prawa pacjenta / Rzecznik Praw Pacjenta – Strona 8

W dniu 14 września 2022 r. Rzecznik Praw Pacjenta przedstawił sejmowej Komisji Zdrowia sprawozdanie z przestrzegania praw pacjenta w 2021 r.

Z perspektywy statystycznej sprawozdanie uwidacznia trwającą od 2017 r. tendencję wzrostową odnośnie liczby zgłoszeń kierowanych do RPP oraz stwierdzanych naruszeń praw pacjenta. W roku 2021 wpłynęło 164 tys. zgłoszeń, a rok wcześniej 135,5 tys.(wzrost o 21 %), stwierdzonych zostało 1759 naruszeń praw pacjenta, a w roku poprzednim 1438 ( wzrost o 22%).

Okres objęty sprawozdaniem to rok, w którym zarówno pacjenci jak i placówki opieki zdrowotnej zmagały się z pandemią. Z uwagi na te szczególne warunki, w jakich funkcjonował system opieki zdrowotnej, trudna jest ocena przestrzegania praw pacjenta, gdyż podmioty medyczne musiały podejmować działania zabezpieczające zdrowie całej populacji, które mogły stanowić czasowe ograniczenia praw poszczególnych pacjentów w konkretnych placówkach udzielających świadczeń zdrowotnych.

Jednakże lektura dokumentu zaprezentowanego przez Rzecznika wskazuje jednoznacznie, iż wprowadzanie nawet najsurowszych rygorów sanitarnych może jedynie czasowo i adekwatnie do zagrożeń ograniczać korzystanie z praw pacjenta, ale nie może zwalniać z ich respektowania.

Najwięcej zgłoszeń dotyczyło nieprzestrzegania praw pacjenta w POZ, następnie w leczeniu szpitalnym i ambulatoryjnej opiece specjalistycznej, a na czwartym miejscu znalazły się problemy praw pacjentów w lecznictwie psychiatrycznym i leczeniu uzależnień.

Statystyczny zgłaszający się do RPP to kobieta w przedziale wiekowym 18-60 lat.

W roku 2021 najczęściej naruszane było prawo pacjenta do świadczeń zdrowotnych – RPP stwierdził 1017 naruszeń tego prawa. Drugie w kolejności najczęściej naruszane prawo to prawo do dokumentacji medycznej – stwierdzono 293 naruszenia tego prawa. Trzecim prawem uznanym za najczęściej naruszane było prawo pacjenta do informacji – 270 stwierdzonych naruszeń.

Ponadto Rzecznik stwierdził:

90 naruszeń prawa do poszanowania intymności i godności
60 naruszeń prawa do wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych
11 naruszeń prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego
8 naruszeń prawa do tajemnicy informacji
8 naruszeń prawa do przechowywania rzeczy wartościowych w depozycie.

Rzecznik brał udział – na prawach przysługujących prokuratorowi – w 15 postępowaniach cywilnych zakończonych w 2021 r., z których 7 skończyło się zasądzeniem, 6 ugodami, 1 dobrowolnym uznaniem roszczenia, a tylko jedno oddaleniem powództwa.

W 121 przypadkach Rzecznik uznał praktyki za naruszające zbiorowe prawa pacjentów tj. takie zorganizowane działania lub systemowe zaniechania, które nie są skierowane do konkretnego pacjenta, ale stwarzają zagrożenie dla praw każdego pacjenta lub określonej grupy pacjentów korzystających lub chcących skorzystać ze świadczeń udzielanych w danym podmiocie.

W podsumowaniu sprawozdania podkreślono, że niezmiernie ważnym wyzwaniem jest zwiększanie świadomości i wiedzy o prawach pacjenta wszystkich uczestników systemu ochrony zdrowia. Co jest – jak wskazuje Rzecznik – bardzo istotne w kontekście tworzenia systemu, w którym pacjent może czuć się bezpieczny i traktowany podmiotowo.

Anna Karkut

———————————————————————
Anna Karkut – prawnik (Uniwersytet Gdański) i menedżer w ochronie zdrowia (Podyplomowe Studium Ekonomiki Zdrowia Uniwersytetu Warszawskiego, Podyplomowe Studia Zarządzania w Jednostkach Samorządu Terytorialnego Wyższej Szkoły Bankowej w Gdańsku); certyfikowany audytor systemu zarządzania jakością, doświadczony Administrator Bezpieczeństwa Informacji.

Specjalizuje się w zakresie doradztwa i szkoleń w zakresie kontraktowania, realizacji i rozliczania świadczeń finansowanych ze środków publicznych, praw pacjenta, ochrony danych osobowych i zarządzania jakością w opiece zdrowotnej. Świadczy usługi w zakresie zarządzania na rzecz dużych podmiotów leczniczych.

Współautorka podręcznika „Prawo medyczne dla lekarzy. Wybrane zagadnienia” (2021) oraz poradnika „Wykonywanie zawodów lekarza i pielęgniarki w Polsce przez medyków z Ukrainy. Poradnik dwujęzyczny” (2022)

Wychodząc naprzeciw potrzebom coraz liczniejszej grupy cudzoziemców, w szczególności obywateli Ukrainy, którzy chcą wykonywać zawód lekarza, lekarza dentysty, pielęgniarki czy położnej w Polsce, przygotowaliśmy poradnik przybliżający podstawowe zagadnienia prawne regulujące wykonywanie tych zawodów.

W założeniu poradnik ma stanowić podstawową pomoc dla osób mających wykształcenie medyczne zdobyte w innym kraju niż Polska, chcących wykonywać zawód lekarza lub pielęgniarki w ramach naszego systemu ochrony zdrowia. Znajomość przepisów i zasad udzielania świadczeń zdrowotnych jest niezbędna dla prawidłowego sprawowania opieki nad pacjentami, w czym, mamy nadzieję, pomocny okaże się poradnik

Opracowanie zawiera omówienie:

aspektów formalnych poprzedzających uzyskanie prawa wykonywania tych zawodów;
zasadnicze akty prawne;
kluczowe instytucje kształtujące system opieki zdrowotnej w naszym kraju;
najistotniejsze kwestie odnoszące się do udzielania świadczeń zdrowotnych ww. grupy personelu medycznego.
podstawowe zasady wykonywania zawodów lekarza, lekarza dentysty, pielęgniarki i położnej;
wzajemne korelacje wynikające z konieczności współpracy przedstawicieli tych zawodów w procesie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.

Poradnik został napisany prostym językiem – w dwóch wersjach językowych (także w języku ukraińskim) – dotychczas brak na rynku podobnej publikacji, ujmującę powyższe zagadnienia w tak usystematyzowany sposób.

Więcej informacji https://www.profinfo.pl/sklep/wykonywanie-zawodow-lekarza-i-pielegniarki-w-polsce-przez-medykow-z-ukrainy-poradnik-dwujezyczny,193122.html

K.-Kolankieiwcz-na-konferencji-Warszawa-wrzesień-2022-1200x1604.jpg

Nasz Lider – Karol Kolankiewicz przedstawił zagadnienie – Kryzys kadrowy w ochronie zdrowia – jak poprawić sytuację? -> podczas konferencji „Zmiany w ochronie zdrowia”, zorganizowanej w dniu 29 września 2022r. przez znakomite wydawnictwo Wolters Kluwer Polska w Warszawie.

W trakcie wystąpienia przedstawił plusy i ryzyka związane z działaniami, które mają pomóc przełamać braki kadrowe, w tym poprzez:

ułatwienia w zatrudnieniu personelu medycznego spoza UE
wprowadzenie kredytu na odpłatne studia medyczne
rosnącą rolę asystenta medycznego – wspierające personel medyczny

Prawidłowe pozyskiwanie oświadczeń woli i innych oświadczeń pacjenta jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa prawnego podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych i osób wykonujących zawody medyczne, w tym lekarzy:

z uwagi na możliwość potwierdzenia prawidłowej realizacji praw pacjenta;
dla celów późniejszych kontroli prowadzonych przez uprawnione organy i instytucje (np. przez Rzecznika Praw Pacjenta, NFZ, czy Ministra Zdrowia);
dla celów dowodowych, w przypadków możliwych późniejszych sporów z pacjentem czy odpowiedzialności prawnej związanej z prowadzeniem działalności leczniczej (sprawy cywilne, odpowiedzialność karna i zawodowa lekarzy i pielęgniarek)
pozwala na potwierdzenie wypełnienia poszczególnych obowiązków prawnych po stronie lekarza, pielęgniarki, czy placówki medycznej.

W toku leczenia mają miejsce zdarzenia nierzadko o dużej dynamice, którym towarzyszy zdenerwowanie, niepokój, a zachowanie autonomii pacjenta wymaga skonkretyzowania przez niego lub jego przedstawiciela ustawowego stanowiska w zakresie postępowania leczniczego i towarzyszących temu okoliczności. Nie są to warunki, w których łatwo jest uzyskać precyzyjnie brzmiące oświadczenie woli pacjenta w konkretnej sprawie. Często pacjent nie jest w stanie sformułować jasnego i zawierającego wszystkie wymagane elementy oświadczenia woli w danej kwestii.

Z kolei personel medyczny bardziej jest skoncentrowany na zapewnieniu prawidłowego postępowania terapeutycznego niż na pomocy w formułowaniu zdań jakie pacjent powinien zawrzeć w konkretnym oświadczeniu woli. Nie zwalnia to wprawdzie personelu medycznego z obowiązku uzyskania takiego oświadczenia w sytuacjach przewidzianych w przepisach a jednocześnie dokumentowanie faktu i treści oświadczenia woli złożonego przez pacjenta w konkretnej sprawie czynione jest dla celów dowodowych, gdyż stanowi istotny element dowodowy w przypadku ewentualnych postępowań kontrolnych, sądowych, odszkodowawczych itp. Stąd powszechna potrzeba posługiwania się wcześniej przygotowanymi formularzami, które ułatwiają proces dokumentowania procesu leczenia oraz decyzji pacjenta podejmowanych przed jego rozpoczęciem i w czasie jego trwania, a wywierających skutki nie tylko na przebieg tego leczenia ale i po jego zakończeniu.

Niezwykle ważna jest treść oświadczenia woli pacjenta, czyli to co pacjent chce wyrazić swoim zachowaniem, podpisem bądź w innej formie. Precyzyjne określenie jaką treść zawiera lub powinno zawierać konkretne oświadczenie woli składane przez pacjenta, przysparza wiele trudności, poczynając od technicznych poprzez formalne, aż do interpretacyjnych.

W razie sporu między pacjentem a lekarzem czy placówką medyczną to lekarz czy placówka będzie musiała udowodnić jakiej treści oświadczenie, w jakim celu oraz w jakich okolicznościach zostało złożone.

adwokat Karol Kolankiewicz, mgr Anna Karkut

–——————————————————————–
Karol Kolankiewicz jest adwokatem – członkiem Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku (od 2008r.); specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym; autor licznych publikacji z zakresu prawa medycznego.

Współautor „Komentarza do Kodeksu Etyki Lekarskiej” (2021) oraz podręcznika „Prawo medyczne dla lekarzy. Wybrane zagadnienia prawne” (2021)

Anna Karkut – prawnik i menedżer jednostek opieki zdrowotnej, certyfikowany audytor systemu zarządzania jakością. Prowadzi własną działalność doradczą i szkoleniową w zakresie: kontraktowania świadczeń finansowanych ze środków publicznych oraz zasad realizacji i rozliczania umów z NFZ, praw pacjenta, ochrony danych osobowych, zarządzania jakością w opiece zdrowotnej. Świadczy usługi w zakresie zarządzania na rzecz dużych podmiotów leczniczych.

Współautorka podręcznika „Prawo medyczne dla lekarzy. Wybrane zagadnienia” (Wolters Kluwer Polska, 2021).

Zasadą jest podejmowanie interwencji medycznych wobec pacjenta tylko za jego zgodą. Przepisy przewidują jednak kilka wyjątków. Jednym z nich jest uprawnienie opiekuna faktycznego określone w art. 32 ust. 3 ustawy z dn. 05.12.1996r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz w art. 17 ust. 2 ustawy z dn. z dnia 06.11.2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.

Przypomnieć trzeba, że opiekun faktyczny to osoba sprawująca, bez obowiązku ustawowego, stałą opiekę nad pacjentem, który ze względu na wiek lub stan zdrowia albo stan psychiczny opieki takiej wymaga (np. piastunka dziecka; wychowawca).

Zgodnie z treścią ww. przepisów opiekun faktyczny wyjątkowo może wyrazić zgodę na przeprowadzenie badania, gdy zachodzi potrzeba przeprowadzenia takiego badania u osoby małoletniej lub niezdolnej do świadomego wyrażenia zgody, a pacjent nie ma przedstawiciela ustawowego lub porozumienie się z nim jest niemożliwe. Zasadą postępowania wobec ww. pacjentów pozostaje konieczność uzyskania zgody przedstawiciela ustawowego, a dopiero gdy ww. pacjent nie ma przedstawiciela ustawowego lub porozumienie się z nim jest niemożliwe, zgodę może wyrazić opiekun faktyczny (lub zezwolenie wydać sąd opiekuńczy – art. 32 ust. 2 ww. ustawy o zawodach lekarza).

Zgoda opiekuna faktycznego może obejmować badanie, w tym m.in. wywiad, oględziny ciała, czy badanie fizykalnym, które nie stwarzają większego ryzyka po stronie osoby badanej. Zgoda opiekuna faktycznego nie może obejmować metody diagnostyki czy leczenia stwarzającej podwyższone ryzyko dla pacjenta. Lekarz może przystąpić do udzielania dalszych świadczeń zdrowotnych dopiero po uzyskaniu zgody sądu opiekuńczego (chyba, że co innego wynika z przepisów ustawy).

adwokat Karol Kolankiewicz

–——————————————————————–
Karol Kolankiewicz jest adwokatem – członkiem Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku (od 2008r.); specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym; autor licznych publikacji z zakresu prawa medycznego, współautor „Komentarza do Kodeksu Etyki Lekarskiej” (2021) oraz podręcznika „Prawo medyczne dla lekarzy. Wybrane zagadnienia prawne” (2021)

Eksperci ISPOZ w ramach współpracy z Naczelną Izbą Lekarską – wychodząc naprzeciw oczekiwaniom środowiska medycznego – są gotowi do przeprowadzenia szkoleń na żądanie dla konkretnych grup lekarzy w dogodnym dla Państwa czasie i miejscu. Mogą to być warsztaty online lub szkolenia stacjonarne. Przykładowe tematy:

Jak wykorzystać dokumentację medyczną w obronie lekarza?
Jak lekarz ma chronić intymność i godność pacjenta w szpitalu, przychodni i w gabinecie lekarskim?
Jak się bronić w sprawie cywilnej przed roszczeniami pacjenta ?
Jak bezpiecznie udzielać informacji pacjentowi i jego bliskim?
Kiedy ujawnienie informacji o stanie zdrowia nie stanowi naruszenia tajemnicy lekarskiej?
Lepsza umowa o pracę czy kontrakt?
Zgoda na leczenie – prawo i praktyka
Lekarz w postępowaniu karnym w związku z czynnościami zawodowymi
Odpowiedzialność cywilnoprawna lekarza za błędy medyczne
Uprawnienia lekarza – wybrane zagadnienia prawne.
Trudne sytuacje w relacjach z pacjentami – wybrane zagadnienia prawne
Ochrona dobrego imienia i czci lekarza

Osoby zainteresowane ww. szkoleniami z zakresu prawa medycznego powinny zgłosić grupę lekarzy, którzy chcą się szkolić do Ośrodka Doskonalenia Zawodowego NIL (odz@hipokrates.org), a następnie wspólnie z ekspertami ISPOZ jest ustalany termin i miejsce.

Dodatkowe informacje na stronie NIL pod adresem https://nil.org.pl/dzialalnosc/osrodki/osrodek-doskonalenia-zawodowego/szkolenia-na-zadanie).

W zakresie szkoleń możliwy jest także kontakt bezpośredni z ISPOZ (biuro@ispoz.pl).

adwokat Karol Kolankiewicz

–——————————————————————–
Karol Kolankiewicz jest adwokatem – członkiem Pomorskiej Izby Adwokackiej w Gdańsku (od 2008r.); specjalizuje się w sprawach związanych z prawem medycznym; autor licznych publikacji z zakresu prawa medycznego, współautor „Komentarza do Kodeksu Etyki Lekarskiej” (2021) oraz podręcznika „Prawo medyczne dla lekarzy. Wybrane zagadnienia prawne” (2021)

Newsy

Coraz więcej skarg do Rzecznika Praw Pacjenta

Poradnik dla lekarzy i pielęgniarek z Ukrainy

Aktywny udział w konferencji „Zmiany w ochronie zdrowia” w dn. 29 września 2022r.

Po co lekarz odbiera pisemną zgodę na leczenie i inne oświadczenia od pacjenta?

Kiedy zgodę wyraża opiekun faktyczny

Szkolenia dla lekarzy na żądanie

Tagi

Najnowsze artykuły

Szkolimy w całym kraju -> Rzecznicy i Sąd Lekarski w Szczecinie

Co warto wiedzieć zanim otworzysz indywidualną praktykę lekarską lub przychodnię?

Nowe zasady udzielania świadczeń na rzecz pacjentów ze statusem UKR

Szukaj na stronie