publikacji z zakresu prawa medycznego m.in. dla Pomorskiego Magazynu Lekarskiego, Wydawnictwa Wolters Kluwer Polska, czy Wydawnictwa Wiedza i Praktyka.


ISPOZ 2017. Wszystkie prawa zastrzeżone.