Newsy

Depositphotos_155110210_L-1200x1798.jpg

8 czerwca 2022 prawa pacjenta0

Zasadą jest podejmowanie interwencji medycznych wobec pacjenta tylko za jego zgodą. Przepisy przewidują jednak kilka wyjątków. Jednym z nich jest uprawnienie opiekuna faktycznego określone w art. 32 ust. 3 ustawy z dn. 05.12.1996r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz w art. 17 ust. 2 ustawy z dn. z dnia 06.11.2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.

Przypomnieć trzeba, że opiekun faktyczny to osoba sprawująca, bez obowiązku ustawowego, stałą opiekę nad pacjentem, który ze względu na wiek lub stan zdrowia albo stan psychiczny opieki takiej wymaga (np. piastunka dziecka; wychowawca).

Zgodnie z treścią ww. przepisów opiekun faktyczny wyjątkowo może wyrazić zgodę na przeprowadzenie badania,  gdy zachodzi potrzeba przeprowadzenia takiego badania u osoby małoletniej lub niezdolnej do świadomego wyrażenia zgody, a pacjent nie ma przedstawiciela ustawowego lub porozumienie się z nim jest niemożliwe. Zasadą postępowania wobec ww. pacjentów pozostaje konieczność uzyskania zgody przedstawiciela ustawowego, a dopiero gdy ww. pacjent nie ma przedstawiciela ustawowego lub porozumienie się z nim jest niemożliwe, zgodę może wyrazić opiekun faktyczny (lub zezwolenie wydać sąd opiekuńczy – art. 32 ust. 2 ww. ustawy o zawodach lekarza).

Zgoda opiekuna faktycznego może obejmować badanie, w tym m.in. wywiad, oględziny ciała, czy badanie fizykalnym, które nie stwarzają większego ryzyka po stronie osoby badanej. Zgoda opiekuna faktycznego nie może obejmować metody diagnostyki czy leczenia stwarzającej podwyższone ryzyko dla pacjenta. Lekarz może przystąpić do udzielania dalszych świadczeń zdrowotnych dopiero po uzyskaniu zgody sądu opiekuńczego (chyba, że co innego wynika z przepisów ustawy).

adwokat Karol Kolankiewicz

 

——————————————————————–
Karol Kolankiewicz jest adwokatem – członkiem Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku (od 2008r.); specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym; autor licznych publikacji z zakresu prawa medycznego, współautor „Komentarza do Kodeksu Etyki Lekarskiej” (2021) oraz podręcznika „Prawo medyczne dla lekarzy. Wybrane zagadnienia prawne” (2021)

 


1.jpg

Medialne zapowiedzi przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia o dodatkowym uproszczeniu możliwości pracy w Polsce przez medyków z Ukrainy, to humanitarny krok w dobrym kierunku, jednak trzeba zrobić wszystko, aby lekarze czy pielęgniarki z Ukrainy mogli w pełni wykorzystać posiadane kwalifikacje i umiejętności, ale jednocześnie, aby było to BEZPIECZNE DLA PACJENTÓW i dla samych lekarzy i pielęgniarek.   

CO TRZEBA ZROBIĆ  

Dla szerszego przyjęcia medyków (lekarzy, pielęgniarek) z Ukrainy do pracy w polskich szpitalach i przychodniach
KONIECZNE JEST, ABY POLSKIE WŁADZE  (Ministerstwo Zdrowia) STWORZYŁY REALNĄ MOŻLIWOŚĆ:

1. nauki języka polskiego
co najmniej w zakresie koniecznym do wykonywania czynności zawodowych lekarza / pielęgniarki,
w szczególności obejmuje to takie sfery jak:

a. kontakt z pacjentem, np. zebranie wywiadu, udzielenie pełnej zrozumiałej informacji przed wyrażeniem zgody przez pacjenta na świadczenie zdrowotne, czy przekazanie zaleceń po badaniu /zabiegu;  

b. komunikacja z innymi pracownikami medycznymi, w tym współpraca przy zabiegach, klarowne przekazanie pielęgniarce zleceń przez lekarza / z pracownikami niemedycznymi, w tym w zakresie pielęgnacji, czy pracy na wewnętrznych systemach informatycznych;  

c. umiejętność dokonywania i odczytywania wpisów w dokumentacji medycznej, systemach elektronicznych

d. umiejętność wystawienia recepty, skierowania, zlecenia itp.

2. zapoznania się polskimi przepisami w ochronie zdrowia,
w szczególności w zakresie obejmującym
:

a. prawa pacjenta

b. obowiązki lekarza/pielęgniarki,

c. zasady udzielania świadczeń zdrowotnych finansowanych przez NFZ,

d. zasady prowadzenia i udostępnienia dokumentacji medycznej,

e. zasady wystawiania recept, skierowań,

f. odpowiedzialność prawna związana z wykonywaniem danego zawodu (karna, cywila, dyscyplinarna).

3. zapoznania się z „elektroniczną” częścią pracy

  • niemal każda placówka prowadzi dokumentację medyczną w postaci elektronicznej,
  • zlecenie badań i odczyt wyników odbywa się często przy pomocy komputera,
  • nierzadko także rejestracja pacjentów prowadzona jest w osobnym programie,
  • aktualnie obowiązują elektroniczne recepty, czy skierowania;

4. sprawowania nadzoru nad medykiem przez pierwszych kilka miesięcy pracy
w danym zawodzie na terytorium naszego kraju

Pomimo ponad roku od wejścia w życie przepisów, nie określono jak nadzór ma wyglądać, w tym jak należy postępować w razie przejściowych problemów ze sprawowaniem nadzoru.

KONIECZNA WSPÓŁPRACA

W powyższym zakresie oczekiwać należy rzeczywistej współpracy Ministerstwa Zdrowia z samorządem lekarzy / pielęgniarek + organizacjami pracodawców na danym terenie w celu szybkiego opracowania i wdrożenia:

  1. programów szkoleń z zakresu przepisów prawa / nauki języka polskiego
  2. programów szkoleń w zakresie korzystania z elektronicznych narządzi
  3. zasad sprawowania nadzoru nad pracą lekarza /pielęgniarki z Ukrainy w pierwszym okresie pracy w Polsce.

 

NIEBEZPIECZNA DROGA NA SKRÓTY  

Dodatkowe uproszczenie możliwości pracy w zawodzie lekarza, czy pielęgniarki – przy braku rzeczywistej współpracy z sektorem ochrony zdrowia – to niebezpieczna droga na skróty, które realnie może oznaczać:

  • niebezpieczeństwo dla pacjentów, w szczególności na skutek braku / ograniczonej możliwości komunikacji lekarza z pacjentem, czy brak znajomości i przestrzegania praw pacjenta
  • zagrożenia dla systemu ochrony zdrowia, w szczególności na skutek braku umiejętności pracy w systemie finansowanym ze środków NFZ, czy błędów w prowadzonej dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej, e-recept, e-skierowań i innych;
  • odpowiedzialność karną, cywilną i dyscyplinarną nieprzygotowanych do tego lekarzy / pielęgniarek z Ukrainy, w szczególności za błąd w sztuce, naruszenie praw pacjenta, czy błędy w rozliczeniu świadczeń z NFZ.

 

AKTUALNE „UPROSZCZENIA”  

Przypomnieć trzeba, że aktualnie mamy 2 podstawowe możliwości „uproszczonej” pracy w Polsce przez lekarzy i pielęgniarki spoza UE po wydaniu stosownej decyzji przez Min. Zdrowia oraz po przyznaniu:

1. prawa wykonywania zawodu lekarza / pielęgniarki na określony zakres czynności zawodowych, okres i miejsce zatrudnienia w podmiocie leczniczym (art. 7 ust. 2a i nast. ustawy z dn. 05.12.1996r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty / art. 35a ust. 1 i nast. ustawy z dn. 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej)

-> co do zasady wyłącznie w określonym zakresie czynności zawodowych / okresie / miejscu zatrudnienia w konkretnym podmiocie leczniczym

-> co do zasady nie może na terytorium RP wykonywać zawodu poza ww. podmiotem leczniczym 

-> praca pod nadzorem przez okres 1 roku – pod nadzorem odpowiednio innego lekarza specjalisty / innej pielęgniarki 

2. warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza / pielęgniarki (art. 7 ust. 9 i nast. ww. ustawy o zawodach lekarza / art. 35a ust. 14 i nast. ww. ustawy o zawodach pielęgniarki)

-> wyłącznie w okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii

-> co do zasady praca wyłącznie w podmiocie leczniczym przeznaczonym do udzielania świadczeń zdrowotnych pacjentom chorym na COVID-19

-> praca pod nadzorem przez co najmniej pierwsze 3 miesiące -> pod nadzorem innego lekarza specjalisty / innej pielęgniarki 

-> może uzyskać zgodę na samodzielne wykonywanie zawodu lekarza / pielęgniarki.  

 

aktualizacja:

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa wprowadziła pewne zmiany w zakresie wykonywania zawodu lekarza uzyskane w powyższym „uproszczonym” trybie:

1. obywatel Ukrainy, który posiada warunkowe prawo wykonywania zawodu może wykonywać zawód również poza podmiotem leczniczym przeznaczonym do udzielania świadczeń zdrowotnych pacjentom chorym na COVID-19 w przypadku:
– zniesienia stanu zagrożenia epidemicznego oraz zniesienia stanu epidemii
– lub braku wyodrębnienia podmiotów leczniczych przeznaczonych do udzielania świadczeń zdrowotnych pacjentom chorym na COVID-19 (art. 61 ust. 4 ww. ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy)

2. lekarz, który prawo wykonywania zawodu lekarza / lekarza dentysty, na określony zakres czynności zawodowych, okres i miejsce jego wykonywania wyjątkowo może na terytorium RP wykonywać zawodu poza podmiotem leczniczym jeżeli udziela świadczeń zdrowotnych w podmiotach leczniczych udzielających świadczeń osobom, których pobyt na terytorium RP jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy (art. 77 pkt. 1 ww. ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy).

 

adwokat Karol Kolankiewicz

——————————————————————–
Karol Kolankiewicz jest członkiem Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku (od 2008r.); specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym; autor licznych publikacji z zakresu prawa medycznego, współautor „Komentarza do Kodeksu Etyki Lekarskiej” (2021) oraz podręcznika „Prawo medyczne dla lekarzy. Wybrane zagadnienia prawne” (2021)


flaga-ukraina-polska-fot-unian-970x542-1.jpg

Tragiczna sytuacja trwającej od kilku dni wojny na terytorium Ukrainy, wpływa także na los lekarzy pochodzących z Ukrainy, którzy na terenie naszego kraju wykonują zawód lekarza lub dopiero planują rozpocząć jego wykonywanie.

Lekarze zwracają się do nas prawników o informacje prawne, w szczególności, jak mogą się zachować z punktu widzenia prawa –  w sytuacji, gdy potrzebują natychmiast powrócić do swojej ojczyzny aby udzielić pomocy swoim rodzinom, w tym w sprowadzeniu ich do Polski – w związku z łączącymi ich umowami o pracę, staż podyplomowy, czy szkolenie specjalizacyjne.
Poniżej pierwsze wstępne opracowanie – uwagi prawne w zakresie możliwości prawnych lekarzy z Ukrainy.

lekarz w czasie stażu podyplomowego

Lekarz na czas nieobecności może zwrócić się do pracodawcy (dyrekcji szpitala/podmiotu leczniczego) o urlop wypoczynkowy lub urlop bezpłatny. Przypomnieć trzeba, że lekarz, który odbywa staż podyplomowy, jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę (w celu odbycia stażu) i co do zasady przysługują mu uprawnienia pracownicze, w tym prawo do urlopu wypoczynkowego oraz możliwość uzyskania urlopu bezpłatnego.
Lekarz stażysta ma prawo do urlopu wypoczynkowego – z upływem każdego kolejnego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku (art. 153 Kodeksu pracy). Minimalny okres urlopu wypoczynkowego za cały rok kalendarzowy to 20 dni. Informacji o liczbie dni urlopu przysługującego lekarzowi w danym momencie warto zapytać pracodawcę (dział kadr). W celu uzyskania urlopu lekarz stażysta musi złożyć wniosek do pracodawcy i uzyskać od niego zgodę – nie jest wystarczające złożenie samego wniosku, konieczna jest zgoda pracodawcy. Za czas nieobecności w czasie urlopu wypoczynkowego lekarz-pracownik otrzymuje wynagrodzenie.

Lekarz stażysta ma prawo do urlopu bezpłatnego, np. wówczas gdy przewiduje, że nie będzie mógł świadczyć pracy przez czas dłuższy niż liczba dni przysługującego mu urlopu wypoczynkowego. W tym celu należy złożyć pisemny wniosek do pracodawcy (szpitala/podmiotu leczniczego) na podst. art. 174 Kodeksu pracy – we wniosku należy określić ile dni urlopu bezpłatnego lekarz stażysta potrzebuje uzyskać. Warto w uzasadnieniu wskazać, że wniosek jest składany w związku z obecną dramatyczną sytuacją i chęcią niesienia pomocy najbliższym, czy koniecznością czasowego powrotu do swojego kraju. Trzeba jednak pamiętać, że pracodawca może odmówić udzielenia urlopu bezpłatnego – również nie będzie wystarczające złożenie samego wniosku, konieczna jest zgoda pracodawcy. Pracodawca nie wypłaca wynagrodzenia za czas urlopu bezpłatnego.

Przepisy dopuszczają możliwość przedłużenia czasu trwania stażu podyplomowego, wtedy gdy lekarz nie jest w pracy i nie realizuje programu stażu. Przedłużenie czasu trwania stażu podyplomowego następuje na okres realizacji tej części programu stażu podyplomowego, która nie została zrealizowana. Okres trwania stażu podyplomowego ulega przedłużeniu o czas nieobecności lekarza stażysty w pracy m.in. z powodu urlopu bezpłatnego udzielonego przez pracodawcę – nie dłużej niż o 3 miesiące w okresie trwania stażu podyplomowego (art. 15 a ust. 2 pkt. 3 ustawy z dn. 05.12.1996r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty).

O złożeniu wniosku i uzyskaniu urlopu wypoczynkowego czy bezpłatnego warto powiadomić opiekuna stażu oraz koordynatora stażu w placówce, gdzie lekarz odbywa staż.

Poza powyższymi możliwościami w innych uzasadnionych przypadkach, właściwa okręgowa rada lekarska (w porozumieniu z marszałkiem województwa) może wyrazić zgodę na dodatkowe przedłużenie okresu trwania stażu podyplomowego (art. 15 a ust. 6 ustawy z dn. 05.12.1996r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty). W tym celu lekarz powinien złożyć wniosek o przedłużenie stażu do swojej okręgowej rady lekarskiej oraz odpowiednio go uzasadnić.

Warto wiedzieć, że przyznane prawo wykonywania zawodu lekarza albo prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty na czas odbywania stażu zachowuje ważność nie dłużej niż 5 lat od dnia jego przyznania.
Przepisy przewidują także sytuacje, gdy lekarz stażysta nie ukończy stażu podyplomowego w terminie 5 lat od dnia uzyskania prawa wykonywania zawodu. W takiej sytuacji może odbyć staż podyplomowy na podstawie ponownie przyznanego prawa wykonywania zawodu w celu dokończenia stażu podyplomowego oraz umowy cywilnoprawnej o szkolenie zawartej z podmiotem wskazanym przez właściwą radę lekarską (art. 15 a ust. 7 ustawy z dn. 05.12.1996r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty).

lekarz w czasie szkolenia specjalizacyjnego

Lekarz odbywa szkolenie specjalizacyjne w trybie rezydenckim (na podstawie umowy o pracę) lub w trybie pozarezydenckim na podstawie innych umów (np. umowa cywilnoprawna, płatny urlop szkoleniowy, stypendium).

Podobnie jak w przypadku lekarza stażysty, lekarz rezydent odbywający szkolenie specjalizacyjne na podstawie umowy o pracę na czas nieobecności może zwrócić się do pracodawcy (dyrekcji szpitala/podmiotu leczniczego) o urlop wypoczynkowy lub urlop bezpłatny – przysługują mu uprawnienia pracownicze, w tym możliwość uzyskania urlopu wypoczynkowego oraz możliwość uzyskania urlopu bezpłatnego. Pełne zastosowanie mają uwagi opisane powyżej (konieczność złożenia wniosku, zgoda pracodawcy).

Lekarz specjalizujący się w trybie pozarezydenckim może zwrócić się do podmiotu, z którym zawarł umowę o odbywanie szkolenia specjalizacyjnego, z wnioskiem o przerwę w odbywaniu szkolenia specjalizacyjnego. W tym celu powinien złożyć pisemny wniosek i określić z ilu dni przerwy pragnie skorzystać. Także w tym przypadku warto w uzasadnieniu takiego pisma wskazać, że wniosek jest składany w związku z obecną dramatyczną sytuacją i chęcią niesienia pomocy najbliższym, czy koniecznością czasowego powrotu do swojego kraju. Przerwa wymaga zgody ww. podmiotu – nie będzie wystarczające samo złożenie wniosku.

Przepisy dopuszczają możliwość przedłużenia czasu trwania szkolenia specjalizacyjnego, wtedy gdy lekarz nie realizuje programu szkolenia specjalizacyjnego. Przedłużenie czasu trwania szkolenia następuje na okres realizacji tej części programu szkolenia specjalizacyjnego, która nie została zrealizowana.

Okres trwania szkolenia specjalizacyjnego ulega przedłużeniu o czas nieobecności lekarza w pracy m.in. z powodu urlopu bezpłatnego udzielonego przez pracodawcę – nie dłużej niż o 3 miesiące w okresie trwania szkolenia specjalizacyjnego (art. 16 l ust. 1 pkt. 2 ustawy z dn. 05.12.1996r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty).

Trzeba dodać, że lekarz powinien poinformować kierownika specjalizacji o uzyskaniu zgody na urlop wypoczynkowy, urlop bezpłatny czy przerwę w odbywaniu szkolenia specjalizacyjnego. Powinien także poinformować wojewodę o planowanej nieobecności, gdy trwa ona dłużej niż 3 miesiące.
W uzasadnionych przypadkach zgodę na dodatkowe przedłużenie okresu trwania szkolenia specjalizacyjnego może wyrazić wojewoda, a w odniesieniu do lekarzy odbywających specjalizację w ramach rezydentury – minister zdrowia (art. 16 l ust. 3 ustawy z dn. 05.12.1996r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty).

lekarze z warunkowym prawem / prawem na określony zakres, czas i miejsce

Powyższe uwagi co do możliwości uzyskania urlopu wypoczynkowego lub urlopu bezpłatnego dotyczą także lekarzy, którzy mają przyznane warunkowe prawo wykonywania zawodu lub prawo wykonywania zawodu na określony zakres czynności zawodowych, okres i miejsce zatrudnienia w podmiocie leczniczym.

Uzyskanie urlopu wymaga zgody placówki – nie będzie wystarczające samo złożenie wniosku.

Lekarze z takim prawem powinni także sprawdzić na jaki czas uzyskali prawo wykonywania zawodu od okręgowej izby lekarskiej. Poszczególne izby lekarskie wydają ww. prawa na określony czas, np. na okres 6 miesięcy. Kiedy minie okres na jaki prawo zostało wydane, a lekarz nie złoży wniosku o przedłużenie ważności prawa, to prawo to wygaśnie z upływem tego terminu. Warto zatem o uzyskaniu urlopu bezpłatnego – szczególnie dłuższego –powiadomić także swoją okręgową izbę lekarską i jednocześnie złożyć wniosek o przedłużenie ważności prawa wykonywania zawodu o czas urlopu.

wsparcie samorządu zawodowego lekarzy

Każdy z ww. lekarzy ma także prawo:

  1. korzystać z ochrony i pomocy prawnej organów izb lekarskich w sprawach związanych z wykonywaniem zawodu lekarza;
  2. korzystać ze świadczeń socjalnych izb lekarskich oraz działalności pomocowej.

Do podstawowych zadań samorządu lekarskiego należy m.in. prowadzenie instytucji samopomocowych i innych form pomocy materialnej dla lekarzy i ich rodzin (art. 5 pkt. 19 ustawy z dn. 02.12.2009r. o izbach lekarskich).
Powyższe oznacza, że każdy z lekarzy może zwrócić się do swojej izby lekarskiej (tam gdzie jest wpisany na listę członków) z zapytaniem dot. pomocy prawnej związanej z wykonywaniem zawodu lekarza, w tym co do urlopu, przerwy, czy przedłużenia okresu szkolenia w trakcie stażu podyplomowego, czy szkolenia specjalizacyjnego.

Informacje o możliwym wsparciu prawnym, materialnym i innych formach pomocy, można odnaleźć w serwisach internetowych poszczególnych okręgowych izb lekarskich. Dla przykładu warto wskazać informacje zawarte m.in.:

  • na stronie Wielkopolskiej Izby Lekarskiej w Poznaniu – opieka psychologiczna dla lekarzy z Ukrainy (członków WIL) oraz ich rodzin + opieka prawna (https://wil.org.pl/pomozmy-lekarzom-z-ukrainy-oraz-ich-rodzinom/)
  • na stronie Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie – pomoc materialna, mieszkaniowa, prawna, psychologiczna dla lekarzy bądź ich rodzin (https://izba-lekarska.pl/monitor-lekarski/wsparcie-dla-lekarzy-z-ukrainy/).

 

adwokat Karol Kolankiewicz

———————————————————————
Karol Kolankiewicz jest adwokatem – członkiem Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku (od 2008r.); specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym; autor licznych publikacji z zakresu prawa medycznego, współautor „Komentarza do Kodeksu Etyki Lekarskiej” (2021) oraz podręcznika „Prawo medyczne dla lekarzy. Wybrane zagadnienia prawne” (2021)

 


978-83-8246-270-8_.jpg

Bardzo praktyczna i pomocna w codziennej lekarskiej pracy

Obszerny i wynikający z samorządowego doświadczenia zakres poruszanych tematów, omówionych zwięzłym i przystępnym językiem, opatrzonych komentarzami doświadczonych lekarzy i zestawami pytań umożliwiających sprawdzenie nabytej wiedzy” 

„Książki dotyczące prawa medycznego są w większości nudne. Napisane trudnym prawniczym językiem, w oparciu o doświadczenia akademickie i sądowe, rzadko dają lekarzom dobre odpowiedzi na codzienne praktyczne pytania. Na tym tle wydana niedawno publikacja wyróżnia się w sposób wyjątkowy

 

Taka pozytywna recenzja ukazała się na w „Gazecie Lekarskiej” w wydaniu „papierowym” (luty 2022) oraz na stronie internetowej

https://gazetalekarska.pl/?p=65886

Gratuluję i dziękuję współautorom-> Ani Karkut i Krzysztofowi Izdebskiemu.

 

adwokat Karol Kolankiewicz 

 

 

——————————————————————–
Karol Kolankiewicz jest adwokatem – członkiem Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku (od 2008r.); specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym; autor licznych publikacji z zakresu prawa medycznego, współautor „Komentarza do Kodeksu Etyki Lekarskiej” (2021) oraz podręcznika „Prawo medyczne dla lekarzy. Wybrane zagadnienia prawne” (2021)


27858848_573072099734315_1101040843535402236_n.jpg

Eksperci ISPOZ ponownie poprowadzą szkolenia dla lekarzy w ramach współpracy z Naczelną Izbą Lekarską w Warszawie.

W miesiącu lutym 2022r. zapraszamy na następujące szkolenia:

  • 1 lutego godz. 16-19
    Uprawnienia lekarza – wybrane zagadnienia prawne

    Prowadzący: adw. Karol Kolankiewicz i mgr Anna Karkut

szczegóły https://nil.org.pl/dla-lekarzy/kursy-i-szkolenia/411-uprawnienia-lekarza-wybrane-zagadnienia-prawne

  • 8 lutego godz. 16-19
    Lekarz w internecie – wybrane zagadnienia prawne

    Prowadzący: adw. Karol Kolankiewicz i mgr Anna Karkut

szczegóły https://nil.org.pl/dla-lekarzy/kursy-i-szkolenia/410-lekarz-w-internecie-wybrane-zagadnienia-prawne

  • 16 lutego godz. 16-19
    Jak wykorzystać dokumentację medyczną w obronie lekarza?

    Prowadzący: adw. Karol Kolankiewicz i mgr Anna Karkut

szczegóły https://nil.org.pl/dla-lekarzy/kursy-i-szkolenia/434-jak-wykorzystac-dokumentacje-medyczna-w-obronie-lekarza

 

Serdecznie zapraszamy !!!


shutterstock_290321996-1200x800.jpg

Od dnia 25 stycznia 2022 r. zmieniony został – w dość zasadniczy sposób – model opieki nad pacjentem powyżej 60 roku życia, z potwierdzonym zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 i skierowanym do odbycia izolacji w warunkach domowych. Wprowadzony m.in. nakaz, aby taki pacjent został zbadany przez lekarza „nie później niż przed upływem 48 godzin odbywania tej izolacji”.

nagła i radykalna zmiana

Zmiana nastąpiła na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 stycznia 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie standardu organizacyjnego opieki zdrowotnej nad pacjentem podejrzanym o zakażenie lub zakażonym wirusem SARS-CoV-2. Nie pozostawiono wiele czasu na przygotowanie się świadczeniodawców do tych zmian, bowiem przedmiotowe rozporządzenie opublikowano 24 stycznia br., a zaczęło obowiązywać z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
Na podmioty udzielające świadczeń w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) z dnia na dzień nałożono dodatkowe obowiązki wymagające wielu zmian w ich dotychczasowym funkcjonowaniu oraz samym podejściu do sprawowania opieki nad pacjentami z Covid-19.

Dotychczas zalecany był model zdalnej kontroli stanu zdrowia pacjentów zakażonych, przy wykorzystaniu systemów telekomunikacji i elektronicznych narzędzi jak teleporady, e-recepty, e-skierowania czy zdalna kontrola saturacji z wykorzystaniem pulsoksymetrów, dostarczanych pacjentom w ramach programu Domowej Opieki Medycznej. Wszystko to miało na celu ograniczenie rozprzestrzeniania się koronarowirusa, nienarażanie na zakażenie personelu medycznego oraz innych pacjentów korzystających z usług lekarzy POZ.
Obecny stan prawny zmienia tę filozofię i w sposób imperatywny, wręcz nakazowy wprowadza radykalne zmiany.

jak stosować nowe przepisy

Problemem jest brak jasności co do tego jak stosować te przepisy. Poniżej tylko kilka podstawowych wątpliwości związanych ze stosowaniem nowych przepisów. Z literalnego brzmienia przepisu wynika, że lekarz POZ „udziela pacjentowi (…) porady, podczas której na podstawie badania fizykalnego dokonuje oceny stanu zdrowia pacjenta” (§ 1 pkt. 1 lit. b ww. rozp.).

Brak odpowiedzi na pytanie jak postępować,
– gdy pacjent na wizytę nie zechce przyjść,
– gdy pacjent nie wpuści lekarza do domu,
– gdy pacjent nie pozwoli się zbadać.
Oczywistym jest przecież, że bez elementarnej współpracy z pacjentem lekarz nie wykona nałożonego na niego obowiązku.

Wątpliwości budzi też okoliczność, kto i jak ma wykonać poradę z badaniem fizykalnym u pacjenta przebywającego poza miejscem swojego zamieszkania, np. w odwiedzinach u rodziny na drugim końcu Polski.

badanie w ciągu 48 godzin

Przepis wskazuje, że pacjent powinien być zbadany przez lekarza „nie później niż przed upływem 48 godzin odbywania tej izolacji”. Tak ustalony przedział czasowy, w jakim lekarz powinien takiej porady udzielić, jest niejasny i nielogiczny. Praktyka wskazuje, że izolacja nakładana jest w dniach, a nie w godzinach tzn. cały dzień, w którym pacjent otrzymał pozytywny wynik badania na obecność wirusa SARS-CoV-2 objęty jest izolacją, zatem na zrealizowanie porady lekarzowi pozostaje de facto tylko 1 dzień.

Brak wskazówek, co powinien zrobić lekarz POZ, gdy pacjent w tym czasie nie powiadomi go o pozytywnym wyniku testu. Nikt nie zauważył, że pacjent może przecież zrobić test na zlecenie innego lekarza, może samodzielnie wygenerować zlecenie itp. Wybrany przez niego lekarz wcale nie musi o tym wiedzieć, a tak sformułowany przepis nakazuje lekarzowi POZ nieustanne filtrowanie aplikacji gabinet.gov.pl PESELI swoich pacjentów w poszukiwaniu wyników dodatnich u pacjentów z jego listy. Wiadomym jest, że ww. system daleki jest od doskonałości i nie zawsze prezentuje aktualne dane.

Ten narzucony termin realizacji porady wydaje się niefortunny również z punktu widzenia medycznego. Obserwowany dotąd przebieg choroby wywołanej wirusem SARS-CoV-2 pokazuje, że bardzo rzadko ostre objawy występują w 2 dobie od zdiagnozowania. Zatem obligatoryjne badanie w takim terminie nie ma uzasadnienia medycznego, a to przecież stan zdrowia pacjenta powinien być wyznacznikiem tego jakie metody diagnostyczne i terapeutyczne zostaną zastosowane i w jakim nastąpi to czasie. Ponadto u wielu osób ze zdiagnozowanym zakażeniem SARS-CoV-2 nie występują żadne objawy lub mają oni objawy bardzo łagodne, które nie wymagają bezpośredniego badania przez lekarza. Brak uzasadnienia, aby wizyta odbyła się w tym właśnie czasie. Jest to zbyt duża administracyjna ingerencja w autonomię lekarza POZ.

ograniczona dostępność dla innych chorych

Realizacja tych przepisów znacznie ograniczy dostępność do lekarza POZ pacjentom z innymi schorzeniami. Przecież jeśli lekarz ma obowiązek w tak ściśle określonym czasie udzielić porad pacjentom ze zdiagnozowanym zakażeniem Covid-19, to inni pacjenci będą musieli poczekać.

Ponadto, przyjmowanie w gabinecie lekarskim pacjentów zakażonych musi odbywać się w określonym reżimie sanitarnym (wietrzenie, dezynfekcja powierzchni, użycie środków ochrony indywidualnej), nie mówiąc już o wizytach domowych u tych pacjentów, co z pewnością wydłuży czas realizacji tych porad i znacząco wpłynie na zmniejszenie liczby udzielonych porad.

Nie bez znaczenia jest narażenie pacjentów, jak i personelu medycznego, na nieuzasadniony medycznie kontakt z pacjentem zakażonym, który przecież jest potencjalnym źródłem zakażenia dla personelu medycznego, ale również dla pozostałych pacjentów, jak też dla innych osób np. korzystających z transportu publicznego, którym pacjent przybywa do przychodni. W POZ od wielu lat nie ma już izolatek, najczęściej są wspólne poczekalnie dla dzieci i dorosłych, a wprowadzenie tam jeszcze osób zakażonych w dużej mierze bardzo zakaźnym wariantem Omikron, spowoduje zwiększenie liczby zakażonych pacjentów i zmniejszenie liczby lekarzy, którzy przecież też będą zarażać.

Zdaniem praktyków regulacja ta przyniesie skutki zupełnie odwrotne od zamierzonych. Omawiane zmiany nie tylko nie poprawią jakości opieki, ale w znacznym stopniu zmniejszą dostępność do świadczeń lekarza POZ nie tylko dla pacjentów z rozpoznanym zakażeniem wirusem SARS-CoV-2, ale także pacjentów z innymi schorzeniami.

 

Anna Karkut

———————————————————————
Anna Karkut – absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego, Podyplomowego Studium Ekonomiki Zdrowia Uniwersytetu Warszawskiego i Podyplomowych Studiów Zarządzania w Jednostkach Samorządu Terytorialnego Wyższej Szkoły Bankowej w Gdańsku. Menedżer jednostek opieki zdrowotnej, certyfikowany audytor systemu zarządzania jakością, doświadczony Administrator Bezpieczeństwa Informacji.
Prowadzi własną działalność doradczą i szkoleniową w zakresie: kontraktowania świadczeń finansowanych ze środków publicznych oraz zasad realizacji i rozliczania umów z NFZ, praw pacjenta, ochrony danych osobowych, zarządzania jakością w opiece zdrowotnej. Świadczy usługi w zakresie zarządzania na rzecz dużych podmiotów leczniczych.
Współautorka podręcznika „Prawo medyczne dla lekarzy. Wybrane zagadnienia” (Wolters Kluwer Polska, 2021).


ISPOZ 2017. Wszystkie prawa zastrzeżone.