Samorząd terytorialny nie ma prawnego obowiązku finansowania strat SPZOZ

27 listopada 2019 0

W żadnym z przepisów nie przewidziano prawnego obowiązku finansowania czy współfinansowania strat samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej (s.p.z.o.z.) przez jednostki samorządu terytorialnego. Takiej treści orzeczenie w dniu 20 listopada 2019 r. wydał Trybunał Konstytucyjny (sygn. K 4/17) na wniosek Sejmiku Województwa Mazowieckiego.

Trybunał jednoznacznie wskazał, że zobowiązanie jednostki samorządu terytorialnego (będącej organem tworzącym SPZOZ) do pokrycia straty netto, która jest ekonomicznym skutkiem stosowania przepisów powszechnie obowiązujących (art. 59 ust. 2 w związku z art. 55 ust. 1 pkt 6 i art. 61 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej) wywołujących obligatoryjne skutki finansowe w zakresie kosztu świadczeń opieki zdrowotnej – bez zapewnienia adekwatnego finansowania – jest niezgodne z Konstytucją RP (art. 167 ust. 4 w związku z art. 166 ust. 2 Konstytucji).

Trybunał dodał, że środki przeznaczone na opiekę zdrowotną gromadzone są w specjalnie utworzonej instytucji centralnej (NFZ), do którego wpływają wszystkie składki płacone przez zobowiązanych w ramach obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, zaś za zapewnienie środków publicznych na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej odpowiedzialni są właściwi ministrowie oraz NFZ (art. 14 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych).

Trybunał wykazał, że koszt udzielania świadczeń stale wzrasta na skutek wprowadzania nowych regulacji, głównie podnoszących wynagrodzenie personelu medycznego i poprawy jakości opieki zdrowotnej, zaś akty prawne wprowadzające te zmiany nie zawierają oszacowania kosztów ich wdrożenia i – w konsekwencji – nie pociągają za sobą odpowiedniej weryfikacji kontraktów wiążących NFZ ze świadczeniodawcami.

Trybunał wskazał także na wadliwy sposób rozliczania kontraktów przez NFZ, który nie gwarantuje refundacji wszystkich świadczeń udzielanych przez SPZOZ zgodnie z obowiązującymi je przepisami (tzw. nadwykonania).

Narastające lawinowo zadłużenie w służbie zdrowia dowodzi w ocenie Trybunału, że kolejne ustawy i rozporządzenia, według założeń ustawodawcy wprowadzane w celu poprawy sytuacji pacjentów i personelu medycznego, są aktami stanowionymi bez pokrycia.

                                                                                                                                                     Karol Kolankiewicz

                                                                                                                                                      adwokat, Prezes Zarządu ISPOZ


ISPOZ 2017. Wszystkie prawa zastrzeżone.