Nowe zasady udzielania świadczeń na rzecz pacjentów ze statusem UKR
Z dniem 5 marca 2026 r. dalszemu ograniczeniu uległy uprawnienia do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla osób posiadających status UKR. Nowe zasady nie dotyczą oczywiście osób, które posiadają tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego (jako ubezpieczeni albo zgłoszeni członkowie rodziny osoby ubezpieczonej). Oni nadal będą traktowane jak wszyscy inni ubezpieczeni pacjenci. Koszty świadczeń opieki zdrowotnej dla osób ze statusem UKR, ale bez ubezpieczenia, będą rozliczane ze świadczeniodawcami przez Narodowy Fundusz Zdrowia, a finansowane z dotacji celowej z budżetu państwa.
podział grup pacjentów ze statusem UKR
| Grupa pacjentów | Zakres świadczeń | Wymagany dokument |
| Pacjenci ze statusem UKR ubezpieczeni | Pełen zakres świadczeń | dokument potwierdzający tożsamość i numer PESEL + weryfikacja w systemie e-WUŚ |
| art. 112c ust. 1 ustawy | dokument potwierdzający tożsamość i numer PESEL ze statusem UKR / weryfikacja w systemie e-WUŚ (ze statusem UKR) | |
| ofiary tortur, gwałtu (bez względu na wiek) – kod tytułu „BT” | Uprawnienie do świadczeń jak osoba ubezpieczona, z wyjątkiem:· leczenia uzdrowiskowego,
· rehabilitacji uzdrowiskowej, · leczenia niepłodności, · zabiegów endoprotezoplastyki, · zabiegów usunięcia zaćmy, · podania produktów leczniczych w ramach programów polityki zdrowotnej |
+ zaświadczenie wydane przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców potwierdzające okoliczność |
| do ukończenia 18. roku życia – kod tytułu „BD” | nie dotyczy | |
| posiadają zaświadczenie o zamieszkiwaniu w ośrodku zbiorowego zakwaterowania (bez względu na wiek) – kod tytułu „BZ” | + zaświadczenie o zamieszkiwaniu w ośrodku zbiorowego zakwaterowania | |
| w okresie ciąży, porodu lub połogu (bez względu na wiek) – kod tytułu „BC” | + dokument potwierdzający ciążę lub połóg | |
| art. 112c ust. 2 ustawy | ||
| osoby, które odniosły obrażenia w wyniku działań wojennych, którzy zostali przetransportowani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej – kod tytułu „TX” | j. w. + zabiegi endoprotezoplastyki | + dokument wystawiony przez MZ potwierdzający prawo do świadczeń opieki na tej podstawie |
| art. 112c ust. 3 ustawy | ||
| inne osoby objęte ochroną czasową ze statusem UKR w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego – kod tytułu „BRM” | tylko w odniesieniu do nagłego zagrożenia zdrowotnego | nie dotyczy |
przepis przejściowy
Obywatel Ukrainy, który przed dniem 5 marca 2026 r. znajdował się w trakcie leczenia szpitalnego jest uprawniony do kontynuacji tego leczenia, aż do zakończenia hospitalizacji, jednak nie dłużej niż do dnia 4 marca 2027 r. Wskazany przepis nie obejmuje żadnych innych sytuacji, w tym leczenia o charakterze powtarzającym się (np. programy lekowe, chemioterapia, radioterapia, dializoterapia).
konieczne dokumenty
Rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadziło jednocześnie dodatkowy obowiązek dla świadczeniodawców udzielających świadczeń na rzecz nieubezpieczonych osób ze statusem UKR. Muszą oni bowiem sporządzać kopie lub odpisy dokumentów potwierdzających prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Dla każdego dokumentu wskazano jednocześnie dodatkowe dane, które będą sprawozdawane do NFZ (np. data wystawienia). Ponadto dla każdej kategorii takich pacjentów wprowadzono odrębne kody tytułów ubezpieczenia sprawozdawane do NFZ (kody wskazano również w tabeli). W ramach ogólnych warunków umów wprowadzono również odpowiedzialność świadczeniodawcy za umieszczenie błędnych lub niekompletnych danych, co potencjalnie może wiązać się z koniecznością zwrotu do NFZ wynagrodzenia otrzymywanego za takich pacjentów. Przy czym dokumenty rozliczeniowe dotyczące świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w okresie od dnia 5 marca 2026 r. do dnia 5 maja 2026 r. osobom wymienionym w art. 112c ust. 1 ustawy, świadczeniodawca składa NFZ nie wcześniej niż po upływie trzech miesięcy od dnia udzielenia tego świadczenia.
rezygnacja z oświadczeń
Z dniem 5 marca 2026 r. uchylono również wzory oświadczeń o prawie do bezpłatnych świadczeń opieki zdrowotnej, które składały osoby uprawnione ze statusem UKR w wypadku negatywnej weryfikacji w systemie e-WUŚ. Z tym dniem prawo do bezpłatnego otrzymania świadczenia zachowają wyłącznie osoby, które wykażą posiadanie uprawnień za pomocy wskazanych wyżej dokumentów. Ich brak będzie równoznaczny z brakiem uprawnienia do bezpłatnych świadczeń.
Źródła prawa:
– Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r., poz. 203),
– Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 lutego 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wzorów oświadczeń o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2026 r., poz. 251),
– Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2026 r., poz. 257)
– Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 3 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zakresu niezbędnych informacji przetwarzanych przez świadczeniodawców, szczegółowego sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom zobowiązanym do finansowania świadczeń ze środków publicznych (Dz.U. z 2026 r., poz. 270)
