Newsy

pointing-1991215_640.jpg

Od dnia 18 kwietnia 2020r. wojewoda powinien powoływać lekarzy i lekarzy dentystów do stwierdzania zgonów osób podejrzanych o zakażenie wirusem SARS-CoV-2 albo zakażonych tym wirusem poza szpitalem. Tak stanowi nowy art. 7g dodany do ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 z dnia 2 marca 2020 r.

podstawą zawarta umowa

Zgodnie z treścią ww. przepisu powołanie lekarza do stwierdzania zgonów będzie następować na podstawie umowy zawartej z osobą powołaną przez właściwego wojewodę. Zapewniono, że koszty działania takiego „epidemicznego koronera” będzie finansowane ze środków wojewody.

Wojewoda powinien uwzględnić w kosztach funkcjonowania takiego „epidemicznego koronera” wyposażenie go w odpowiednie środki ochrony indywidualnej stosowane w przypadku wykonywania czynności stwierdzania zgonu osoby zmarłej na chorobę wywołaną wirusem SARS-CoV-2 (COVID-19).

środki ochrony indywidualnej 

Środki ochrony indywidualnej ww. osoby wykonującej czynności stwierdzania zgonu osoby zmarłej na chorobę wywołaną wirusem SARS-CoV-2  / COVID-19 zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie postępowania ze zwłokami i szczątkami ludzkimi z dnia 7 grudnia 2001 r..

Zgodnie z treścią § 5c ww. rozporządzenia – po zmianach od dnia 4 kwietnia 2020r. – osoby bezpośrednio zaangażowane w proces dekontaminacji ciała i jego otoczenia oraz przygotowania do przewozu zwłok zmarłego zakażonego wirusem SARS-CoV-2 oraz mające bezpośredni kontakt ze zwłokami są zabezpieczane w następujące środki ochrony indywidualnej:

  1. kombinezon albo długi fartuch ochronny i czepek na głowę;
  2. jednorazową maskę zakrywającą otwory oddechowe, a do czasu umieszczenia zwłok w ochronnym, szczelnym worku
  3. maskę z filtrem co najmniej klasy N95/FFP2;
  4. gogle lub przyłbicę ochronną – jednorazową lub poddaną uprzednio procedurze dekontaminacyjnej;
  5. jednorazowe rękawice nitrylowe (optymalnie długie).

Karol Kolankiewicz
adwokat, Prezes Zarządu ISPOZ

——————————
Karol Kolankiewicz jest adwokatem – członkiem Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku; współzałożyciel Instytutu;
od 2008 roku nieprzerwanie świadczy pomoc prawną dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Gdańsku; świadczy także usługi doradztwa prawnego dla podmiotów leczniczych; specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym i ochroną danych osobowych, jak również w sprawach karnych, odszkodowawczych oraz związanych z ochroną dóbr osobistych; prowadzi szkolenia z zakresu prawa medycznego, karnego oraz z zakresu ochrony danych medycznych; autor licznych publikacji z zakresu prawa medycznego m.in. dla Pomorskiego Magazynu Lekarskiego, Wydawnictwa Wolters Kluwer Polska, czy Wydawnictwa Wiedza i Praktyka.


injection-1674900_640.png

Ustawą z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych wprowadzono do Prawa farmaceutycznego nowy przepis art. 85a.

W myśl ustępu 1 tego artykułu hurtownie farmaceutyczne są obowiązane do zbywania produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, określonych w wykazie, o którym mowa w ust. 3, wyłącznie do wybranych podmiotów tj. do innych hurtowni farmaceutycznych, aptek, punktów aptecznych oraz zakładów leczniczych podmiotów leczniczych, działających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W pierwotnej wersji przywołanego ustępu 3 wskazano, że minister właściwy do spraw zdrowia ogłasza, w drodze obwieszczenia, wykaz produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, które mogą być zbywane przez hurtownię farmaceutyczną wyłącznie do aptek, punktów aptecznych oraz zakładów leczniczych podmiotów leczniczych. Jak widać, zabrakło wśród odbiorców innych hurtowni farmaceutycznych. Błąd ten został poprawiony kolejną nowelizacją z dnia 1 kwietnia 2020 roku.

W uzasadnieniu do pierwotnej ustawy wskazano, że powyższą zmianą „doregulowano kwestie związane z produkcją, zakupem i dystrybucją produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobów medycznych m.in. w przypadku stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii albo w razie niebezpieczeństwa szerzenia się zakażenia lub choroby zakaźnej. Uzasadnienie to jednak ma się nijak do treści wprowadzonego przepisu, albowiem ten nie odnosi się wcale do stanu jakiegokolwiek niebezpieczeństwa.

Stanowi natomiast wprost, że minister właściwy do spraw zdrowia może w obwieszczeniu wskazać, jakie produkty lecznicze, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne mogą być zbywane przez hurtownie farmaceutyczne innym hurtowniom, aptekom, punktom aptecznym oraz zakładom leczniczym podmiotów leczniczych. Oznaczać to będzie uniemożliwienie innym podmiotom nabycie tych produktów.

Ustawodawca chcąc zapewnić przestrzeganie nowo wprowadzonego przepisu przewidział w razie jego naruszenia odpowiedzialność finansową, albowiem w myśl art. 127 ba Prawa farmaceutycznego podmiot, który działa z naruszeniem obowiązków lub warunków, o których mowa w art. 85a ust. 1, podlega karze pieniężnej w wysokości od 10 000 zł do 5 000 000 zł.

Olga Dragańska-Kruk
radca prawny

———
autorka jest radcą prawnym; absolwentka Wydziału Prawa i Administracji na Uniwersytecie Gdańskim, odbyła aplikację prokuratorską i została wpisana na listę radców prawnych przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Gdańsku; specjalizuje się w prawie farmaceutycznym, jak również w sprawach dyscyplinarnych farmaceutów oraz w zakresie odszkodowań; prowadzi szkolenia z zakresu prawa farmaceutycznego;


prescription-4545598_640.jpg

W dniu 14 kwietnia 2020r. opublikowano nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania. Zastępuje ono dotychczasowe rozporządzenie z 9 listopada 2015r. i wprowadza liczne zmiany w tym obszarze.

dokumentacja elektroniczna, ale…

Podstawowym założeniem projektodawców było położenie większego nacisku na prowadzenie dokumentacji medycznej w formie elektronicznej. W związku z wejściem w życie nowego rozporządzenia wszystkie podmioty wykonujące działalność leczniczą powinny wdrożyć dokumentację medyczną w formie elektronicznej, ale z szerokimi wyjątkami:
a) gdy rozporządzenie przewiduje formę papierową (np. książeczka zdrowia dziecka, karta przebiegu ciąży) lub
b) gdy warunki organizacyjno-techniczne uniemożliwiają prowadzenie dokumentacji w postaci elektronicznej (np. brak narzędzi informatycznych służących do jej prowadzenia).


IMG_0505_pp.jpg

Z dniem 16 kwietnia 2020r. do odwołania wszedł w życie obowiązek zakrywania ust i nosa poza miejscem zamieszkania. Zakrywanie może się odbywać zarówno przy pomocy maski, maseczki, jak i odzieży. Rozporządzenie nie wprowadza żadnych minimalnych wymogów ochronnych dla takich przedmiotów.

kogo dotyczy 

Obowiązek ten dotyczy w szczególności zakładów pracy oraz budynków użyteczności publicznej przeznaczonych na potrzeby opieki zdrowotnej (§18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). Dotyczy on zatem zarówno pacjentów, osób trzecich przebywających w podmiotach leczniczych i praktykach zawodowych, jak i członków personelu medycznego i pomocniczego.

Wyłączeniu od takiego obowiązku podlegają jedynie osoby, które nie prowadzą bezpośredniej obsługi interesantów, klientów lub pacjentów (np. pracownicy biurowi podmiotów leczniczych, personel sprzątający).

wyłączenia  

Rozporządzenie wskazuje również na pewne kategorie osób (pracowników, pacjentów lub osób trzecich), które nie muszą zakrywać twarzy w budynkach przeznaczonych dla potrzeb opieki zdrowotnej, w szczególności:
• dzieci do ukończenia 4. roku życia;
• osób, które nie mogą zakrywać ust lub nosa z powodu stanu zdrowia, całościowych zaburzeń rozwoju, niepełnosprawności intelektualnej w stopniu umiarkowanym albo głębokim lub niesamodzielności.

Podstawa prawna:
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020r., poz. 673)
Stan prawny na dzień 16 kwietnia 2020r.

Damian Konieczny

adwokat 

————————-

adwokat, od 2009r. świadczy pomoc prawną dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Gdańsku; lider Instytutu – Specjaliści Prawa Ochrony Zdrowia; od 2011r. wykładowca z zakresu prawa medycznego, z zakresu ochrony danych i prawa farmaceutycznego; specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym, ochroną danych osobowych oraz prawem karnym; autor kilkudziesięciu publikacji z zakresu prawa medycznego i prawa ochrony zdrowia; od 2018r. pełni funkcję Inspektora Ochrony Danych w podmiocie leczniczym i w pomorskim samorządzie lekarskim; 


pills-3673645_640.jpg

Hurtownie farmaceutyczne są obowiązane do zbywania produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych – określonych w odrębnym wykazie – wyłącznie do innych hurtowni farmaceutycznych, aptek, punktów aptecznych oraz zakładów leczniczych podmiotów leczniczych, działających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 85a ust. 1 Prawa farmaceutycznego). Wykaz ten w formie obwieszczenia ogłaszać ma Minister Zdrowia, jednak takie obwieszczenie na dzień opracowania niniejszego artykułu nie zostało wydane.

Możliwe wprowadzenie ograniczenia zakresu podmiotów uprawnionych do nabywania m.in. produktów leczniczych, uzasadniano stanem zagrożenia epidemicznego, stanem epidemii albo niebezpieczeństwa szerzenia się zakażenia lub choroby zakaźnej, to podstawą wyrażenia zgody z całą pewnością będzie to, że ubiegający się o wyrażenie zgody podmiot przyczyni się do zapobiegnięcia ww. stanom.

inne podmioty uprawnione

W myśl Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 listopada 2002r. w sprawie podmiotów uprawnionych do zakupu produktów leczniczych w hurtowni farmaceutycznej takim innym podmiotem może być:
– sklep zielarsko-medyczny,
– sklep specjalistyczny zaopatrzenia medycznego,
– sklep ogólnodostępny,
– lekarz, felczer, pielęgniarka, położna,
– zakład leczniczy dla zwierząt
– szkoła wyższa, jednostka naukowo-badawcza, policealna szkoła zawodowa i inna jednostka, której działalność statutowa wymaga posiadania produktów leczniczych.
Nie ma jednak przeszkód prawnych, aby takim „innym podmiotem” był także jakikolwiek inny podmiot niewskazany w ww. rozporządzeniu, albowiem uprawnienie do wskazywania podmiotów uprawnionych do nabywania produktów leczniczych od hurtowni farmaceutycznych przysługuje właśnie ministrowi właściwemu do spraw zdrowia.

zgoda ministra

Przewidziano także w ww. przepisie, że mimo ogłoszenia obwieszczenia Minister Zdrowia będzie mógł wyrazić zgodę na zbywanie przez hurtownie farmaceutyczne produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, na rzecz innego podmiotu.
Prawo farmaceutyczne nie wyjaśnia bliżej, w jakiej formie i w jakim trybie ma być wyrażona zgoda na zbywanie przez hurtownie farmaceutyczne produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, na rzecz innego podmiotu.
Rzeczona zgoda, tak jak w przypadku zgody ministra właściwe do spraw zdrowia na wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki z pominięciem ograniczeń geograficznych i demograficznych, nie ma formy postanowienia czy też decyzji – nie podlega wprost jakiejkolwiek kontroli, czy to w ramach postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego.

Olga Dragańska-Kruk
radca prawny

———
autorka jest radcą prawnym; absolwentka Wydziału Prawa i Administracji na Uniwersytecie Gdańskim, odbyła aplikację prokuratorską i została wpisana na listę radców prawnych przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Gdańsku; specjalizuje się w prawie farmaceutycznym, jak również w sprawach dyscyplinarnych farmaceutów oraz w zakresie odszkodowań; prowadzi szkolenia z zakresu prawa farmaceutycznego;


man-1633667_640.jpg

W praktyce pojawiają się liczne pytania praktyczne dot. ustalania wynagrodzenia osób skierowanych decyzją wojewody do pracy podczas zwalczania epidemii > nie powinno budzić wątpliwości, że:

  1. osoba skierowana musi się podporządkować takiej decyzji > nawet wniesienie odwołania do Ministra Zdrowia nie wstrzymuje wykonania decyzji
  2. osoba skierowana musi zaprzestać na pewien czas (określony w ww. decyzji wojewody) świadczenia pracy w dotychczasowym „podmiocie zatrudniającym” / w swoim prywatnym gabinecie > w zakresie w jakim uniemożliwiałoby to wykonywanie pracy u „tymczasowego” pracodawcy;
  3. osoba skierowana ma zapewnioną ochronę trwałości dotychczasowej umowy > na czas trwania ww. obowiązku pracy nie może być z nią rozwiązany dotychczasowy stosunek pracy i inne formy wykonywania działalności, w tym m.in. na podstawie umowy o wolontariat, umowy o świadczenie usług, umowy zlecenia, czy wreszcie na podstawie umowy z prowadzącym na własny rachunek działalność gospodarczą.
  4. osobie skierowanej przysługują uprawnienia pracownicze wynikające z Kodeksu pracy (np. urlop wypoczynkowy, zwolnienie od pracy na czas choroby), jak i z ustawy z dnia 15 kwietnia 2011r. o działalności leczniczej (m.in. dobowy czas pracy; dyżur medyczny, klauzula opt-out, prawo do dobowego odpoczynku i inne > art. 93 i nast.).

wynagrodzenie „zasadnicze”

Osobie skierowanej do pracy przy zwalczaniu epidemii przysługuje u „tymczasowego” pracodawcy wynagrodzenie zasadnicze, które:
1. nie może być niższe niż 150% przeciętnego wynagrodzenia zasadniczego przewidzianego na danym stanowisku pracy w zakładzie wskazanym w ww. decyzji wojewody (lub w innym podobnym zakładzie, jeżeli w zakładzie wskazanym nie ma takiego stanowiska)
2. jednocześnie nie może być niższe niż wynagrodzenie, które osoba ta otrzymała
w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym wydana została decyzja o skierowaniu jej do pracy przy zwalczaniu epidemii (art. 47 ust. 10 ww. ustawy o zapobieganiu zakażeń).

ustalenie wysokości dotychczasowego wynagrodzenia

W ustawie wprowadzającej powyższą zmianę brak dalszych szczegółowych regulacji co do sposobu ustalania wysokości dotychczasowego wynagrodzenia, co skutkować musi uznaniem, że:

  1. „tymczasowy” pracodawca ma obowiązek poznać wartość wynagrodzenia osoby skierowanej z poprzedniego miesiąca, aby wypełnić powyższy obowiązek z pkt. 2;
  2. brak zakazu, aby powyższą informację o zarobkach podała sama osoba skierowana > może zatem sama podać wysokość wynagrodzenia z ostatniego miesiąca sprzed skierowania, zwłaszcza w sytuacji, gdy dotychczas zarobki uzyskiwała z prywatnego gabinetu, np. zaświadczenie od dotychczasowego „podmiotu zatrudniającego” lub od dotychczasowych „podmiotów zatrudniających” / własne dochody z prywatnego gabinetu z miesiąca poprzedzającego.

spór o wysokość 

Niestety brak aktualnie szczegółowego uregulowania sytuacji, gdy „tymczasowy” pracodawca nie uwzględni części dotychczasowych zarobków osoby skierowanej > przyjąć należy, że osoba skierowana będzie miała obowiązek wykonywać pracę (prawny obowiązek) bez formalnie podpisanej umowy, otrzyma wynagrodzenie w zaniżonej wysokości („ustalonej” przez tymczasowego pracodawcę), zaś pozostałą – uzupełniającą część będzie zmuszona dochodzić przed sądem pracy, wykazując dotychczasowe wynagrodzenie u dotychczasowego „podmiotu zatrudniającego” lub u dotychczasowych „podmiotów zatrudniających”.

Szerzej w opinii opracowanej przez adw. Karola Kolankiewicza, adw. Krzysztofa Izdebskiego i Annę Karkut 

ISPOZ wynagrodzenie w związku ze skierowaniem do pracy COVID-19

 

Karol Kolankiewicz
adwokat, Prezes Zarządu ISPOZ

——————————
Karol Kolankiewicz jest adwokatem – członkiem Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku; współzałożyciel Instytutu;
od 2008 roku nieprzerwanie świadczy pomoc prawną dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Gdańsku; świadczy także usługi doradztwa prawnego dla podmiotów leczniczych; specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym i ochroną danych osobowych, jak również w sprawach karnych, odszkodowawczych oraz związanych z ochroną dóbr osobistych; prowadzi szkolenia z zakresu prawa medycznego, karnego oraz z zakresu ochrony danych medycznych; autor licznych publikacji z zakresu prawa medycznego m.in. dla Pomorskiego Magazynu Lekarskiego, Wydawnictwa Wolters Kluwer Polska, czy Wydawnictwa Wiedza i Praktyka.


ISPOZ 2017. Wszystkie prawa zastrzeżone.