Newsy

IMG_0524_pp.jpg

W dniu 28 marca 2020 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie standardu organizacyjnego opieki w izolatoriach, które   nakłada kolejne obowiązki na personel medyczny. Z rzeczonego rozporządzenia wynika, że opiekę zdrowotną w izolatorium zapewnia podmiot leczniczy wykonujący działalność leczniczą w rodzaju leczenie szpitalne.

opieka w izolatorium 

W tym miejscu trzeba wskazać, że opieka w izolatorium polega na zapewnieniu:

1) pobytu w obiekcie, spełniającym kryteria określone w ww. rozporządzeniu;

2) opieki zdrowotnej personelu medycznego w zakresie określonym w niniejszym standardzie:

a) osobom, u których stwierdzono zachorowanie na chorobę wywołaną wirusem SARS-CoV-2, zwaną dalej, „COVID-19”,

b) osobom u których zachodzi podejrzenie zachorowania, jeżeli zostały przez lekarza skierowane do leczenia lub diagnostyki laboratoryjnej w kierunku wirusa SARS-CoV-2 w ramach izolacji odbywanej poza szpitalem,

c) osobom, którym lekarz zlecił izolację w warunkach domowych, które nie powinny, ze względu na możliwość zakażenia mieszkających z nimi osób z grupy podwyższonego ryzyka zachorowania na COVID-19 lub z innych przyczyn, poddać się izolacji w miejscu zamieszkania.

Mając na względzie powyższe należy zastanowić się, na jakiej podstawie personel medyczny będzie zobligowany do udzielania świadczeń medycznych w przedmiotowych izolatoriach.

delegacja pracownika 

W pierwszej kolejności należy rozważyć sytuację oddelegowania pracowników podmiotów leczniczych, osób wykonujących zawody medyczne oraz osób, z którymi podpisano umowy na wykonywanie świadczeń zdrowotnych, na podstawie decyzji wojewody bądź ministra właściwego do spraw zdrowia, do określonego podmiotu leczniczego do pracy przy zwalczaniu epidemii (art. 47 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi). Tu nie bez znaczenia jest fakt, że osoby skierowane podpisują z rzeczonym podmiotem umowę o pracę na czas skierowania wskazany w decyzji.

W przypadku, gdy podmiot leczniczy będzie zobligowany do zapewnienia opieki zdrowotnej w danym izolatorium, to osoba nim kierująca będzie mogła skierować swojego pracownika do udzielania świadczeń w izolatorium na podstawie polecenia określonego w 42 § 4 Kodeksu pracy, według, którego wypowiedzenie dotychczasowych warunków pracy lub płacy nie jest wymagane w razie powierzenia pracownikowi, w przypadkach uzasadnionych potrzebami pracodawcy, innej pracy niż określona w umowie o pracę na okres nieprzekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym, jeżeli nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia i odpowiada kwalifikacjom pracownika.

Analogicznie sytuacja wygląda w przypadku personelu medycznego zatrudnionego w podmiocie leczniczym, który zapewnia opiekę zdrowotną w izolatorium. Tu też pracodawca może, na podstawie powyżej wskazanej podstawy prawnej, oddelegować pracownika do innej pracy. Inaczej kształtuje się sytuacja osób, świadczących usługi medyczne na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych. W mojej ocenie, w przypadku braku odrębnych zapisów umownych, w takiej sytuacji nie można będzie skierować tych osób do świadczenia usług zdrowotnych w izolatoriach. Podstawą do tego typu działań były zmiany zawartych umów w postaci aneksów.

Tomasz Kozak
radca prawny

————–
autor od kilku świadczy pomoc prawną dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Olsztynie; członek Okręgowej Izby Radców Prawnych w Olsztynie; lider Instytutu; od 2017r. wykładowca z zakresu prawa medycznego i prawa pracy oraz z zakresu ochrony danych medycznych; specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym, jak również w sprawach cywilnych i z zakresu prawa pracy; od 2018r. pełni funkcję Inspektora Ochrony Danych w kilku podmiotach leczniczych oraz w OIL w Olsztynie;


anna-compressor.jpg

Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, znacznie poszerzają krąg osób objętych kwarantanną.

zwiększona grupa osób podlegających kwarantannie

Przepisy określają obecnie 3 grupy osób, które podlegają obowiązkowi odbycia kwarantanny:
1. osoby zdrowe, które pozostawały w styczności z osobami chorymi na choroby zakaźne >  art. 34 ust.2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi;
2. osoby przekraczające granicę państwową w celu udania się do swojego miejsca zamieszkania lub pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej >  § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii,
3. osoby zamieszkujące lub gospodarujące wspólnie z osobami objętymi kwarantanną >  § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii.

pomoc osobom w kwarantannie

Zwiększona grupa osób podlegających kwarantannie obejmuje przecież także osoby chore, korzystające systematycznie lub często z usług zdrowotnych. Jak i kto ma realizować świadczenia zdrowotne dla tych pacjentów, którzy niejednokrotnie nie byli przygotowani na odosobnienie i np. nie mają wystarczającej ilości leków na choroby przewlekłe, bądź też z innych przyczyn wymagają konsultacji lekarskiej albo świadczenia pielęgniarki lub położnej. Może się też zdarzyć i zdarza się sytuacja nagłego pogorszenia stanu zdrowia, gdy pacjent wymaga niezwłocznej interwencji lekarskiej. Jak wówczas postąpić mają służby medyczne, które są w posiadaniu informacji, że osoba zgłaszająca się z określoną potrzebą zdrowotną objęta jest kwarantanną. Informacja ta może pochodzić bezpośrednio od pacjenta lub osoby zgłaszającej się w jego imieniu, a ponadto świadczeniodawcy od niedawna mają możliwość weryfikacji tych informacji poprzez system eWUŚ.

brak jasnych przepisów przy kwarantannie 

Oczywistym jest, że pacjent objęty kwarantanną nie może być pozbawiony opieki zdrowotnej. Problem dotyczy kwestii jak – w sposób bezpieczny dla pacjenta i personelu – udzielić świadczenia pacjentowi znajdującemu się w tej szczególnej sytuacji. Nie ma przepisów bezpośrednio regulujących tę kwestię ani też jednoznacznych wytycznych, czy rekomendacji. Można zrozumieć, że wynika to najpewniej z dużej dynamiki zmian okoliczności, charakterystycznej dla przebiegu epidemii. Pozostaje zatem posiłkować się procedurami wydawanymi przez właściwe organy władz centralnych i lokalnych, zaleceniami samorządów zawodowych, czy też wytycznymi konsultantów – specjalistów z poszczególnych dziedzin medycznych.


justice-2756939_640.png

Podczas zwalczania epidemii COVID-19 pojawia się coraz częściej pytanie, na kim ciąży obowiązek zapewnienia środków ochrony indywidualnej w czasie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.

Każda placówka medyczna, w tym szpital, czy przychodnia, tak jak każdy inny pracodawca, ma obowiązek zachowania należytej staranności i podjęcia wszelkich możliwych działań w zakresie uniemożliwiającym (wykluczającym) narażenie personelu medycznego na zakażenie chorobami w czasie wykonywania pracy.

ochrona także dla „kontraktowców” 

Każda placówka ochrony zdrowia musi zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy, zarówno pracownikom, jak i współpracownikom, tzn. osobom wykonującym swoje prace na podstawie innych umów, np. umowa o świadczenie umów, umowa zlecenia, czy tzw. umowa kontraktowa (art. 304 § 1 k.p.). Oznacza to, że jeżeli pracownik lub współpracownik „zmuszony” jest przebywać w miejscu, gdzie występuje koronawirus lub jest duże ryzyko jego występowania, należy wyposażyć go w odpowiednie środki, w tym rękawiczki, gogle ochronne, fartuchy, przyłbicy, odpowiedniej jakości maseczki ochronne, ale także płyny do dezynfekcji, czy płyny antybakteryjne.

odpowiednia jakość 

Zastosowane środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze muszą posiadać odpowiednie do zagrożenia właściwości ochronne i użytkowe. Co bardzo istotne, dostarczone pracownikowi medycznemu środki ochrony indywidualnej muszą być dopasowane rozmiarem do danego pracownika medycznego, w przeciwnym razie nie chronią go w sposób odpowiedni.

skutki niedbalstwa placówki 

– może zostać ocenione jako ciężkie naruszenie jego podstawowych obowiązków i jako takie stanowić podstawę rozwiązania przez pracownika stosunku pracy bez wypowiedzenia (art. 55 § 11 k.p.);
– może rodzić odpowiedzialność cywilną placówki wobec pracownika lub współpracownika, gdy udowodni on, że poniósł on szkodę materialną (np. zwiększone wydatki na leczenie, zakup lekarstw, koszty zaleconej odpowiedniej diety, koszty przejazdy na badania i wizyty kontrolne, ale także utracone zarobki w innej placówce na skutek choroby lub odosobnienia) lub również krzywdę (np. cierpienie, lęk o życie własne lub osób najbliższych).

Szersza opinia prawna do pobrania tutaj > ISPOZ środki ochrony indywidualnej – obowiązek placówki

Karol Kolankiewicz
adwokat, Prezes Zarządu ISPOZ

————-
autor jest członkiem Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku; współzałożyciel Instytutu; od 2008 roku nieprzerwanie świadczy pomoc prawną dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Gdańsku; świadczy także usługi doradztwa prawnego dla podmiotów leczniczych; specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym i ochroną danych osobowych, jak również w sprawach karnych, odszkodowawczych oraz związanych z ochroną dóbr osobistych; prowadzi szkolenia z zakresu prawa medycznego, karnego oraz z zakresu ochrony danych medycznych; autor licznych publikacji z zakresu prawa medycznego m.in. dla Pomorskiego Magazynu Lekarskiego, Wydawnictwa Wolters Kluwer Polska, czy Wydawnictwa Wiedza i Praktyka.


shutterstock_69687937-1200x835.jpg

Ustawą z dnia 28 marca 2020 r. wprowadzono – na czas epidemii – zmiany w zakresie badań medycyny pracy.

zawieszone badania okresowe

Zawieszone zostają na czas epidemii przepisy Kodeksu pracy:

– art. 229 § 2 zd. pierwsze: Pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim.

– § 4a w zakresie badań okresowych: Wstępne okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadza się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę.

– § 5 dot. pracodawcy zatrudniającego pracowników w warunkach narażenia na działanie substancji i czynników rakotwórczych lub pyłów zwłókniających (okresowe badania lekarskie także po zaprzestaniu pracy w kontakcie z tymi substancjami, czynnikami lub pyłami oraz po rozwiązaniu stosunku pracy).

Po odwołaniu stanu epidemii, pracodawca i pracownik są obowiązani niezwłocznie podjąć wykonywanie powyższych zawieszonych obowiązków – wykonać je w okresie nie dłuższym niż 60 dni od dnia odwołania epidemii.

badania wstępne / kontrolne

– w przypadku braku dostępności do lekarza uprawnionego do przeprowadzenia badania wstępnego lub kontrolnego, badanie takie może przeprowadzić i wydać odpowiednie orzeczenie lekarskie inny lekarz.

– orzeczenie lekarskie wydane przez innego lekarza traci moc po upływie 30 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego, w przypadku gdy nie zostanie ogłoszony stan epidemii, albo od dnia odwołania stanu epidemii

– lekarz ten może przeprowadzić badanie i wydać orzeczenie lekarskie w trybie tzw. telemedycyny.

                                               Karol Kolankiewicz

                                               adwokat, Prezes Zarządu ISPOZ

 

————–

autor jest członkiem Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku; współzałożyciel Instytutu; od 2008 roku nieprzerwanie świadczy pomoc prawną dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Gdańsku; świadczy także usługi doradztwa prawnego dla podmiotów leczniczych; specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym i ochroną danych osobowych, jak również w sprawach karnych, odszkodowawczych oraz związanych z ochroną dóbr osobistych; prowadzi szkolenia z zakresu prawa medycznego, karnego oraz z zakresu ochrony danych medycznych; autor licznych publikacji z zakresu prawa medycznego m.in. dla Pomorskiego Magazynu Lekarskiego, Wydawnictwa Wolters Kluwer Polska, czy Wydawnictwa Wiedza i Praktyka.


izdebski.png

Nie ma chyba nikogo, kto by wątpił, że aktualnie znajdujemy się w sytuacji nadzwyczajnej. Koronawirus i wywoływana przez niego choroba COVID – 19, wywróciły do góry nogami wszystkie plany, założenia oraz zasady organizacji życia – zarówno w aspekcie funkcjonowania całych państw, jak również w kontekście codziennego trybu życia i pracy każdego z nas.

W dniu 28 marca 2020 r. Sejm uchwalił ustawę o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID -19 oraz ustawę o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw. Druga spośród wymienionych powyżej ustaw wprowadza nowe regulacje, które dotyczą m.in. Kodeksu karnego, Kodeksu postępowania karnego, Kodeksu wykroczeń, Kodeksu karnego wykonawczego czy Kodeksu wyborczego.

Sposób uchwalenia nowych przepisów wydaje się naruszać konstytucyjne zasady, odnoszące się do trybu wprowadzania zmian w aktach prawnych rangi kodeksowej. Biorąc pod uwagę przewidywalność rezultatu ewentualnej ingerencji Trybunału Konstytucyjnego w tym zakresie, należy podkreślić, że w każdej indywidualnej sprawie przed sądem, można będzie podważać powyższe regulacje właśnie z uwagi na sprzeczny z konstytucją tryb ich przyjęcia. W tym miejscu warto zasygnalizować jedynie niektóre spośród tych kontrowersyjnych zmian.

umyślne narażenia innej osoby na zakażenie

Przestępstwo opisane w art. 161 k.k. dotyczy umyślnego narażenia innej osoby na zakażenie /Kto, wiedząc, że jest zarażony wirusem HIV, naraża bezpośrednio inną osobę na takie zarażenie/, trudno więc zaobserwować tutaj przełożenie na zwalczanie zachowań lekkomyślnych, nie będących działaniem umyślnym, których jest najwięcej podczas stanu epidemii.

stalking

Kolejny ze zmienianych przepisów to art. 191a k.k. dotyczy przestępstwa określanego mianem stalkingu. Wysoce wątpliwy jest tutaj związek ze zwalczaniem stanu epidemii.

W obydwu powyższych przypadkach podniesiono w sposób istotny zagrożenie sankcją karną – do 8 lat pozbawienia wolności. W przypadku przestępstwa narażenia na zakażenie (art. 161 k.k.), gdy wśród pokrzywdzonych jest wiele osób, zagrożenie sankcją karną wynosi do 10 lat pozbawienia wolności. Opisane zmiany – w konsekwencji – rodzą realne ryzyko i pokusę nadużywania instytucji tymczasowego aresztowania przez organy ścigania. Wysoka kara grożąca za popełnienie danego czynu (tu: 8 albo 10 lat) stanowi jedno z procesowych uzasadnień zastosowania tego najdalej idącego środka zapobiegawczego – polegającego na pozbawieniu wolności.


3.jpg

Możliwość skierowania do pracy przy zwalczaniu epidemii już obecnie przewidują przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z dnia 5 grudnia 2008 r. /dalej ustawa o zapobieganiu zakażeń/, zmieniona ustawą z dnia 28 marca 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19,
która jest w trakcie prac w Senacie.

skierowanie – decyzja wojewody

Decyzję o skierowaniu do pracy przy zwalczaniu epidemii co do zasady wydaje wojewoda, tzn. w przypadku skierowania do pracy na terenie województwa, w którym osoba skierowana posiada miejsce pobytu lub jest zatrudniona.

Wyjątkowo decyzję taką będzie wydawał minister zdrowia, tzn. w przypadku skierowania do pracy na obszarze innego województwa niż miejsce pobytu lub zatrudnienia osoby kierowanej do pracy.

W decyzji o skierowaniu powinno zostać określone przede wszystkim:
1. czas przez jaki osoba skierowana ma obowiązek pracy – nie dłuższy niż 3 miesiące;
2. wskazanie podmiotu leczniczego lub innej jednostki organizacyjnej do której dana osoba jest kierowana;

Decyzja o skierowaniu niestety nie wymaga choćby lakonicznego uzasadnienia – lekarz lub inny pracownik ochrony zdrowia nie będzie wiedział dlaczego jest skierowany do tej, a nie do innej placówki, jak również nie dowie się dlaczego na taki a nie inny okres;

Decyzja taka może być przekazywana w każdy możliwy sposób zapewniający dotarcie decyzji do adresata, w tym ustnie. Nie można zatem wykluczyć, że osoba może zostać powiadomiona o skierowaniu do pracy przy pomocy poczty elektronicznej, faksu, a nawet w rozmowie telefonicznej. Powstaje jednak od razu pytanie – w przypadku rozmowy telefonicznej – skąd osoba skierowana ma mieć pewność, że decyzja została wydana i przekazana jej przez przedstawiciela wojewody, czy ministra zdrowia. Dopiero w dalszym przepisie przewidziano, że gdy decyzja jest przekazana w sposób inny niż na piśmie, jest jednak doręczana na piśmie, ale dopiero po ustaniu przyczyn uniemożliwiających jej doręczenie w ten sposób.


ISPOZ 2017. Wszystkie prawa zastrzeżone.