Nasz Lider adw. Karol Kolankiewicz jest jednym z Autorów bardzo potrzebnej publikacji w dziedzinie prawa medycznego:
red. Oktawian Nawrot i Artur de Rosier
Polecamy wszystkim lekarzom oraz prawnikom interesującym się prawem medycznym i odpowiedzialnością zawodową!
Z dniem 30 września 2025 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, która ograniczyła prawa obywateli Ukrainy nie posiadających ubezpieczenia zdrowotnego do bezpłatnych świadczeń opieki zdrowotnej.
osoby dorosłe.
W wyniku zmian obywatele Ukrainy utracili prawo do bezpłatnego:
W celu weryfikacji takich pacjentów w systemie e-WUŚ wprowadzono dodatkowy status „UKR-DOROSŁY”.
Zachowane zostało prawo takich pacjentów m.in. do:
Osobom z takim statusem należy wystawiać recepty na leki i zlecenia na wyroby medyczne o charakterze pełnopłatnym.
Jednocześnie OIL w Gdańsku zwróciła się do NFZ o sprecyzowanie, czy wyłączenie możliwości refundacji dotyczy również leków, które przysługują także osobom nieubezpieczonym (np. osobom z zaburzeniami psychicznymi). Do momentu zajęcia w tym przedmiocie stanowiska przez NFZ nie zalecamy wystawiania żadnych recept refundowanych na rzecz osób ze statusem „UKR-DOROSŁY”.
dzieci
Zdecydowanie mniejsze ograniczenia dotknęły osoby, które nie ukończyły 18. roku życia. Nie mogą one bowiem korzystać jedynie z:
W celu weryfikacji takich pacjentów w systemie e-WUŚ wprowadzono dodatkowy status „UKR-DZIECKO”.
Osoby nieletnie zachowują takie samo prawo dostępu do świadczeń również po osiągnięciu 18. roku życia, jeżeli stanowi to kontynuację rozpoczętego wcześniej leczenia.
osoby ubezpieczone
Obywatele Ukrainy posiadający tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego (obowiązkowego lub dobrowolnego) będą nadal korzystać ze świadczeń – tak jak wszyscy inni ubezpieczeni.
Uprawnienia wynikające z ubezpieczenia nie są bowiem uzależnione od posiadanego obywatelstwa.
Nowe ograniczenia dotyczą zatem w zasadzie wyłącznie osób niepracujących lub nie zgłoszonych do ubezpieczenia jako członkowie rodziny osoby ubezpieczonej.
przepisy przejściowe
Nowych zasad dostępu do świadczeń nie stosuje się do świadczeń opieki zdrowotnej, których udzielanie obywatelom Ukrainy rozpoczęło się przed dniem 30 września 2025 r., aż do zakończenia ich udzielania.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Gratulacje dla naszego Lidera adwokat Karol Kolankiewicz
za wygłoszenie referatu podczas III Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej Prawa Medycznego, Farmaceutycznego, Bioetyki i Zarządzania w Ochronie Zdrowia,
zorganizowanej przez Uniwersytet Gdański w dniach 25-26 września 2025r.
————————-
Karol Kolankiewicz, adwokat; specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym, prawem karnym i ochroną danych osobowych. Od 2009r. prowadzi szkolenia z zakresu prawa medycznego m. in. dla Ośrodka Kształcenia NIL;
Ekspert – autor ponad 20 praktycznych kursów e-learningow’ych dla Receptanaprawo.pl, w tym:
„Jakie informacje dla pacjenta ma obowiązek zamieścić placówka medyczna„, „Rejestracja medyczna – jakość usług i bezpieczeństwo pacjenta„, „Lekarz wobec agresji – ochrona w prawie karnym”, „5 najczęstszych błędów personelu w toku realizacji kontraktu z NFZ„, „Teleporada – jak unikać błędów przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych?”, „Kiedy lekarz może odstąpić od leczenia?”, czy „Rejestracja medyczna – podstawowe obowiązki i zadania”
Współautor praktycznych publikacji m.in.:
„Jak bezpiecznie udostępniać dokumentację medyczną” (2024), „Prawo medyczne dla lekarzy. Wybrane zagadnienia” (2021), „Zgoda na leczenie i inne oświadczenia pacjenta. Wzory pism z omówieniem” (2023); Gdy pacjent wzywa do zapłaty – jak się bronić przed roszczeniami? (2024)
W dacie opracowania niniejszego artykułu (październik 2025) nadal nie ma polskich regulacji prawnych związanych ze stosowaniem sztucznej inteligencji podczas udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.
W tym zakresie dla lekarzy istotne znaczenie ma art. 12 Kodeksu Etyki Lekarskiej, który obowiązuje od 1 stycznia 2025r.
Zgodnie z jego treścią lekarz może w postępowaniu diagnostycznym, leczniczym lub zapobiegawczym korzystać z algorytmów sztucznej inteligencji przy spełnieniu następujących warunków:
1) poinformowania pacjenta, że przy stawianiu diagnozy lub w procesie terapeutycznym będzie wykorzystana sztuczna inteligencja;
2) uzyskania świadomej zgody pacjenta na zastosowanie sztucznej inteligencji w procesie diagnostycznym lub terapeutycznym;
3) zastosowania algorytmów sztucznej inteligencji, które są dopuszczone do użytku medycznego i posiadają odpowiednie certyfikaty;
4) ostateczną decyzję diagnostyczną i terapeutyczną zawsze podejmuje lekarz.
istotne wątpliwości
Powyższa regulacja zmusza do zgłoszenia fundamentalnych wątpliwości i zadania sobie pytań:
– jaki powinien być zakres informacji przed uzyskaniem świadomej zgody pacjenta na zastosowanie sztucznej inteligencji ?
– co w sytuacji, gdy pacjent nie wyrazi zgody na zastosowanie sztucznej inteligencji ?
– jak powinien zachować się lekarz, gdy pacjent cofnie ww. zgodę na stosowanie sztucznej inteligencji w trakcie leczenia?
– kto będzie dopuszczał „do użytku medycznego” algorytmy sztucznej inteligencji i nadawał odpowiednie certyfikaty?
– czy ktoś kontroluje i weryfikuje prawidłowość działania algorytmów sztucznej inteligencji w medycynie?
– czy stosowanie przez lekarza algorytmów sztucznej inteligencji jest obecnie zabronione w trakcie diagnostyki / leczenia – z uwagi na brak definicji prawnej „algorytmów sztucznej inteligencji” oraz instytucji, która dopuszcza „do użytku medycznego” ?
Nowy wzór skierowania
Nowelizacja rozporządzenia przewiduje wprowadzenie nowego wzoru skierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową. W porównaniu z dotychczasowym, obligatoryjne będzie podanie przez lekarza kierującego trybu, w jakim mają być realizowane świadczenia opieki zdrowotnej z zakresu lecznictwa uzdrowiskowego – stacjonarnie czy ambulatoryjnie. Brak takiej informacji może skutkować odrzucenie skierowania w NFZ.
Dodatkowo, w celu uniknięcia dotychczasowych problemów z uzasadnianiem skierowań na leczenie uzdrowiskowe we wzorze wprowadzono możliwość zaznaczenia uzasadnienia z katalogu, np.:
Jeżeli w danych okolicznościach przykładowe uzasadnienia będą niewystarczające nadal pozostawiono pole otwarte na wpisanie ewentualnych innych okoliczności.
Kto może akceptować skierowanie w NFZ?
Nowelizacja rozszerzyła również znacząco katalog specjalizacji lekarzy, którzy dokonują akceptacji skierowania na leczenie uzdrowiskowe w ramach NFZ. Oprócz dotychczasowych lekarzy specjalistów w dziedzinie balneologii i medycyny fizykalnej lub rehabilitacji medycznej dodano dużą grupę lekarzy o innych specjalnościach:
Od kiedy?
Zmiany wejdą w życie z dniem 1 lipca 2025 r., ale skierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową wystawione przed tą datą zachowują swoją ważność i są potwierdzane w NFZ na dotychczasowych zasadach. Nie ma potrzeby ich ponownego wystawiania na nowych wzorach albo uzupełniania już wystawionych.
adw. Damian Konieczny
Podstawa prawna
-Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 10 czerwca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie kierowania na leczenie uzdrowiskowe albo rehabilitację uzdrowiskową (Dz.U. z 2025 r. poz. 772)
W dniu 16 lipca 20225. adw. Karol Kolankiewicz i Anna Karkut poprowadzili kolejne szkolenie online w ramach współpracy z NIL.
Marketing medyczny w świetle prawa: Dopuszczalne formy promocji podmiotów leczniczych
Celem szkolenia było omówienie problematyki dot. dopuszczalnych form promocji podmiotów wykonujących działalność leczniczą w świetle przepisów prawa i zmian z KEL – z praktycznymi wskazówkami i orzecznictwem.
Program szkolenia:
1. Obowiązkowe informacje udzielane przez podmiot wykonujący działalność leczniczą – zakres i forma
2. Kiedy reklama a kiedy informacja o usługach
3. Nieuczciwa konkurencja i zakaz reklamy w przepisach prawa
4. Informacja o oferowanych usługach– ograniczenia w świetle zapisów KEL
