Utworzenie przez pracownika na prywatnym nośniku elektronicznym (pendrive) zbioru poufnych informacji obrazujących aktualne i planowane kontakty handlowe pracodawcy (mające wymierną wartość ekonomiczną), jeżeli nie jest uzasadnione wykonywaniem obowiązków pracowniczych, może stanowić umyślne naruszenie podstawowego obowiązku pracownika dbałości o dobro zakładu pracy i ochrony jego mienia (art. 100 § 2 pkt 4 k.p.) oraz stanowić nieuprawnione wykorzystanie cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa (art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji). Na podstawie wyroków Sądu Najwyższego (z dnia 11 września 2014r., sygn. II PK 49/14 oraz z dnia 13 lutego 2019r. sygn. II PK 334/17), stwierdzić można, że za pendrive podłączony do służbowego komputera i zgrania przez pracownika danych pracodawcy grozi mu tzw. „dyscyplinarka”.

Sąd Najwyższy wskazał, że baza klientów i potencjalnych klientów podmiotu gospodarczego stanowi informację handlową o wymiernej wartości ekonomicznej. Jej wartość wynika z tego, że zawiera ona wyselekcjonowane grono podmiotów (kontrahentów), które rzeczywiście uczestniczą w obrocie ściśle określonymi towarami i usługami i które pozostają w stałych kontaktach handlowych z danym przedsiębiorcą oraz podmiotów. Baza taka powstaje latami, jest stale uzupełniana o nowych klientów i usuwa się z niej nieaktualnych. Nie jest to więc zbiór dostępnych powszechnie w Internecie danych teleadresowych firm, ale szczegółowa informacja o rynku zbytu towarów i usług danego przedsiębiorcy i planach jego rozszerzenia, a więc informacja o doniosłym znaczeniu z punktu widzenia prowadzonej działalności gospodarczej.

Wskazano także, że informacja staje się „tajemnicą”, kiedy przedsiębiorca przejawia wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Pozostanie określonych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa wymaga, aby przedsiębiorca podjął działania zmierzające do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich osób trzecich w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Wśród tych działań wymienia się konieczność poinformowania pracownika o poufnym charakterze danej informacji.

Na koniec wskazać trzeba, że pracodawca decydując się na rozwiązanie umowy z pracownikiem – w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. – na skutek naruszenia przez niego podstawowych obowiązków pracowniczych, polegających na nieupoważnionym dysponowaniu informacjami, danymi powinien pamiętać, że jest to nadzwyczajny sposób ustania stosunku pracy, który powinien być stosowany wyjątkowo i z ostrożnością. To na pracodawcy ciąży ciężar udowodnienia pracownikowi zarówno bezprawności takiego zachowania, jak przypisania mu winy. Sama bezprawność zachowania pracownika nie wystarcza do przypisania naruszeniu obowiązku pracowniczego ciężkiego charakteru – niezbędny jest znaczny stopień winy pracownika – wina umyślna lub rażące niedbalstwo.

Szerzej na ten temat – zachęcamy do zapoznania się z opinią prawną w zakładce „Baza wiedzy” pod adresem www.ispoz.pl/opinie-prawne.

               Leszek Kubicz                                                                   Beata Urbańska

                radca prawny                                                                    radca prawny