Newsy

No more posts

Projektowana ustawa o zawodzie farmaceuty, przykładem rozwiązań zagranicznych, zmienia znacząco rolę farmaceuty w procesie leczenia pacjentów. W sposób wyraźny bowiem zaznacza się, że farmaceuta ma nie tylko wykonywać usługi farmaceutyczne, które obecnie są istotą wykonywania zawodu farmaceuty (art. 2a ust. 1 ustawy o izbach aptekarskich), ale że ma przede wszystkim sprawować opiekę farmaceutyczną. Projektowana ustawa wprowadza jej definicję jako świadczenie zdrowotne, o którym mowa w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, udzielane przez farmaceutę, stanowiące dokumentowany proces, w którym farmaceuta, współpracując z pacjentem i lekarzem prowadzącym leczenie pacjenta, a w razie potrzeby z przedstawicielami innych zawodów medycznych, czuwa nad prawidłowym przebiegiem indywidualnej farmakoterapii. W projekcie wskazuje się, że opieka ta ma obejmować, obok prowadzenia konsultacji farmaceutycznych, wykonywania przeglądów lekowych wraz z oceną farmakoterapii, opracowania indywidualnego planu opieki farmaceutycznej, wykonywania określonych ustawą badań diagnostycznych, także  wystawianie recept w ramach kontynuacji zlecenia lekarskiego.

W celu umożliwienia farmaceucie wystawienie tego rodzaju recepty planuje się wprowadzenie do Prawa farmaceutycznego art. 96 ust. 3a, który będzie szczegółowo to uprawnienie regulować. Przewiduje się zatem, że w celu kontynuacji terapii produktem leczniczym, środkiem spożywczym specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobem medycznym, przepisanym przez lekarza na recepcie, względem której prawodawca będzie się posługiwał pojęciem „recepty kontynuowanej”, farmaceuta będzie mógł w ramach sprawowania opieki farmaceutycznej wystawić receptę na produkty lecznicze, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyroby medyczne, przy spełnieniu oczywiście pewnych zasad.

Przede wszystkim tak wystawiana recepta będzie musiała się opierać na podstawie zapisanego w SIM zlecenia lekarza dotyczącego kontynuacji terapii danym produktem leczniczym, środkiem spożywczym specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobem medycznym, przepisanym na recepcie kontynuowanej. Stąd oczywistym powinno być, że tak wystawiona recepta będzie mogła być wystawiona jedynie na środki, które były przepisane na recepcie kontynuowanej.

Farmaceuta będzie mógł wystawić taką receptę w terminie określonym przez lekarza wystawiającego receptę kontynuowaną, przy czym termin ten nie będzie mógł być dłuższy niż 12 miesięcy od daty wystawienia tej recepty.

Również ilość produktu leczniczego, środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobu medycznego przepisana na wystawionej przez farmaceutę recepcie będzie podlegała ograniczeniu. Nie będzie bowiem mogła przekroczyć ilości niezbędnej pacjentowi do 360-dniowego okresu stosowania wyliczonego na podstawie sposobu dawkowania określonego na recepcie kontynuowanej, przy czym ilość produktu leczniczego na jednej recepcie nie będzie mogła przekraczać ilości niezbędnej do stosowania w okresie określonym przez lekarza.

Co istotne, skoro przewiduje się wystawienie tego typu recepty przez farmaceutę w ramach opieki farmaceutycznej, stąd nie powinien dziwić także wprowadzony wymóg wykonania w pierwszej kolejności przez farmaceutę testu diagnostycznego, pomiaru ciśnienia krwi lub innej czynności – jeżeli lekarz wystawiający receptę kontynuowaną zleci ich wykonanie.

Nadto, w związku ze zbliżającym wejściem w życie obligatoryjnej e-recepty, także recepta wystawiana przez farmaceutę będzie musiała przybrać postać elektroniczną. Z oczywistych względów taka recepta będzie mogła być wystawiona nie tylko na produkty lecznicze o kategorii dostępności Rp, ale także Rpz.

Również zawartość takiej recepty będzie musiała zawierać ściśle określone dane tj. dotyczące 1) pacjenta, 2) podmiotu, w którym wystawiono receptę, 3) farmaceuty wystawiającego receptę, 4) przepisanego produktu, a także 6) datę wystawienia recepty, 7) unikalny numer identyfikujący receptę. W przypadku recepty, na której co najmniej jeden z przepisanych produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobów medycznych, dla którego wydano decyzję o objęciu refundacją w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, ma być wydany za odpłatnością dodatkowo dane, jakie winny być ujęte na tego typu recepcie wystawionej przez lekarza.

Co istotne ustawodawca przewiduje, że na recepcie trzeba będzie wskazać odpłatność określoną przez lekarza w recepcie kontynuowanej, chyba że farmaceuta wystawiający receptę poweźmie wiedzę o konieczności zmiany odpłatności.

                                                                                                    Olga Dragańska-Kruk
                                                                                                           radca prawny

—————————-

autorka jest radcą prawnym; absolwentka Wydziału Prawa i Administracji na Uniwersytecie Gdańskim, odbyła aplikację prokuratorską i została wpisana na listę radców prawnych przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Gdańsku; specjalizuje się w prawie farmaceutycznym, jak równie w sprawach dyscyplinarnych farmaceutów oraz w zakresie odszkodowań; prowadzi szkolenia z zakresu prawa farmaceutycznego;



Kolejna zmiana dla prowadzących działalność gospodarczą, w tym działalność leczniczą. Do końca tego roku będzie można płacić podatki tak jak dotychczas, tzn.  na osobny rachunek dla zapłaty podatku dochodowego i inny rachunek w zakresie zapłaty podatku VAT. Po zmianie przepisów każda płatność za podatki po dniu 31 grudnia 2019 r. będzie musiała być dokonana na tzw. mikrorachunek podatkowy.

mikrorachunek podatkowy

Jest to indywidualny rachunek podatkowy, który służy wyłącznie do wpłat na poczet podatków PIT, CIT lub VAT. Jest ona zakładany dla każdego podatnika i zawsze będzie taki sam, nawet gdy podatnik zmieni np. adres zamieszkania, siedzibę prowadzonej działalności, czy nazwisko.

uzyskanie numeru mikrorachunku

Przedsiębiorca powinien wygenerować swój numer mikrorachunku korzystając z generatora zamieszczonego na stronie internetowej Ministerstwa Finansów (https://www.podatki.gov.pl/generator-mikrorachunku-podatkowego/) lub dowiedzieć się tego w dowolnym urzędzie skarbowym. Do tego celu  potrzebny będzie nam numer PESEL lub numer NIP. Jego wygenerowanie i prowadzenie nie wiąże się z żadnymi kosztami.

ostrzeżenie !!

Ministerstwo Finansów ostrzega przy tym, aby:

– podczas generowania poprawnie podać swój identyfikator PESEL lub NIP > odpowiedzialność za błąd spada na podatnika;

– nie korzystać z innych stron internetowych > tylko powyższa specjalnie dedykowana strona umożliwia wygenerowania numeru mikrorachunku;

– nie wierzyć numerom rachunków wysłanych do nas mailem lub smsem > prawdopodobna próba wyłudzenia.

 

                                                                           Karol Kolankiewicz

                                                                               adwokat, Prezes Zarządu ISPOZ



9 grudnia 2019 zmiany w prawie0

Trwająca w ostatnim czasie gorączkowa dyskusja na temat wprowadzenia obowiązku wystawiania recept w postaci elektronicznej, w której przebija się donośny głos oponentów, pochodzący głównie ze środowiska lekarskiego, wprowadza pewien element niepewności co do stanu prawnego w tym zakresie. Warto zatem przyjrzeć się jakie możliwości stwarzają przepisy. Bez wątpienia zamieszanie może być spowodowane różnym brzmieniem przepisów, w różnych aktach prawnych, regulujących to zagadnienie.

postać elektroniczna – forma podstawowa

Ustawa z dnia 28 kwietnia 2011r. o systemie informacji w ochronie zdrowia w art. 56 ust. 2 daje jasny przekaz: „Recepty mogą być wystawiane w postaci papierowej do dnia 7 stycznia 2020r.” Z brzmienia tego przepisu wywnioskować można, że od 8 stycznia 2020r. jedyną dopuszczalną postacią recepty będzie forma elektroniczna. Zapis – czytany wprost – nie pozostawia miejsca na rozważania interpretacyjne i płynie z niego wniosek, że po 7 stycznia 2020r. recepty papierowe nie będą mogły  być wystawiane.  Czy rzeczywiście przepis ma charakter tak bezwzględny.

postać papierowa – wyjątek od zasady

Każda norma prawna, czyli reguła postępowania wynikająca z konkretnego przepisu, musi być interpretowana w powiązaniu z całym systemem prawa regulującym daną kwestię. Tak też należy rozpatrywać normy dotyczące recept. Otóż zagadnienie formy recepty reguluje również ustawa z dnia 6 września 2001r. Prawo farmaceutyczne, która w art. 95b ust. 1 wskazuje: „Recepta jest wystawiana w postaci elektronicznej albo papierowej.” Zapis ten dopuszcza zatem dwie postaci recepty. Jednocześnie przepis ust. 2 tego artykułu określa w jakich przypadkach wystawia się receptę w postaci papierowej i są to następujące sytuacje:

  1. kiedy recepta wystawiana jest dla osoby wystawiającej, tzw. pro auctore lub dla osób bliskich osobie wystawiającej (małżonka, osoby pozostającej we wspólnym pożyciu, krewnych lub powinowatych w linii prostej, a w linii bocznej do stopnia pokrewieństwa między dziećmi rodzeństwa osoby wystawiającej), tzw. pro familiae – przy czym należy zaznaczyć, że taką receptę można z powodzeniem wystawić również w formie elektronicznej – tu ustawodawca dopuszcza obie postaci;
  2. w przypadku wystawiania recepty transgranicznej;
  3. kiedy recepta wystawiana jest dla osoby o nieustalonej tożsamości;
  4. w sytuacji gdy recepta jest wystawiana przez lekarza lub lekarza dentystę bądź pielęgniarkę lub położną będących obywatelami państwa członkowskiego UE, posiadającymi prawo do wykonywania zawodu w innym kraju niż Rzeczpospolita Polska i wykonującymi zawód na terenie naszego kraju czasowo lub okazjonalnie;
  5. w przypadku wypisywania recepty na produkt leczniczy, który nie ma pozwolenia na dopuszczenie do obrotu w Polsce i jest sprowadzany z zagranicy w trybie importu docelowego;
  6. w sytuacji braku dostępu do systemu teleinformatycznego, czyli dostępu do tzw. platformy P1.

Co do zasady mamy zamknięty katalog okoliczności, w których przepisy dopuszczają formę papierową recepty. Pozostaje pytanie jak i czy będzie konieczne udowodnienie czy uprawdopodobnienie, że  wystąpiły okoliczności uzasadniające skorzystanie z tej wyjątkowej postaci. Na razie nie przewiduje się takiej potrzeby. Jednakże w przypadku nadużywania powodu wskazanego w pkt. 6, tj. usprawiedliwiania wystawiania recept w formie papierowej brakiem dostępu do systemu teleinformatycznego, mogą pojawić się uzasadnione wątpliwości.

Obecnie przepisy nie przewidują wprost sankcji karnych za wystawianie recept w „niewłaściwej” postaci. Jednak nawet tak szerokie interpretowanie braku dostępu do systemu teleinformatycznego, jakie przedstawia przewodniczący zespołu EDM i wiceprezes NRL – Andrzej Cisło, który podaje, że: „brak dostępu do systemu obejmuje nie tylko awarię systemu, ale również każdą inną przeszkodę, która czyni niemożliwym dostęp lekarza lub programu gabinetowego do systemu”, nie powinno zachęcać do bezrefleksyjnego wykorzystywania tego usprawiedliwienia.

                                                                                         Anna Karkut

                                                                                             menedżer jednostek opieki zdrowotnej, prawnik

                                                                                              lider Instytutu – Specjaliści Prawa Ochrony Zdrowia



Od dnia 8 stycznia 2020 roku, zostanie wprowadzony obowiązek wystawiania recept w postaci elektronicznej (art. 56 ust. 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011r.o systemie informacji w ochronie zdrowia) Będzie to podstawowa forma wystawiania recepty, od stosowania której można będzie odstąpić tylko w wyjątkowych, wskazanych w przepisach  przypadkach.

Dla podmiotów leczniczych i lekarzy prowadzących indywidualne praktyki oznacza to konieczność założenia konta na specjalnej platformie P1, służącej do wymiany danych elektronicznych oraz odpowiednie dostosowanie  programu informatycznego poprzez dodanie funkcjonalności umożliwiającej wygenerowanie e-recepty. Osoby uprawnione do wystawiania recept: lekarze, pielęgniarki, położne i felczerzy mogą podpisać elektroniczne receptę na kilka sposobów, tj. podpisem elektronicznym, profilem zaufanym a lekarze uprawnieni do wystawiania zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy mogą posłużyć się również certyfikatem ZUS.

wystawienie e-recepty

Sam proces wystawiania recept elektronicznych nie różni się zasadniczo od „wypisywania” recept przy pomocy systemu elektronicznego i ich drukowania. Przy użyciu odpowiedniej funkcjonalności może to być nawet prostsze – system może stosować podpowiedzi i ograniczenia pozwalające uniknąć błędów – niż wystawienie recept tradycyjnych. Może to stanowić istotne ułatwienie dla lekarzy. Generalnie zasadą jest: jeden lek – jedna e-recepta. Jednakże możliwe jest łączenie recept w pakiety objęte jednym kodem.

informacja o e-recepcie

Po wygenerowaniu e-recepty pacjent może otrzymać od lekarza wydruk informacji o recepcie/receptach elektronicznych, z którym udaje się do apteki. Jest to o tyle rozwiązanie praktyczne, że apteka po odczytaniu kodu z wydruku nie zatrzymuje go, tylko oddaje pacjentowi, który ma tam czytelną informację o dawkowaniu. Informację o recepcie elektronicznej pacjent może otrzymać również na podany adres e-mali, w formie pliku pdf. Ponadto pacjent może otrzymać od lekarza jedynie czterocyfrowy kod – w dowolnej formie. Innym sposobem dostępu pacjenta do e-recepty jest powiadomienie wysyłane na adres e-mail lub sms na wskazany numer telefonu. Wymaga to jednak aktywowania Internetowego Konta Pacjenta (IKP), specjalnej aplikacji, pozwalającej m.in. na dostęp do swojej elektronicznej dokumentacji medycznej, dostęp do   informacji o świadczeniach sfinansowanych przez NFZ itp. Założenie konta IKP uwarunkowane jest posiadaniem profilu zaufanego, co dla wielu pacjentów jest istotną barierą.

realizacja e-recepty

Realizacja e-recepty w aptece już obecnie nie sprawia problemu. Pacjent okazuje informację o recepcie elektronicznej, co pozwala na identyfikację recepty w ogólnopolskim systemie wykorzystywanym w aptekach. Na tej podstawie otrzymuje przepisane leki. Może również podać czterocyfrowy kod – ustnie lub na zapisanej karteczce albo na mobilnym urządzeniu elektronicznym np. smartfonie. Można również  wyświetlić na  smartfonie czterocyfrowy kod e-recepty i podać numer PESEL osoby, której recepta dotyczy, albo umożliwić do zeskanowania kod QR. Oznacza to, że jest wiele możliwości identyfikacji e-recepty w aptece i bez problemu można również zrealizować recepty przepisane na rzecz innych, np. dla dzieci lub osób starszych, obłożnie chorych albo wszystkich tych, którzy nie mogą lub nie chcą zrealizować ich osobiście.

W obecnym stanie prawnym wprowadzenie elektronicznej postaci recepty jest i wydaje się, że pozostanie, nieuniknione. Środowiska lekarskie sprzeciwiają się takiemu rozwiązaniu i budzi ono szereg wątpliwości np. co w przypadku awarii systemu itp. Może jednak zamiast oponować, należy dołożyć starań aby pokonać początkowe problemy, które towarzyszą wprowadzaniu każdego nowego rozwiązania, w szczególności informatycznego, a potem spojrzeć na pozytywne strony tych zmian.

                                                                                                  Anna Karkut

                                                                                                       menedżer jednostek opieki zdrowotnej,  

                                                                                                       prawnik, lider ISPOZ  



Do dnia 1 grudnia 2019r.

  • każdy świadczeniodawca (w rozumieniu ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych)
  • każda apteka
  • każda osoba uprawniona do wystawiania recept (w rozumieniu ustawy o refundacji leków)

ma obowiązek przekazania Narodowemu Funduszowi Zdrowia oraz Min. Zdrowia adresu poczty elektronicznej lub adresu elektronicznej skrzynki podawczej podmiotu publicznego (ePUAP). Na tak podany adres będzie doręczana korespondencja w celu realizacji zadań kontrolnych NFZ i Min. Zdrowia.

Powyższe wynika z faktu, że z dniem 1 czerwca 2019r. weszła w życie w znacznej części zmiana ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych  dot. m.in. kontroli przeprowadzonych przez NFZ u świadczeniodawców, w tym dodano cały nowy DZIAŁ III A ”Kontrola”.  Art. 8 ustawy zmieniającej wskazał, że na spełnienie ww. obowiązku jest 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej

Na stronie NFZ pokazał się komunikat, że w związku z powyższym od dnia 5 listopada 2019r. w dedykowanym do komunikacji z NFZ portalu uruchomiona została funkcjonalność umożliwiająca przekazywanie danych o adresie e-mail podmiotu lub ePUAP.

                                                                                                                                       Karol Kolankiewicz 

                                                                                                                                              adwokat, Prezes Zarządu ISPOZ



Zgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie  1 września – 31 grudnia 2019r. płatności powyżej 15 000 zł – w transakcjach między przedsiębiorcami – należy dokonywać kontrahentowi wyłącznie przelewem na jego rachunek bankowy.

Natomiast od dnia 1 stycznia 2020 r. płatność powinna trafić na rachunek kontrahenta wskazany w odrębnym państwowym wykazie podatników VAT, a nie jakikolwiek inny. Wykaz obejmuje m.in. numery rachunków bankowych przedsiębiorców, na które kontrahenci powinni dokonywać wpłat. Wyszukiwarka rachunków podmiotów jest dostępna na stronie internetowej Ministerstwa Finansów (https://www.podatki.gov.pl/wykaz-podatnikow-vat-wyszukiwarka).

Co bardzo istotne, należy sprawdzić  w dniu zlecenia przelewu, czy rachunek naszego kontrahenta znajduje się w tym wykazie. Jeśli płatność zostanie dokonana na inny rachunek niż wskazany w ww. wykazie, to nie będzie możliwości zaliczenia takiego wydatku  do kosztów uzyskania przychodów (lub obowiązek zmniejszenia kosztów lub zwiększenia swoich przychodów w przypadku braku możliwości zmniejszenia kosztów).

Dodatkowa sankcją będzie solidarna odpowiedzialność z kontrahentem, który jest tzw. czynnym podatnikiem VAT, za jego zaległości podatkowe w tej części VAT, która przypada na płatność za transakcję (potwierdzoną fakturą) dokonaną przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecania przelewu na wykazie podatników VAT. Może to być bardzo dolegliwe, gdyż urząd skarbowy może od przedsiębiorcy, który już zapłacił zażądać zapłaty podatku VAT, którego przyjmujący zapłatę kontrahent nie zapłacił.                                                                                                                                 

                                                                                                                           Karol Kolankiewicz

                                                                                                                           adwokat, Prezes Zarządu ISPOZ


ISPOZ 2017. Wszystkie prawa zastrzeżone.