Newsy

fever-310721_640.png

Ustawa z dnia 31 marca 2020r. dokonała zmiany także w zakresie rejestru przypadków zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną. Rejestr taki  mają obowiązek prowadzić wojewódzkie i powiatowe jednostki Sanepid’u oraz Główny Inspektor Sanitarny (art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych). Dodatkowo w tym zakresie obowiązuje Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 maja 2010r. w sprawie sposobu prowadzenia rejestru zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną oraz zgonów spowodowanych zakażeniem lub chorobą zakaźną, ich podejrzeń, przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego oraz wzorów i terminów przekazywania raportów zawierających te informacje.

zakres danych w rejestrze

Rejestr chorób zakaźnych zawiera szczegółowe dane osoby zakażonej, chorej lub zmarłej z powodu choroby zakaźnej, a także osób narażonych na chorobę zakaźną lub podejrzanych o zakażenie lub chorobę zakaźną, tzn.:

1. imię i nazwisko;
2. datę urodzenia;
3. numer PESEL (gdy osobie nie nadano numeru – rodzaj i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość);
4. płeć;
5. obywatelstwo;
6. dane o kraju pochodzenia;
7. adres miejsca zamieszkania;
8. informację o podejrzeniu lub rozpoznaniu choroby zakaźnej lub zakażenia lub ich wykluczeniu;
9. datę i przyczynę zgonu, jeżeli dotyczy;

Powyższy rejestr zawiera także dane mające znaczenie dla nadzoru epidemiologicznego oraz zapobiegania chorobom zakaźnym i zakażeniom i ich zwalczania, zgodnie z zasadami wiedzy medycznej, które, w zależności od rodzaju choroby lub zakażenia oraz okoliczności, obejmują:
a. charakterystykę podstawowych objawów klinicznych,
b. opis okoliczności wystąpienia zakażenia, zachorowania lub zgonu z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ze szczególnym uwzględnieniem czynników ryzyka,
c. dane dotyczące przynależności do populacji kluczowych dla nadzoru epidemiologicznego nad danym zakażeniem lub chorobą zakaźną,
d. dane dotyczące postępowania diagnostycznego, wyniki badania klinicznego, badań dodatkowych i laboratoryjnych, charakterystykę fenotypową i genotypową biologicznego czynnika chorobotwórczego, w tym informacje o lekoopomości,
e. dane dotyczące schematu i wyników leczenia.

Administratorami powyższych danych gromadzonych w rejestrze są podmioty prowadzące rejestr chorób zakaźnych.

źródła informacji

  • w związku z dokonanym zgłoszeniem przez lekarza lub felczera w wyniku podejrzenia lub wystąpienia choroby zakaźnej > niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 24 godzin od chwili powzięcia podejrzenia lub rozpoznania zakażenia, choroby zakaźnej lub zgonu z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej;
  • na podstawie informacji przekazywanej przez diagnostę laboratoryjnego lub inną osobę uprawnioną do samodzielnego wykonywania czynności diagnostyki laboratoryjnej, w przypadku wykonania badania w kierunku biologicznego czynnika chorobotwórczego, co do którego istnieje obowiązek zgłoszenia go do rejestru > niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 24 godzin od momentu uzyskania wyniku;
  • na podstawie danych o wynikach leczenia lub o wykluczeniu nosicielstwa u ozdrowieńca > od podmiotu leczniczego, w którym lekarz sprawuje opiekę medyczną nad osobą zakażoną lub chorą na chorobę zakaźną albo osobą podejrzaną o takie zakażenie lub zachorowanie, przekazuje do właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego;
  • uzyskane w ramach indywidualnego nadzoru epidemiologicznego;
  • dane udostępnione przez Narodowy Fundusz Zdrowia z rejestrów medycznych zawierających dane o udzielonych świadczeniach zdrowotnych oraz udostępnione z rejestrów medycznych prowadzonych w zakresie chorób zakaźnych i pasożytniczych( o których mowa w art. 19 ust. 1a pkt 14 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia).

przechowywanie i udostępnianie danych

Dane zgromadzone w rejestrach są przechowywane przez 50 lat, licząc od dnia dokonania wpisu tych danych do rejestru. Z kolei nazwiska i imiona, numery PESEL lub numery identyfikacyjne dokumentu tożsamości oraz dokładne adresy zamieszkania są usuwane z rejestru po upływie 10 lat, licząc od dnia dokonania wpisu tych danych do rejestru (§ 4 ww. rozporządzenia).

Udostępnienie danych z rejestru podmiotom uprawionym, następuje nieodpłatnie, przez udostępnienie rejestru do wglądu, sporządzenie kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem lub sporządzenie kopii w formie pliku elektronicznego (§ 5 ww. rozporządzenia). .

Co do zasady pacjent nie może sprzeciwić się zgłoszeniu podejrzenia lub wystąpienia zachorowania na chorobę zakaźną. Jedynie w przypadku zakażenia ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV) i zespołu nabytego niedoboru odporności (AIDS) pacjent może zastrzec dane umożliwiające jego identyfikację (możliwość taką daje art. 41, ust. 1 i 2 ww. ustawy) W takim przypadku zgłoszenie lub rejestr zawierają: 1) inicjały imienia i nazwiska lub hasło; 2) wiek; 3) płeć; 4) nazwę powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania; 5) rozpoznanie kliniczne zakażenia lub choroby zakaźnej oraz drogę zakażenia.

Anna Olesiuk
adwokat
———–
Autorka od 2009r. jest adwokatem (Okręgowa Izba Adwokacka w Białymstoku); w 2005r. ukończyła Wydział Prawa na Uniwersytecie w Białymstoku, w latach 2006 – 2008 odbyła studia podyplomowe w zakresie podatków i prawa podatkowego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego; od 2007r. prowadzi wykłady i szkolenia dla lekarzy stażystów z prawa medycznego; występuje jako obrońca w sprawach karnych; specjalizuje się w prawie medycznym, jak również w sprawach cywilnych, rodzinnych i gospodarczych; od kilku lat świadczy usługi doradztwa prawnego dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Białymstoku;



Ministerstwo Zdrowia w odpowiedzi na zapytanie potwierdziło prawidłowość stanowiska ISPOZ zawartego w naszej opinii prawnej.

Powyższe może pomóc wielu lekarzom, którzy w odpowiedzi na apele o ograniczenie bezpośredniej osobistej styczności z pacjentami, takie zwolnienia wystawili.

Poniżej zamieszczamy tekst odpowiedzi Min. Zdrowia oraz naszą opinię

Stanowisko DeZ w MZ

ISPOZ zwolnienie lekarskie w drodze teleporady OPINIA

Karol Kolankiewicz
adwokat, Prezes Zarządu ISPOZ

————–
od 2008 roku nieprzerwanie świadczy pomoc prawną dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Gdańsku; specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym i ochroną danych osobowych, jak również w sprawach karnych, odszkodowawczych oraz związanych z ochroną dóbr osobistych; prowadzi szkolenia z zakresu prawa medycznego, karnego oraz z zakresu ochrony danych medycznych;



W przestrzeni publicznej pojawiły się ostatnio liczne wątpliwości co do możliwości wystawienia zwolnienie lekarskiego w drodze tzw. teleporady, np. w drodze rozmowy telefonicznej, czy wideokonferencji.

Aktualnie obowiązujące przepisy prawa oraz normy Kodeksu Etyki Lekarskiej przewidują możliwość podejmowania czynności przez lekarzy, w tym badania, czy orzekania o stanie zdrowia, w drodze tzw. telemedycyny. W konkretnych przypadkach uzasadnione i dopuszczalne będzie wystawienie zwolnienia lekarskiego na podstawie informacji uzyskanych w drodze tzw. teleporady, rekomendowane jest także zapoznanie się z dokumentacją medyczną danego pacjenta.



Nieudzielenie pacjentowi pełnej informacji o możliwych alternatywach metodach leczenia stanowi czyn bezprawny, który uzasadnia żądanie zapłaty zadośćuczynienia /art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta/. Nie ma decydującego znaczenia to, czy na skutek braku powyższej informacji wystąpił skutek np. w postaci uszkodzenia lub rozstroju zdrowia. Nie ma także znaczenia, czy te inne alternatywne metody leczenia były czy nie były refundowane przez NFZ /wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 8 marca 2018 r., sygn. I ACa 917/17/.

Obowiązek udzielenia przez lekarza – przed uzyskaniem zgody pacjenta na leczenie – informacji, powinien obejmować nie tylko metody leczenia stosowane w danej konkretnej jednostce, ale również odnosić się do metod stosowanych w innych krajowych ośrodkach medycznych /art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty/. Jeżeli pacjent kwalifikuje się do zabiegu operacyjnego kilkoma różnymi metodami, to powinien zostać przez lekarza szczegółowo poinformowany o wszystkich konsekwencjach wynikających z zastosowania poszczególnych metod, w tym o stopniu i możliwym zakresie ryzyka powikłań tak, aby mógł w sposób w pełni świadomy uczestniczyć w wyborze najlepszej dla siebie metody /wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 26 lutego 2010 r. sygn.. I ACa 51/10/.

W orzecznictwie sądów powszechnych wskazywano, że jest czymś oczywistym, że pacjent z reguły nie ma pojęcia o zawiłościach diagnozowania i terapii, stąd lekarz powinien uczynić wszystko, by przekonać pacjenta do optymalnej, jego zdaniem, metody medycznej. Zaniechanie przez lekarza wskazanego wyżej obowiązku poinformowania pacjenta pozbawia pacjenta możliwości wyboru i współdecydowania o sposobie leczenia. Ostateczna decyzja powinna zatem należy do pacjenta, który może wybrać metodę mniej inwazyjną lub nawet o zmniejszonej skuteczności terapeutycznej. Wybór ten lekarz ma obowiązek uszanować, nawet jeśli jego zdaniem nie jest on trafny /wyrok SN z dnia 24 września 2015 r., sygn. V CSK 738/14; wyrok SN z dnia 16 maja 2012 r., sygn. akt III CSK 227/11/.

W sytuacji zatem, gdy istnieją alternatywne metody diagnostyczne lub lecznicze, wybór jednej z nich należy do pacjenta. Nieudzielenie pacjentowi ww. informacji, choćby tylko w niepełnym zakresie i w związku z tym przeprowadzenie operacji bez jego uświadomionej zgody, niewątpliwie jest naruszeniem praw pacjenta, które uzasadnia żądanie zapłaty zadośćuczynienia.

Karol Kolankiewicz
adwokat, Prezes Zarządu ISPOZ


od 2008 roku nieprzerwanie świadczy pomoc prawną dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Gdańsku; specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym i ochroną danych osobowych, jak również w sprawach karnych, odszkodowawczych oraz związanych z ochroną dóbr osobistych; prowadzi szkolenia z zakresu prawa medycznego, karnego oraz z zakresu ochrony danych medycznych;


hallway-867226_640.jpg

Kwestia dopuszczalności stosowania monitoringu pomieszczeń w podmiotach wykonujących działalność leczniczą została uregulowana w art. 23a ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Z przytoczonego przepisu wynika, że kierownik podmiotu wykonującego działalność leczniczą może określić w regulaminie organizacyjnym sposób obserwacji pomieszczeń:
1.    ogólnodostępnych, jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów lub pracowników pomieszczeń,
2.   w których są udzielane świadczenia zdrowotne oraz pobytu pacjentów,  w szczególności pokoi łóżkowych, pomieszczeń higieniczno-sanitarnych, przebieralni, szatni, jeżeli wynika to z przepisów odrębnych
– za pomocą urządzeń umożliwiających rejestrację obrazu (monitoring).

Nagrania obrazu uzyskane w wyniku monitoringu pomieszczeń ogólnodostępnych, zawierające dane osobowe, podmiot wykonujący działalność leczniczą przetwarza wyłącznie do celów, dla których zostały zebrane. Nagrania te można przechowywać przez okres nie dłuższy niż 3 miesiące od dnia nagrania, a po jego upływie uzyskane w wyniku monitoringu nagrania obrazu zawierające dane osobowe podlegają zniszczeniu, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej.

Ponadto informacja o monitoringu pomieszczeń oraz informacja o tym, kto jest administratorem danych osobowych, zgodnie z przepisami rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady /UE/2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych (RODO), musi zostać podana do wiadomości pacjentów przez jej wywieszenie w widoczny sposób w miejscu udzielania świadczeń zdrowotnych oraz na stronie internetowej podmiotu wykonującego działalność leczniczą i udostępnienie w Biuletynie Informacji Publicznej w przypadku podmiotu obowiązanego do jego prowadzenia.

Stosowanie monitoringu, regulują także przepisy prawa pracy. Zastosowanie monitoringu na podstawie art. 22² Kodeksu pracy dotyczy kontroli lub bezpieczeństwa pracowników. Cele, zakres oraz sposób zastosowania monitoringu ustala się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy. W tym przypadku pracodawca może przechowywać nagrania z monitoringu przez okres 3 miesięcy, chyba że nagrania obrazu stanowią dowód w postępowaniu prowadzonym na podstawie prawa lub pracodawca powziął wiadomość, iż mogą one stanowić dowód w postępowaniu, termin ten ulega przedłużeniu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania

Tomasz Kozak
radca prawny
——–

Autor od kilku świadczy pomoc prawną dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Olsztynie; od 2017r. wykładowca z zakresu prawa medycznego i prawa pracy oraz z zakresu ochrony danych medycznych; specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym, jak również w sprawach cywilnych i z zakresu prawa pracy; od 2018r. pełni funkcję Inspektora Ochrony Danych w kilku podmiotach leczniczych oraz w warmińsko-mazurskim samorządzie lekarskim; lider Instytutu – Specjaliści Prawa Ochrony Zdrowia



Wykaz świadczeń opieki zdrowotnej, dla których skierowania są wystawiane w postaci elektronicznej w Systemie Informacji Medycznej został zawarty w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 15 kwietnia 2019 r. w sprawie skierowań wystawianych w postaci elektronicznej w Systemie Informacji Medycznej. W odniesieniu do pozostałych niewymienionych w wykazie świadczeń, skierowania wystawiane są na dotychczasowych zasadach tj. w postaci papierowej.

e-skierowanie

E-skierowanie jest wystawiane na:
1. ambulatoryjne świadczenia specjalistyczne finansowane ze środków publicznych;
2. badania finansowane ze środków publicznych:
a. echokardiograficzne płodu,
b. endoskopowe przewodu pokarmowego,
c. medycyny nuklearnej (także finansowane ze środków innych niż środki publiczne),
d. rezonansu magnetycznego,
e. tomografii komputerowej (także finansowane ze środków innych niż środki publiczne),
3. leczenie szpitalne w szpitalu, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (o którym mowa w art. 58 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej).

okres przejściowy 

Od razu zaznaczyć trzeba, że do 7 stycznia 2021 r. możliwe jest wystawianie wszystkich skierowań w postaci elektronicznej, jak i w postaci papierowej, także tych o których mowa powyżej. Do tego czasu – w okresie przejściowym – możliwe będzie zapisanie się na wizytę w placówce, którą jeszcze nie obsługuje systemu e-skierowanie, o ile pacjent będzie posiadał wydruk informacyjny opatrzony podpisem osoby wystawiającej e-skierowanie. Na tej podstawie skierowanie w postaci elektronicznej może zostać zarejestrowane również przez podmiot, który nie obsługuje funkcjonalności w zakresie e-skierowania.

Karol Kolankiewicz
adwokat, Prezes Zarządu ISPOZ

————–
od 2008 roku nieprzerwanie świadczy pomoc prawną dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Gdańsku; specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym i ochroną danych osobowych, jak również w sprawach karnych, odszkodowawczych oraz związanych z ochroną dóbr osobistych; prowadzi szkolenia z zakresu prawa medycznego, karnego oraz z zakresu ochrony danych medycznych;


ISPOZ 2017. Wszystkie prawa zastrzeżone.