Placówki lecznicze mają obowiązek podawać do publicznej wiadomości liczne informacje określone w przepisach regulujących ich działanie i warunki udzielania świadczeń zdrowotnych.

Zakres tych informacji jest inny w odniesieniu do podmiotów wykonujących działalność leczniczą na zasadach komercyjnych (podmioty udzielające świadczeń odpłatnych). Inny, znacząco szerszy, jest wachlarz obowiązkowych informacji jakie powinny być upublicznione przez podmioty realizujące świadczenia opieki zdrowotnej finansowane ze środków publicznych tj. na podstawie umów zawartych z Narodowym Funduszem Zdrowia. Należy zaznaczyć, że przepisy regulują nie tylko zakres informacji ale i sposób oraz miejsce jej podania.

informacja o prawach pacjenta

o prawach określonych w ustawie o prawach pacjenta oraz w przepisach odrębnych / wskazanie  ograniczenia tych praw / w formie pisemnej – poprzez umieszczenie jej w swoim lokalu, w miejscu ogólnodostępnym / w przypadku pacjenta niemogącego się poruszać ww. informację udostępnia się w sposób umożliwiający zapoznanie się z nią w pomieszczeniu, w którym pacjent przebywa (art. 11 ust. 1 i 3 ustawy o prawach pacjenta)

informacja o wysokości i sposobie ustalania opłaty
za realizację prawa do kontaktu telefonicznego i korespondencyjnego z innymi osobami
/ prawa do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej

dot. podmiotów leczniczych wykonujących działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe  świadczenia  zdrowotne  / jeśli realizacja tych praw skutkuje kosztami poniesionymi przez ten podmiot / informacja ta jest jawna i udostępniana w lokalu tego podmiotu leczniczego (art. 35 ust. 1-3 ustawy o prawach pacjenta)

informacja o rodzaju działalności / zakresie udzielanych świadczeń zdrowotnych udzielanych

rodzaj działalności leczniczej / zakres udzielanych świadczeń zdrowotnych) / treść i forma tych informacji nie mogą mieć cech reklamy (art. 12 ustawy o prawach pacjenta, art. 14 ust. 1 w zw. z art. 24 ust. 2  ustawy o działalności leczniczej)

wybrane informacje z Regulaminu organizacyjnego

1. wysokość opłaty za udostępnienie dokumentacji medycznej
2. wysokość opłaty za przechowywanie zwłok pacjenta przez okres dłuższy niż 72 godziny od osób lub instytucji uprawnionych do pochowania zwłok (dot. podmiotów leczniczych wykonujących działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne)
3. wysokość opłat za świadczenia zdrowotne, które mogą być udzielane za częściową albo całkowitą odpłatnością (zgodnie z przepisami ustawy lub przepisami odrębnymi),
4. dot. monitorowania pomieszczeń placówki (ogólnodostępnych, jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów lub pracowników pomieszczeń / w których są udzielane świadczenia zdrowotne oraz pobytu pacjentów, w szczególności pokoi łóżkowych, pomieszczeń higieniczno-sanitarnych, przebieralni, szatni, jeżeli wynika to z przepisów odrębnych)

przez ich wywieszenie w widoczny sposób w miejscu udzielania świadczeń / na stronie internetowej podmiotu wykonującego działalność leczniczą / udostępnienie w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP), w przypadku podmiotu obowiązanego do jego prowadzenia (art. 24 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej);

wybrane informacje dot. przetwarzania danych osobowych

podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych będący administratorem danych osobowych (art. 13 i 14 RODO) / w zwięzłej, przejrzystej, zrozumiałej i łatwo dostępnej formie / jasnym i prostym językiem / na piśmie lub w inny sposób, w tym w stosownych przypadkach elektronicznie/ zakresem objęte są poniższe informacje:

1. tożsamość i dane kontaktowe administratora danych oraz, gdy ma to zastosowanie, tożsamość i dane kontaktowe swojego przedstawiciela;
2. gdy ma to zastosowanie – dane kontaktowe inspektora ochrony danych – niezwłocznie po jego wyznaczeniu, na swojej stronie internetowej, a jeżeli nie prowadzi własnej strony internetowej, w sposób ogólnie dostępny w miejscu prowadzenia działalności (art. 11 ustawy o ochronie danych osobowych);
3. cele przetwarzania danych osobowych, oraz podstawę prawną przetwarzania;
4. prawnie uzasadnione interesy realizowane przez administratora lub przez stronę trzecią (jeżeli przetwarzanie odbywa się na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f) RODO)
5. informacje o odbiorcach danych osobowych lub o kategoriach odbiorców (jeżeli istnieją)
6. o zamiarze przekazania danych osobowych do państwa trzeciego (gdy ma to zastosowanie);
7. okres, przez który dane osobowe będą przechowywane, a gdy nie jest to możliwe, kryteria ustalania tego okresu;
8. o prawie do żądania od administratora dostępu do danych osobowych dotyczących osoby, której dane dotyczą, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania lub o prawie do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także o prawie do przenoszenia danych;
9. o prawie do cofnięcia zgody w dowolnym momencie – bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem (jeżeli przetwarzanie odbywa się na podstawie art. 6 ust. 1 lit. a) lub art. 9 ust. 2 lit. a) RODO)
10. o prawie wniesienia skargi do organu nadzorczego –
11. czy podanie danych osobowych jest wymogiem ustawowym lub umownym lub warunkiem zawarcia umowy oraz czy osoba, której dane dotyczą, jest zobowiązana do ich podania i jakie są ewentualne konsekwencje niepodania danych;
12. o zautomatyzowanym podejmowaniu decyzji, w tym o profilowaniu)

            Dodatkowe obowiązki informacyjne
leżą po stronie podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych.

znak graficzny NFZ

na zewnątrz budynku, w którym udzielane są świadczenia, w miejscu ogólnie dostępnym / według wzoru określonego przez Prezesa Funduszu / w przypadku gdy w budynku, świadczenia są udzielane także przez podmioty, które nie zawarły umowy z NFZ, znak graficzny powinien być umieszczony w sposób jednoznacznie wskazujący, który z podmiotów udziela świadczeń na podstawie umowy z NFZ (§  11 ust. 2 i 3 rozp. Min. Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej);

informacje organizacyjne

wewnątrz budynków siedziby i jednostek organizacyjnych / widoczne także z zewnątrz budynku z wyjątkiem świadczeniodawców udzielających świadczeń całodobowo (§  11 ust. 4 i 5 rozp. Min. Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej)

1. godziny i miejsca udzielania świadczeń
2. imiona i nazwiska osób kierujących pracą komórki organizacyjnej;
3. imiona i nazwiska osób udzielających świadczeń oraz godzin i miejsca ich udzielania (w przypadku ambulatoryjnych świadczeń);
4. o miejscach i godzinach udzielania świadczeń przez podwykonawców (jeżeli zachodzi potrzeba poinformowania o tym świadczeniobiorców)
5. o zasadach zapisów na porady i wizyty (z uwzględnieniem świadczeń udzielanych w warunkach domowych);
6. o trybie składania skarg i wniosków w danym podmiocie;
7. o zasadach potwierdzania prawa do świadczeń;
8. o możliwości i sposobie zapisania się na listę oczekujących na udzielenie świadczenia;
9. o profilaktycznych programach zdrowotnych realizowanych przez ten podmiot (finansowanych ze środków publicznych);
10. inne informacje (jeżeli obowiązek ich ujawnienia świadczeniobiorcom wynika z umowy z NFZ);

informacje „alarmowe”

1. adres oraz numery telefonów najbliższego miejsca, w którym są udzielane świadczenia nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej;
2. numery telefonów alarmowych „112” i „999”, obsługiwanych w ramach systemu powiadamiania ratunkowego;
3. adres i numer bezpłatnej infolinii Biura Rzecznika Praw Pacjenta;
4. adres i numer telefonu właściwej miejscowo komórki do spraw skarg i wniosków oddziału wojewódzkiego NFZ
5. adres i numer telefonu właściwej komórki oddziału wojewódzkiego NFZ, w której świadczeniobiorca uzyska informację o możliwości udzielenia świadczenia opieki zdrowotnej przez innych świadczeniodawców, którzy zawarli umowę z tym oddziałem, średnim czasie oczekiwania na dane świadczenie opieki zdrowotnej oraz o pierwszym wolnym terminie udzielenia świadczenia

szczególne uprawnienia

w miejscach rejestracji pacjentów do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej / w miejscach udzielania świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej oraz w aptekach  / odpowiednio świadczeniodawca albo kierownik apteki – pisemna informacja o szczególnych uprawnieniach do korzystania ze świadczeń poza kolejnością (art. 47c ust. 5 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych);

udogodnienia dla niepełnosprawnych

w miejscu udzielania świadczeń / informacja o posiadanych udogodnieniach (§  11 ust. 1 rozp. Min. Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej).

Już tylko z powyższego zestawienia wynika, że podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych mają bardzo rozbudowany zakres informacji, które obowiązane są ujawnić w przestrzeni publicznej ogólnodostępnej bądź udostępnić pacjentowi. Przygotowanie treści tych informacji i podanie ich w sposób przejrzysty, zwięzły i zrozumiały nastręcza niekiedy wiele trudności. Dlatego też bardzo pomocne wydaje się opracowanie wzorów i przykładowych formularzy informacyjnych możliwych do praktycznego wykorzystania dla zarządzających placówkami medycznymi.

Anna Karkut                                                                    Karol Kolankiewicz

menedżer służby zdrowia, lider ISPOZ                           adwokat, Prezes Zarządu ISPOZ